Lot 4036. Jan Lebenstein, Der Tod und die drei Frauen. Jan Lebenstein: Brest Litovsk 1930 – 1999 Krakau. Pastell/Kreide auf festem Papier bzw. dünnem Karton, unten links signiert und datiert „Lebenstein 92“, 98 x 79 cm, Passepartout, unter Glas gerahmt (119 x 89 cm). Provenienz: Süddeutsche Privatsammlung. Starting €1,200. Richter & Kafitz Auktionen und Kunsthandel. 05/30/26
Motiv: Der Tod als Skelett in militärischer Uniform an einem Tisch hinter drei nackten, stehenden Frauen. Der Saal wird im Hintergrund von einem großen geschwungenen Fenster mit roten Scheiben begrenzt.
Tegoroczny wysyp prac Jana Lebensteina na zagranicznych rynkach jest doprawdę znakomity.
Czytelnik zastanawia się nad autentycznością tego i innych wystawionych ostatnio na aukcjach prac Jana Lebensteina:
Dzień Dobry, zastanawiam się, czy to jest na pewno autentyk. NIe znam się na Lebensteinie, widziałem nie więcej niż 50-60 jego prac, głownie mixed-media, ale zwróciło moją uwagę, że obraz odbiega nieco od “kanonu warsztatowego” artysty, jak choćby brak tam, tak zwracającej uwagę u “figuratywnego” Lebesteina, subtelności fakturowania powierzchni (postaci i tła). A i same postacie (np. portrety) nieco mniej wyrafinowane, jakby mniej udane od strony estetycznej.
Zdaję sobie sprawę, że są to obserwacje dyletanta, jednak gdyby i Pan podzielał te wątpliwości, to może warto zwrócić na to uwagę i być może wśród czytelników zjadzie się znawca artysty, który zechce rozwiać watpliwości. Z wyrazami szacunku, Kolekcjoner
Rudolf Fryszowski. Widok na most kolejowy na Wiśle przy Cytadeli
Lot 1568. Fryszowski, Rudolf 1889 Andrychow – 1953 Danzig Eisenbahnbrücke (Warschau?). Signiert. Öl/Malk., 27 x 29 cm. Dusseldorfer Auktionshaus. 05/09/26. Sold €240
Czytelnik poprosił mnie o zamieszczenie jego komentarza na temat pracy Rudolfa Fryszowskiego, sprzedanej w Dusseldorfer Auktionhaus. Poniżej list:
„Wśród nich wyróżnia się unikalna kolekcja akwarel mjr. Rudolfa Fryszowskiego, powstała podczas pięciu długich lat niemieckiej niewoli w oflagach. Major Fryszowski utrwalał na papierze sceny z życia jeńców wojennych – ich codzienne zajęcia, które pomagały przetrwać trudny czas niewoli, a jednocześnie umożliwiały rozwój intelektualny i duchowy. Efektem tej pracy jest barwna i poruszająca kronika, która stanowi wyjątkowe świadectwo losów polskich żołnierzy zmuszonych do spędzenia wojny w roli jeńców.”
„Kolekcja akwarel Rudolfa Fryszowskiego trafiła do depozytu Muzeum Wojska Polskiego w 2009 roku. Możliwość zakupu tego zbioru, liczącego 101 prac, pojawiła się dopiero w 2016 roku dzięki dotacji przyznanej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, co umożliwiło sfinalizowanie transakcji.
Zespół ten zajmuje szczególne miejsce w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego, zgodnie z jego statutowym celem – gromadzeniem, ochroną i udostępnianiem dziedzictwa polskich żołnierzy we wszystkich jego aspektach.
Podczas II wojny światowej tysiące żołnierzy Wojska Polskiego znalazło się w niemieckiej niewoli. Wśród nich był także major Rudolf Fryszowski, który dostał się do niewoli 19 września 1939 roku. Przetrzymywany w oflagach II A Prenzlau, II E Neubrandenburg i II D Grossborn, przez blisko pięć lat niewoli tworzył swoje dzieła, głównie akwarelami, rzadziej farbami olejnymi.
W efekcie powstał unikatowy cykl prac – barwny reportaż dokumentujący życie jeńców wojennych. Ta wyjątkowa kolekcja łączy wysokie walory artystyczne z ogromną wartością historyczną, stanowiąc zapis codziennego życia oficerów Wojska Polskiego. Przedstawia ich pracę, naukę, rozrywki oraz różnorodne sposoby radzenia sobie z trudami wieloletniej niewoli.”
Lot 6328.Warnia-Zarzecki, Joseph(1850 Nantes – nach 1926). Mädchen vom Bosporus. Öl auf Malkarton. 45,2 x 33 cm. Unten rechts signiert “Warnia”.Estimate 1.500€ (US$ 1,705). Bassenge. 06/04/26
Joseph Warnia-Zarzecki wurde als Spross einer polnischen Familie in Frankreich geboren und absolvierte sein Studium an den Akademien in Warschau und München. Die große Wendung in Warnia-Zarzeckis Laufbahn erfolgte 1883 mit dem Umzug nach Istanbul. Er wurde Zeichenlehrer an der im Vorjahr gegründeten Sanayi-i Nefise Schule, der ersten Kunstakademie nach westlichem Vorbild im Osmanischen Reich. Seine “orientalischen” Motive erfreuten sich in der gehobenen osmanischen Gesellschaft größter Nachfrage.
Bardzo rzadko pojawiający się malarz. W ostatnich latach dwie jego prace wprowadziłem na PAC (https://polishartcorner.com/category/warnia-zarzecki-jozef/) i …obie zostały od razu zawleczone przez handlarzy do Polski, lecz bez sukcesu. Obecna praca Jóżefa Warnii-Zarzeckiego jest subiektywnie najlepsza sposród nich lecz mam wrażenie, że portret Turczynki, choć dobry, może mieć podobne problemy ze sprzedażą w Polsce – Kossaki są znacznie pewniejsze i jest ich mnogo.
Lot 68. Wincenty Wodzinowski (Polish, 1866-1940). Returning from the fields, signed ‘W. Wodzinowski (lower right), oil on canvas, 74 x 98 cm. (29 1/8 x 38 1/2 in.). Provenance:lrivate Collection, Poland, August 2023, whom gifted to the family of the present owner. Estimate £1,500 – £2,500, Chiswik Auctions. 05/28/26
Ładny ‘chłopski’ obrazek Wincentego Wodzinowskiego, spopularyzowany przez artystę w postaci doprawdę wielu replik (są wśród nich również i falsy), sprzedawanych tu i tam w przeszłości na polskim rynku. Obrazek mocno opatrzył sie komuś skoro, podarowany w Polsce w 2023 roku, już wypłynął na aukcję w UK.
Maria Melania Mutermilch. Portrait of a Young Woman
Lot 53. Maria Melania KINGSLAND, known as MELA MUTER (Warsaw 1876 – Paris 1967). Portrait of a Young Woman – The Millstones (circa 1940)/ Double-sided oil on panel, signed lower right 61 x 50 cm Provenance: Model’s family To understand the particularity of this double composition, we need to explain the portrait. Estimate €60,000 – 80,000. Ivoire Group. 05/27/26
The model, Jeanne Durand (aged 13 at the time), recounted that Mela Muter had suggested to her mother Yvette Durand, then headmistress of the Lycée de Jeunes Filles d’Avignon (from 1936 to 1945), that she paint her portrait in front of the Pont Saint-Bénézet (Avignon’s bridge). The two women knew each other well and had mutual friends in the Resistance. Yvette Durand provided services to the network of Rodez pastor Idebert Exbrayat, whom she had met when she was headmistress of the Rodez secondary school. Due to material shortages, Mela Muter was forced to paint the portrait on the reverse of a picture she had previously painted, depicting a harvest scene on Barthelasse Island, with Philippe-le-Bel’s tower on the left and Fort Saint-André on the right. An artist whose output expanded after she settled in France, she became an important figure in what came to be known as the École de Paris. In 1902, she presented her work at the Salon des Beaux-Arts, where she subsequently exhibited regularly. Three years later, she participated for the first time in the Salon d’Automne and the Salon des Indépendants. It was then that she came to the attention of art dealer Ambroise Vollard. Initially influenced by Symbolism, her painting soon evolved into an expressionist style. She converted to Catholicism in 1924, after the death of her father. However, during the Second World War, she felt threatened by the Nazi occupation because of her Jewish origins. She left Paris for Avignon, where she taught drawing, art history and literature. Expert: Elisabeth and Philippine Maréchaux
Spośród tych dwóch różnych obrazów Meli Muter, namalowanych na obu stronach płótna, zdecydowanie preferuję pejzaż Meli Muter nad portret młodej kobiety, choć to oczywiście kwestia gustu. Płótno to powinno pobudzić do zdecydowanej walki aukcyjnej.
Maria Melania Mutermilch.Harvest scene on Barthelasse Island
Lot 116. WITOLD-K (Varsavia 1932 – 2025). Senza titolo, 1972. Acrilico su tela; 55 x 70 cm. Firmato e datato in basso a destra: Witold-K, 1972. Ottime condizioni, cornice senza vetro. Estimate €1,000 – 2,000. Bertolami Fine Art. 05/28/26
Prac Witolda Kaczanowskiego jest sporo na rynku i nadal są stosunkowo niedrogie. Dobry moment na wybranie najlepszych jego ‘samotności’.
Bolesław Szańkowski. Brustbildnis eines Asketen, 1908
Los 6167. Szankowski, Boleslaw von(1873 Pogwizdów – 1953 Fischbachau). Brustbildnis eines Asketen. Öl auf Leinwand. 68,5 x 55,2 cm. Unten rechts signiert und datiert “B. Szankowski / Münch. 1908”. Schätzung 2.400€ (US$ 2,727). Bassenge. 06/04/26
Po serii obecnych od lat rynku prac Bolesława Szańkowskiego przedstawiających rozegliżowane tańczące cyganki i temu podobne panie, prac trafiających pod gusta dość przecietnych odbiorców, pojawił się w końcu odmienny obraz tego malarza. Obraz ascety patrzącego w kierunku widza mógłby nawet uchodzić za pracę Tadeusza Styki.
Lot 1451. Sonntag, Jozef 1784 Dresden – 1834 Krakau. Zwei Portraits. Jan Zebrowski (1786-1834) und Tereza Hanowiczow Zebrowska (1810-1882). Herrenportrait signiert u. datiert 1831. Aquarelle. Rückseiten betitelt. Je 13 x 11 cm. Dusseldorfer Auktionshaus. 05/09/26. Sold €3,300
Józef Sonntag. Portret Hanny Żebrowskiej
Para miniatur Józefa (Josepha) Sonntaga, dobrze sprzedana w Dusseldorfer Auktionshaus, z których chyba portret szwoleżera Jana Żebrowskiego jest głównym nosicielem wartości historycznej i może emocjonalnej.
Zapytałem o opinię zaprzyjaźnionego eksperta od broni, uznbrojenia, umundurowania z epoki przedstwionej na portretcie Jana Żebrowskiego. Odpowiedź:
“Fantazja. Niby nawiązuje do Szwoleżerów lub Królestwa ale tak naprawdę nic się nie zgadza. Np. Orzeł fantazyjny nigdy nie stosowany w tym modelu na kwaterze“.
Lot 1896. Glowacki Jan Nepomuk 91802 – 1847). Porträt einer Dame. Aquarell und Gouache auf Elfenbein. Mitte rechts signiert: J. Glowacki. Gerahmt. Höhe 8 cm Breite 6.2 cm. Estimate CHF 200. Autionshaus Zofingen. 05/28/26
Pojawiła się replika autorska portretu kobiety, miniatury namalowanej przez Jana Niepomucena Głowackiego na początku XIX wieku o której było dość głośno w polskiej prasie ponad 10 lat temu. Ta głośna sprawa związana była z pracą pokazaną na dole tego wpisu. Znajdowała się ona w bazie prac zaginonych w czasie II wojny światowej i w 2013 roku wypłynęła na rynku niemieckim. Polskie władze usiłowały wówczas zablokować aukcję lecz okazało się, że miniatura została legalnie niedawno kupiona (chyba w Krakowie) i wywieziona, zgodnie z przepisami i niewiedzą zarówno sprzedających jak i kupujących – baza danych o zaginionych dziełach sztuki była wówczas szczątkowa. MKDZN oraz MSZ najadło się wtedy wstydu bo miniatury nie udało się władzom ‘odzyskać’. Odnośnie ID kobiety na miniaturze przypuszczano, że może nią być żona malarza.
Miniatura z nadchodzącej aukcji wygląda o niebo lepiej od tej zaginionej lecz problemem jest podłoże na którym została namalowana tj. kość słoniowa. Kość słoniową traktuje sie obecnie gorzej od materiałów radioaktywnych. Potrzebne są najrozmaitsze pozwolenia na wywóz i przywóz z miejsca na miejsce zaś w USA dodatkowo nie można przewieżć ze stanu do stanu bez takiej zgody. Powstałą biurokracja (zezwolenia kosztują nie tylko pieniądze ale też i czas by je otrzymać) by mieć totalną kontrolę nad handlem kością słoniową, co rozumiem, lecz jak zwykle ‘poszło bokiem’. Te same zezwolenia potrzebne są przy zakupie np. czajniczka mającego gałkę pokrywki z kości słoniowej.
Wracając do miniatury Jana Głowackiego to jest rzeczywiście piękna, namalowana ok 200 lat temu lecz dobrać się do niej będzie mi trudno. Trzeba zrezygnować by nerwy mnie nie zeżarły w walce z pracownikami urzędów.
Lot 8305. Buchbinder, Simeon (1853-1908). Portrait eines noblen Herren. Öl auf Holz, rechts oben signiert, auf Rahmen zugeschrieben, 10 cm x 8,5 cm, Prunkrahmen, sehr bestoßen. Opening €500. Kunstauktionshaus Rehm. 05/08/26. Sold €500
Dom aukcyjny mocno zlekceważył ten miniaturowy portret wykonany przez Szymona Buchbindera. Brakowało poiększeń pracy, lepszego ujęcia, fotografii sygnatury. Sam obraz nie budzi zastrzeżeń i dość dobrze wpisuje się w ‘holenderskie’ zainteresowanie tego malarza, niegdyś dobrze prosperującego na rynku monachijskim a pod koniec życia klepiącego biedę w Berlinie. Podobnej wielkości praca Szymona Buchbindera znajduje się w MN w Krakowie.
Polish Art Corner 