Sticky Notes
Ludwik Gędłek (1847 – 1904)
Lot 704. Ludwig Gedlek, Krakau 1847 – 1893 Wien. Pferdefuhrwerk auf einer Landstraße. Öl auf Holz; gerahmt, 37 x 57,5 cm. Signiert und bezeichnet links unten: Ludw. Gedlek. Wien. Privatbesitz, Wien. Estimate €5,000 -10,000. imKinsky. 11/10/26. Sold €5,000
Trzy przedstawione obrazy dobrze pokazują zarówno specjalizację tematyczną Ludwika Gedłka, jak i ograniczenia jego malarstwa. Artysta konsekwentnie powraca do koni, zaprzęgów, jeźdźców i wiejskich dróg, motywów, które zapewniły mu rozpoznawalność, ale z czasem stały się również źródłem pewnej powtarzalności. W scenie z konnym patrolem uwagę przyciąga przede wszystkim układ grupy jeźdźców i rozległy pejzaż, w dwóch pozostałych pracach zaś centralne miejsce zajmują wozy, konie oraz codzienny ruch wiejskiej drogi i osady.
Kompozycje Gędłka często sprawiają wrażenie budowanych według podobnego, dość bezpiecznego schematu. Postacie bywają potraktowane skrótowo, pejzaż pełni przede wszystkim funkcję scenografii, a malarska narracja opiera się bardziej na rozpoznawalnym temacie niż na szczególnej inwencji formalnej. Warsztat, który rzadko wychodzi poza poprawność i konwencję.
Popularność Gedleka na polskim rynku może zaskakiwać. Wydaje się, że istotną rolę odgrywa tu atrakcyjność tematyki: konie, polska wieś, kawaleria i sceny rodzajowe łatwo wpisują się w oczekiwania płytkich kolekcjonerów poszukujących malarstwa o czytelnej, swojskiej ikonografii. Przykładem jest Pferdefuhrwerk auf einer Landstraße, sprzedany w imKinsky za 5 tys. euro przy estymacji 5–10 tys. euro. Cena ta potwierdza istnienie popytu, nie musi jednak stanowić miary wyjątkowej wartości artystycznej obrazu. Gędłek pozostaje malarzem określonego nurtu malarstwa rodzajowego a jego pozycja rynkowa jest znacznie wyższa niż poziom malarskiej oryginalności i warsztatu.
Lot 800. Ludwig Gedlek, Scout and group of riders in a wide landscape, oil on canvas, Vienna, (1847 Kraków – 1904 Vienna), oil on canvas, signed ‘L. Gedlek’ lower right and inscribed with the place ‘Wien’, lettered ‘L. GEDLEK’ on a brass plaque on the frame. In a vast, spring-bare plain, a scout lies prone in the grass in the right foreground, watching a group of horsemen pass by in the middle ground through the bushes. In the left foreground, his own armed cavalry troop waits behind a dense cluster of trees, their horses restless. To the right, the view opens up over flat pastureland that gives way to wooded areas in the distance, beyond a river. Age-appropriate good condition, varnish yellowed, slightly soiled. Image 42 x 68 cm (HxW), framed in a gilt-coloured ornamental frame with a rocaille cartouche, frame slightly bumped, frame width 7 cm. Starting €800. Kunst- und Auktionshaus Quedlinburg. 11/14/26.
Lot 1503. Gedlek, Ludwig 1847 Krakau – 1904 Wien. Belebte Dorfstraße. Signiert. Öl/Lwd./Holz, 40 x 63 cm. Starting €800. Dusseldeorfer Auktionshaus. 11/28/26
Otolia Kraszewska (1859 – 1945)
Lot 8. OTOLIA KRASZEWSKA , Polen, (1859-1945). Porträtt av sjuksköterska, signerad, olja på duk, bildmått 53,5 x 33 cm. Kanonauktioner. 11/14/26
Ten portret ukazuje mniej znane, a przez to szczególnie interesujące oblicze twórczości Otolii Kraszewskiej. Zamiast eleganckiej kobiety w buduarowym wnętrzu, artystka przedstawia pielęgniarkę w skromnym, zawodowym stroju, z dłońmi spokojnie złożonymi przed sobą. Nie ma tu salonowej dekoracyjności ani kokieterii – uwagę skupia sama postać, jej powściągliwość i bezpośrednie spojrzenie. Stonowana kolorystyka oraz oszczędnie potraktowane tło wzmacniają wrażenie skupienia i powagi. Obraz dowodzi, że Kraszewska potrafiła wyjść poza ulubiony repertuar kobiecych portretów i podjąć temat o zupełnie innym charakterze. Jest to odmienne, bardziej rzeczowe oblicze malarstwa artystki.
Tomasz Tatarczyk (1947 – 2010)
Lot 158. Tomasz Tatarczyk (Katowice 1947 – Warsaw 2010). “Untitled” 1990, 76 x 131.5 cm, oil and charcoal on paper mounted on canvas, signed and dated lower right, framed. Estimate €10,000 – 15,000. Colasanti Casa d’Aste. 11/12/26
Praca z 1990 roku należy do nurtu malarstwa Tomasza Tatarczyka, w którym pejzaż zostaje sprowadzony do kilku podstawowych elementów, a natura staje się przede wszystkim nośnikiem nastroju. Motyw zwartej grupy drzew, wyrastającej z rozległej, niemal pustej przestrzeni, artysta buduje za pomocą skrajnie ograniczonej palety czerni i bieli. Sylweta lasu kontrastuje z jasnym podłożem, przywodzącym na myśl zimowy krajobraz. Zastosowanie węgla obok oleju wzmacnia surowość obrazu i podkreśla jego graficzny charakter.
Mieczysław Rakowski (1877 – 1947)
Lot 299. Mecislas RAKOWSKI, Polish School (1882–1947). Oil on canvas: A Woman Bundling Firewood by the Lake. Signed and dated: M. de Rakowski 1927. Dimensions: 54 x 65 cm. Estimate €600 – 800. Horta. 11/10/26. Sold €1,300
Mieczysław Rakowski należał do polskich artystów, których twórczość rozwijała się przede wszystkim poza krajem, głównie w Belgii. W jego pejzażach widoczne jest zainteresowanie malarstwem postimpresjonistycznym: swobodną fakturą, żywą, lecz harmonijnie zestawioną kolorystyką oraz światłem budującym nastrój całej kompozycji.
Obraz z 1927 roku dobrze ilustruje te cechy. Artysta nie traktuje pejzażu jako wiernego zapisu topografii, lecz jako pretekst do malarskiej gry barw i światła. To interesujący przykład polskiego malarstwa emigracyjnego okresu międzywojennego, przypominający o artyście, którego dorobek pozostaje znacznie mniej rozpoznawalny niż twórczość jego krajowych rówieśników.
Lot 35. Mecislas de RAKOWSKY (1882–1947.) Landscape of Ostend. Painted in 1924. Oil on panel, 38 x 46 cm. Signed, located, and dated lower left: “M de Rakowsky Ostend 1924”. Estimate €400 – 600. Millon. 10/27/26. Sold €800
Jako dopełnienie, pejzaż z kapliczką z niedawnej aukcji w Millon.
Zygmunt Sidorowicz (1846 – 1881)
Lot 72. Zygmunt Sidorowicz 1846 Lemberg – Wien 1881. A cart on a country lane. Öl auf Holz. 1877. Ca. 13,5 x 26,5 cm. Signiert und datiert unten links. Provenance Privatsammlung, Baden-Württemberg. Estimate €2,500 – 3,000. Karl & Faber. 11/12/26. Sold €3,000
Niewielki olej na desce sprawia wrażenie raczej swobodnego szkicu niż w pełni wykończonego obrazu. Sidorowicz, znany z bardziej drobiazgowo opracowanych pejzaży, tym razem ogranicza szczegół na rzecz uchwycenia ogólnego układu przestrzeni, światła i atmosfery. Można przypuszczać, że jest to studium przygotowawcze do większej, bardziej dopracowanej realizacji, choć bez odnalezienia takiej pracy pozostaje to hipotezą. Sidorowicz zmarł młodo, w wieku 35 lat, więc każda zachowana praca jego ręki jest cennym fragmentem krótkiej kariery.
Adam Styka (1890 – 1959)
Lot 87. Adam STYKA (1890–1959). Marrakech. Oil on panel. Signed and dated in the lower right corner 33.5 x 41 cm. Estimate €3,000 – 5,000. Maison R&C, Commissaires-Priseurs Associés. 11/13/26
Pesymistycznie patrzę na sprzedaż tych prac. Dwie spośród nich (Marakesh i Praczki) to mały wymiarami prace jak na Adama Stykę. Dodatkowo, były nieudane próby ich sprzedaży w 2015 roku w Artcurial, zaś Marakesh pojawił się prawie 20 lat temu z Sotheby’s i tam spadł (Sotheby’s, Lot 60. Estimate GBP 15,000 – 20,000. 11/12/2008). Wydaje mi się, że kolekcjonerzy najbardziej cenią sobie spore formatami orientalne sceny przedstawiające “Pary zakochanych” z wyróżniającą się uśmiechem i radością życia młodą kobietą, posiadającą równocześnie wiele innych osobistych walororów.
Lot 86. Adam STYKA (1890–1959). Washerwomen. Oil on cardboard. Signed lower right 39.5 x 47.5 cm. Estimate €4,000 – 6,000. Maison R&C, Commissaires-Priseurs Associés. 11/13/26
Lot 216. Adam STYKA (1890–1959) Couple Kissing. Oil on canvas, signed lower right H. 56 cm – W. 40 cm. Estimate €4,000 – 6,000. Oxio. 11/14/26
Trzecia z prac (Couple kissing) wygląda bardzo źle. Ponad 10 lat temu była już próba jej sprzedaży lecz się nie powiodła: https://polishartcorner.com/2015/11/03/adam-styka-1890-1959-28/. Wzorem tej pracy był obraz sprzedany w Sotheby’s (poniżej). Porównując drobne szczegóły na obu płótnach zauważymy nie te zęby u usmiechnietej pary, nie ten błysk biżuterii i wiele innych. Jedyna szansa na sprzedaż to zawileczenie jej do Desy (np: https://polishartcorner.com/2026/10/03/adam-styka-1890-1959-the-eagle-has-landed/).
Na przykładzie tych czerech prac warto równocześnie przyjrzeć się ich sygnaturom. Okazuje się, że że na tej sprzedanej w Sotheby’s, moim zdaniem najlepszej i na 100% prawdziwej, Adam Styka ‘zaniedbał’ przyłożenie linijki do ramki wokół sygnatury. Jest ona nieco naturalnie pofalowana prowadzonym pędzlem. Natomiast pozostałe ramki wyglądają jakby wykonane przy specjalnym szablonie. Ten drobny szczegół czasami umyka uwadze fałszerzom o czym ich teraz informuję, nie przejmując się ich uczę obserwacji, bo na pewno spaprzą inne fragmenty kopiowanych obrazów.
Jerzy Duda-Gracz (1941 – 2004)
Lot 892(1741254). Jerzy Duda-Gracz(Poland, 1941-2004). “Jurajski“. Signed Duda Gracz and numbered 987, dated 1985. Oil on panel 50 x 60 cm. Provenance: Acquired directly from the artist at the Polish Institute, Stockholm, in 1987. Subsequently inherited by the current owner. Exhibitions: Polish Institute, Stockholm, 1987, “Duda-Gracz – Jurajski Paintings”, May 1987. Estimate 175,000 – 200,000 SEK (ca 15,900 – 18,100 EUR). Bukowskis.
Jerzy Duda-Gracz kojarzy się dziś najczęściej z ostrą, groteskową satyrą, z postaciami o twarzach, które nie pozwalają zapomnieć. W Jurajskim pokazuje inną, łagodniejszą stronę. Jest to przede wszystkim pejzaż: białe wapienne skały Jury wyrastają nad zalesionymi zboczami, niebo jest zamglone, a jesienne światło rozlewa się po polach. Ta piękna, lekko melancholijna paleta, nasycona i zarazem przygaszona, ma w sobie coś z dawnego malarstwa pejzażowego, którego Duda-Gracz był świetnym znawcą.
W tym spokojnym krajobrazie pojawiają się jednak jego postacie: ptasie, wydłużone na cienkich nóżkach, w kapeluszach i wiejskich ubiorach. Dwie damy w kapeluszach z kwiatami, rudowłosa kobieta w czerni i kilka figurek na ornym polu tworzą mały teatr, w którym groteska ustępuje czułości. Jest to raczej humor i lekko ironiczna życzliwość. Obraz ten jest kameralny i bardzo udany, dobrze oddaje to, jak Duda-Gracz potrafił łączyć lirykę z uśmiechem.
Dużą wartość obrazowi nadaje historia. Praca pochodzi bezpośrednio od artysty z wystawy w Instytucie Polskim w Sztokholmie w maju 1987 Duda-Gracz – Jurajski Paintings, i od tego czasu pozostawała w rękach jednej rodziny.
Alicja Halicka (1895 – 1975)
Lot 99. Alice HALICKA (1895–1975). “The Sirens” Oil on cardboard, signed lower right. Dimensions: 10.5 x 15 cm. Estimate €500 – 700. Ivoire – Primardeco. 11/07/26. Passed
Ta niewielka praca Alicji Halickiej namalowana na kawałku tektury, ma w sobie więcej energii niż niejeden duży obraz. Na tak małej powierzchni Alicja Halicka zmieściła cały spektakl: dwie syreny z fontann Placu Zgody, nocne światło, architekturę i ciemną wodę. Pomiędzy postaciami majaczy neoklasyczna fasada i różowawy obelisk, czyli znak rozpoznawczy placu. Dzięki nim scena jest nie tylko fantazją, ale i konkretnym miejscem. Intensywność kolorystyczna nocnych scen jest największym atutem cyklu prac Halickiej i widać ją także w tej miniaturze.
Dla kolekcjonera taka praca może mieć urok szkicu, w którym artystka testowała kolor i nastrój, bez dystansu i ostrożności większych kompozycji. Podobny temat Alicji Halickiej był licytowany kilka lat temu: https://polishartcorner.com/2020/12/16/alicja-halicka-1895-1975-44/
Alicja Hohermann (1902 – 1943)
Lot 94. Alicja HOHERMANN (1902–1943). A rare set of 10 original gouaches depicting fashion silhouettes or elegant women. Signed Dimensions (view): 41.5 x 33 cm. Estimate €3,000 – 4,000. Ivoire – Primardeco. 11/07/26. Sold €3,000
Zestaw gwaszy Alicji Hohermann pokazuje artystkę z jej najbardziej swobodnej i najbardziej nowoczesnej strony. Elegancka kobieta w kapeluszu, z parasolką lub wachlarzem, jest tu pretekstem do gry kolorem i kształtem. Suknie zostały rozłożone na płaszczyzny: pasy, trójkąty, kliny i schodkowe motywy w stylu art déco. Twarze, delikatnie obrysowane, z półprzymkniętymi oczami, nadają całości subtelną, lekko ironiczną nutę.
Ten kolaż geometrii i mody może przywoływać klimat Paryża lat 20., czyli teatralnych kostiumów, dekoracyjnego kubizmu. Wiele prac wygląda jak projekty kostiumów, choć nie ma pewności czy któraś z nich rzeczywiście ma związek ze sceną. Każda sylwetka funkcjonuje zarówno jako samodzielny obraz, jak i element większego cyklu. Zestaw dziesięciu prac jest rzadkością, bo prace Hohermann zachowały się nielicznie, a ten wątek jej twórczości, odmienny od portretów i kwiatów, znanych z aukcji, jest szczególnie atrakcyjny.
Alicja Hohermann została zamordowana przez Niemców w czasie II wojny światowej, prawdopodobnie w Treblince. Pozostawiona po niej twórczość, tak pełna lekkości, elegancji i radości koloru, jest dziś ważnym świadectwem tego, co zostało przerwane.
Józef Czapski (1896 – 1993)
1305. 5356839. JÓZEF CZAPSKI. Cafe “Les Ami”. Oil on canvas, 73 x 60 cm, including frame 80 x 67 cm. Estimate 11 442 – 13 731 EUR. Stockholms Auktionsverk. 11/18/26
Stockholms Auktionsverk would like to thank Elzbiet Skoczek, expert at the SUSEIA Foundation, for the authentication of the current artwork. An expert opinion from the SUSEIA Foundation is included with the purchase. The work is included in the artist’s catalogue raisonné with the reference 11/4/1961.
According to documentation in the Józef Czapski archive at the National Museum in Kraków, Poland, the painting was executed during November and December 1961. A preparatory sketch for the work is pasted into the artist’s diary, where he also documented the work on the painting through a smaller compositional sketch. The motif depicts two men in a bar or at a café and appears in the artist’s notes under the titles Bar, Bar 328, and Café, respectively. From the same period, there are additional sketches with similar motifs, possibly executed during Czapski’s stay in Italy in 1961 or in France, in Paris or Maisons-Laffitte. The painting is also mentioned in the artist’s annual summary for 1961. PROVENANCE; Gift directly from the artist to the current owner’s grandmother.
Niesygnowany olej Józefa Czapskiego, którego autentyczność znajduje jednak mocne oparcie w dokumentacji archiwalnej i proweniencji. Praca została odnotowana w katalogu raisonné pod numerem 11/4/1961, a zapisy w dzienniku artysty pozwalają datować jej powstanie na listopad i grudzień 1961 roku. Dodatkowym atutem jest pochodzenie bezpośrednio od Czapskiego, który podarował obraz babce obecnego właściciela, oraz opinia ekspercka.
