Sticky Notes
Józef Czapski (1896 – 1993)
1305. 5356839. JÓZEF CZAPSKI. Cafe “Les Ami”. Oil on canvas, 73 x 60 cm, including frame 80 x 67 cm. Estimate 11 442 – 13 731 EUR. Stockholms Auktionsverk. 11/18/26
Stockholms Auktionsverk would like to thank Elzbiet Skoczek, expert at the SUSEIA Foundation, for the authentication of the current artwork. An expert opinion from the SUSEIA Foundation is included with the purchase. The work is included in the artist’s catalogue raisonné with the reference 11/4/1961.
According to documentation in the Józef Czapski archive at the National Museum in Kraków, Poland, the painting was executed during November and December 1961. A preparatory sketch for the work is pasted into the artist’s diary, where he also documented the work on the painting through a smaller compositional sketch. The motif depicts two men in a bar or at a café and appears in the artist’s notes under the titles Bar, Bar 328, and Café, respectively. From the same period, there are additional sketches with similar motifs, possibly executed during Czapski’s stay in Italy in 1961 or in France, in Paris or Maisons-Laffitte. The painting is also mentioned in the artist’s annual summary for 1961. PROVENANCE; Gift directly from the artist to the current owner’s grandmother.
Niesygnowany olej Józefa Czapskiego, którego autentyczność znajduje jednak mocne oparcie w dokumentacji archiwalnej i proweniencji. Praca została odnotowana w katalogu raisonné pod numerem 11/4/1961, a zapisy w dzienniku artysty pozwalają datować jej powstanie na listopad i grudzień 1961 roku. Dodatkowym atutem jest pochodzenie bezpośrednio od Czapskiego, który podarował obraz babce obecnego właściciela, oraz opinia ekspercka.
Julian Stańczak (1928 – 2017). One good, one Scheiße
Lot 31. JULIAN STANCZAK (1928-2017). Parallax, signed twice, dated and dedicated ‘J. Stanczak 1985 A token of appreciation – for my friend Aggie – Julian’ (on the reverse); signed again, dated again, and titled ‘JULIAN STANCZAK “PARALLAX” 1985’ (on the stretcher), acrylic on canvas, 50 x 437⁄8 in. (127 x 111.4 cm.). Painted in 1985. Provenance: Gift of the artist to the late owner, 1988. Estimate $40,000 – 60,000. Christie’s. 11/23/26
Julian Stańczak był bardzo konsekwentym artystą w rozwijaniu swej wizji op-artu. Artysta ten ma swoją mocną pozycję w historii malarstwa. Christie’s sprzedaje jeden z jego subtelnie skontruowanych obrazów opartych na zmianie barwy i pewnym powtarzającym się wzorze. Będzie to spory sukces aukcyjny, tego się spodziewam, gdyż jego prace są kupowane przez kolekcjonerów amerykańskich, choć najwyższe ceny sa oczywiście na polskim, wtórnym handlarskim rynku.
Z drugiej strony na rynku niemieckim pojawiło się wyraźny falsyfikat jego pracy (niemieckie scheisse, ale nie wykluczam, że generowane w Polsce). To curiosum podpisane jest TRZYKROTNIE oraz posiada dołączony ogromny poemat napisany wyraźnie przez twórcę/zleceniodawcę tego falsa. O tym jak ważny dla sprzedającego jest ten obraz świadczy długość opisu (pamiętajcie starą zasadę: czysty tym nodycki i bez mydła jest czysty?). Niemcy przyjmują teraz z Polski każde gówno na sprzedaż. Nie pisałbym o falsie, gdyby nie pojawił się ten prawdziwy obraz Stańczaka i back-to-back warto je porównać. Drobne prace Fangora są fałszowane to chyba teraz przyszła kolej na prace Stańczaka? Wyszło jednak bardzo prymitywnie.
Lot 447. Julian Stanczak, “Melting in Late Colour” (Roztapianie się w późnych barwach), oil painting from 1968. Julian Stanczak, 1928 Borownica – 2017 Seven Hills, Ohio, Polish-American painter and printmaker, one of the pioneers and leading figures of Op Art, a pupil of Josef Albers; shown here: “Melting in Late Colour”, Op Art – a composition featuring a green structure extending into the depth against a pink-red grid, oil on panel, 25 x 25 cm, signed and dated lower right 68, inscribed on the reverse, dated and signed again. Estimate €6,000 – 9,000. Kunst und Kuriosa. 11/06/26. Sold €2,800
This painting is significant within Stanczak’s oeuvre in that it is an early, small-format composition with a title, which was followed from 1972 onwards by a series of large-format works. A large-scale ‘Melting in Late Colour’ from 1972 is a very famous, monumental acrylic painting (238.8 x 182.9 cm), which was exhibited at the renowned Corcoran Gallery of Art in Washington, D.C. shortly after its creation in the autumn of 1972, and was followed by a series of works bearing the same title. (This painting occupies a significant place in Stanczak’s oeuvre as an early, small-scale composition, the title of which was later used for a series of large-scale works, begun in 1972. One such large-scale work is the famous, monumental acrylic painting *Melting in Late Colour* (1972), measuring 238.8 x 182.9 cm; shortly after its creation in the autumn of 1972, it was exhibited at the prestigious Corcoran Gallery of Art in Washington, and subsequently gave rise to a series of works bearing the same title).
About the artist: During the Second World War, Julian Stanczak was deported to a Siberian labour camp in 1939. Due to the harsh conditions, he permanently lost the use of his right arm – even though he was right-handed. He had to painstakingly learn to paint with his left hand. After escaping via Africa, he lived in London and studied at the Borough Polytechnic Institute. In 1950, he emigrated to the USA, where he obtained his Bachelor’s degree at the Cleveland Institute of Art. He completed his Master’s degree at Yale University under the supervision of the renowned Bauhaus master Josef Albers, whose theory of colour had a profound influence on Stanczak’s work. Julian Stanczak became famous for his geometrically precise works, which, through the interplay of colour and line, create optical illusions, vibrations and a sense of movement on the canvas. His first major solo exhibition in 1964 was entitled ‘Julian Stanczak: Optical Paintings’, which historically coined the term ‘Op Art’. In 1965, he took part in the legendary exhibition ‘The Responsive Eye’ at the Museum of Modern Art (MoMA) in New York, which helped Op Art achieve its worldwide breakthrough.
Marcin Zaleski (1796 – 1877)
Lot 6699. Zaleski, Marcin (1796 Krakau – 1877 Warschau). Biedermeier-Salon im Tyszkiewicz Palast in Warschau. Aquarell und Gouache über Spuren von Graphit, Gummi arabicum. 22,6 x 31,2 cm. Unten rechts signiert “Zaleski”. Schätzung 4.500€ (US$ 5,039).Bassenge. 11/27/26
Ta niewielka akwarela ma znaczenie wykraczające poza walory dekoracyjne bowiem jest cennym dokumentem dawnej Warszawy i przykładem malarstwa wnętrz Marcina Zaleskiego. Artysta z niezwykłą precyzją odtworzył salon pałacu Tyszkiewiczów przy Krakowskim Przedmieściu: układ mebli, dekorację ścian, kominek, dywan i detale wyposażenia. Szczególnie istotny jest widok za oknem, gdzie rozpoznajemy fragment fasady kościoła Wizytek, pozwalający osadzić i potwierdzić przedstawione wnętrze w konkretnej przestrzeni historycznej i geograficznej. Zaleski, znany przede wszystkim jako wybitny malarz widoków Warszawy, okazuje się tu równie uważnym kronikarzem jej prywatnych rezydencji. Rzadkość jego prac na rynku aukcyjnym oraz dokumentacyjna dokładność czynią z tej akwareli wartościowe varsavianum, obiekt dla kolekcjonera zainteresowanego nie tylko malarstwem, lecz także historią miasta i jego dawnej architektury.
Na uznanie zasługuje również katalogowy opis Bassenge, który dzieki identyfikacji tematu pozwala docenić historyczną i kolekcjonerską rangę tej pracy.
Ewa Juszkiewicz (1984)
Lot 45B. EWA JUSZKIEWICZ (B. 1984). Braided Bun, signed, dated and titled ‘Ewa Juszkiewicz ‘Braided Bun’ 2022′ (on the reverse); oil on canvas 78 ¾ x 63 in. (200 x 160 cm.). Painted in 2022. Provenance Almine Rech, New York. Acquired from the above by the present owner, 2022. Estimate $600,000 – 800,000. Christie’s. 11/19/26
Ewa Juszkiewicz jest przykładem artystki, której międzynarodową pozycję w dużej mierze ukształtował nie tyle przełom w malarstwie, ile skuteczny mechanizm promocji i rynkowego pozycjonowania. Obie prace z obecnych aukcji, Koilos Gyne i Braided Bun, opierają się na tym samym chwycie. Artystka bierze konwencję portretu z XVIII–XIX w., usuwa twarz modela i zastępuje ją czymś innym. W pierwszym obrazie jest to gąszcz liści i strąków na popiersiu o fakturze skorodowanego kamienia. W drugim jest to kłąb splecionych warkoczy nad błękitną, atłasową draperią.
W Braided Bun najlepsze są włosy, malowane drobnymi, miękkimi pasmami, i to one budzą zainteresowanie. Reszta jest jednak mniej przekonująca. Atłas ma efektowny, lecz dość jednostajny połysk, ciało jest gładkie i pozbawione właściwości, a tło o chmurkowatej fakturze przypomina studyjny sztafaż fotograficzny, a nie malarską przestrzeń dawnych portretów. W Koilos Gyne kontrast między marmurowymi lokami a organiczną plątaniną liści jest czytelny, ale wnętrze sylwetki wypełnia roślinny kolaż, w którym brakuje hierarchii i ciężaru. Zarzut naśladownictwa ma tu uzasadnienie: obrazy przywołują mistrzów portretu, lecz nie dorównują im ani w modelunku, ani w psychologii.
Zasłonięcie lub zniekształcenie twarzy jest dobrze znane w sztuce, od surrealistów po współczesnych artystów, i samo w sobie nie stanowi odkrycia. Przy powtarzaniu formuły z roku na rok istnieje ryzyko, że staje się ona znakiem firmowym artystki. Efekt karykatury czy dowcipu zdecydowanie przeważa nad głębszą refleksją.
Wysokie estymacje, 250–350 tys. dolarów u Sotheby’s i 600–800 tys. u Christie’s, trudno wywieść wyłącznie z malarskiej jakości. Rynek premiuje czytelny, efektowny kolor i silne wsparcie galerii. Ceny świadczą o popycie, nie o trwałości. O tym, czy ma rację strona krytyczna, czy broniąca, zdecyduje dopiero czas, czyli to, czy prace utrzymają się po wygaśnięciu mody.
W Polsce zainteresowanie Ewą Juszkiewicz nabrało rozpędu wraz z jej sukcesem za granicą, co odsłania dobrze znany mechanizm lokalnego rynku: zagraniczna legitymizacja potrafi zmienić obojętność w zachwyt. Najciekawszym zjawiskiem może być więc nie samo jej malarstwo, lecz sposób, w jaki jego rynkowa wartość została skonstruowana i rozpropagowana.
Lot 689. Ewa Juszkiewicz b. 1984. Koilos Gyne signed, titled, dated 2019 and stamped with the artist’s name, title and date 2019 (on the reverse); oil on canvas 59 by 45 ¼ in. 150 by 114.8 cm. Executed in 2019. Provenance: Galerie Rolando Anselmi, Berlin Private Collection Acquired from the above in 2022 by the present owner Literature: Ewa Juszkiewicz, ongoing, illustrated in color (online) (artist website). Estimate $250,000 – 350,000. Sotheby’s. 11/17/26
Henryk Glicenstein (1870 – 1942)
Lot 737. Glicenstein, Enrico (Henryk) (Polish/American, 1870-1942), Portrait of Emanuel Romano, the artist’s son, 1939, oil on canvasboard, signed lower left, 20 x 16 inches, unframed. Glicenstein Estate label affixed to the verso. Provenance: The Estate of Hugo Dreyfuss (the son-in-law of the artist, who was married to Beatrice Glicenstein). Estimate $200 – 400. Concept Art Gallery. 11/18/26
Wydaje mi się, że to jest już końcówka wyprzedaży zbiorów rodzinnych twórczości Henryka Glicenteina, trwającej w Concept Art Gallery od przeszło dwóch lat. Emmanuel Romano Glicenstein był synem artysty lecz równocześnie sam parał się pędzlem, choć od sławy ojca było mu daleko. Popularyzował szcególnie prace rzeźbiarskie ojca na wystawach pośmiertnych (np. w Paryżu pod koniec lat 40-tych). Na obecnej aukcji jest sporo akwafort, rysunków, drobnych olejów oraz rzeźb Henryka Glicensteina. Jako reprezancyjny obiekt tej aukcji wybrałem olej przedstawiający syna, choć zainteresować mogą również inne prace, szczgólnie (mnie) akwaforty.
ę
Juliusz Kossak (1824 – 1899)
Lot 6706. Kossak, Juliusz Fortunat von (1824 Nowy Wisnicz – 1899 Krakau). Schlachtenszene mit einem Ulanen während des Novemberaufstands. Aquarell auf Velin, hinter ein Passepartout montiert. 20,5 x 26,7 cm. Unten rechts signiert “Juliusz Kossak”. Um 1880. Schätzung 3.500€ (US$ 3,919). Bassenge. 11/27/26
Akwarela Juliusza Kossaka ukazuje epizod kawaleryjskiej walki, w którym dramatyzm budują przede wszystkim skrzyżowane lance, rozpędzone konie i postać powalonego ułana. Scena nawiązuje do ikonografii powstania listopadowego, przetwarzanej przez malarza z perspektywy późniejszych dekad. Jest to sprawna, efektowna małego formatu ilustracja patriotycznej pamięci bardziej nastawiona na ruch i anegdotę batalistyczną niż na pogłębioną interpretację historii.
Teodor Axentowicz (1859 – 1938)
Lot 6148. Axentowicz, Teodor (1859 Kronstadt, Siebenbürgen – 1938 Krakau). Auf dem Weg zur Messe. Öl auf Malkarton. 48 x 39,5 cm. Unten links signiert “T. Axentowicz”. Estimate €7,500 ($ 8,621). Bassenge. 11/26/26
W drodze na mszę to jeden z tematów, do których Teodor Axentowicz powracał wielokrotnie, z czasem przekształcając pierwotną obserwację obyczajową w swój rozpoznawalny motyw rynkowy. Obraz zachowuje malarską sprawność, ale powtarzalność kompozycji osłabia wrażenie odkrywczości czy niespodzianki. Jest to wariant dobrze znanej i powielanej wielokrotnie formuły Axentowicza bez nowego, twórczego rozwinięcia. W tym tkwi słabość tej kompozycji, która niewątpliwie trafi z rynku na kolejny rynek
Leon Płoszay (1902 – 1992)
Lot 5473734. LEON POLSZAY. WOODCUT, “Krakow Castle”, signed, dated -54. Image dimensions 17 x 13 cm. Estimate €46. Auktionshuset. 11/06/26.
Majestat krakowskiego Wawelu, symbolu Polski, w wykoaniu Leona Płoszaya.
Julian Fałat (1853 – 1929)
Lot 6145. Falat, Julian (1853 Tuliglowy bei Lwow – 1929 Bystra bei Bielsko Biala). Winterlandschaft mit Pferdeschlitten. Öl auf Leinwand. 58,5 x 130 cm. Unten rechts signiert und datiert “J. Falat [1]903”. Provenienz: Privatsammlung Eichendorfstraße 9, Zoppot: Maria Luise Friederike Lore Gante, geborene Walter (1913 Zoppot bei Danzig – 2001 Berlin); Deren Sohn Manfred Gante (1944 Zoppot bei Danzig – 2016 Berlin); Seither in Familienbesitz, Berlin. Estimate 12.000€ (US$ 13,793). Bassenge. 11/26/26
Oba obrazy Juliana Fałata ukazują zimowy pejzaż, lecz dzieli je wyraźna różnica jakościowa. Olej z 1903 roku z domu Bassenge jest bardziej zdyscyplinowany: szeroki, panoramiczny kadr, oszczędna gama barw i rozległa przestrzeń śniegu budują nastrój surowej, niemal bezludnej zimy. To obraz z dobrego okresu, z czasów, gdy artysta był jeszcze związany z krakowską Akademią i miał pełną kontrolę nad warsztatem. Panoramiczny format pozwolił mu zbudować przestrzeń z ogromnego, prawie pustego śnieżnego pola. Jego wartość wzmacnia znakomita proweniencja.
Akwarela Bystra, sprzedawana we francuskiej filii Bonhams, sprawia natomiast wrażenie pracy późnej, w której spontaniczność techniki przeradza się w pośpiech, a charakterystyczna maniera zaczyna dominować nad obserwacją natury. To różnica między dojrzałą syntezą pejzażu a tym, co można krytycznie nazwać późnym „fałaceniem”, czyli powielaniem własnego stylu kosztem malarskiej dyscypliny. Prowadzenie pędzla przechodzi w pospieszną rutynę, a kompozycja sprawia wrażenie szkicu wykończonego do szybkiej sprzedaży. Obraz wyceniony został za wysoko porównując do tego z Niemiec.
Obraz olejny z Bassenge jest dziełem skończonym i wartościowym, z mocną proweniencją i spokojną, dopracowaną atmosferą. Akwarela jest powtarzalną pamiątką, wyceniać ją należy znacznie niżej, jako przykład późnej, rutynowej produkcji Falata. Olej jest dla kolekcjoinera, droga akwarela zaś dla współczesnego handlarza.
Lot 219. Julian Falat (Tulyholove 1853–1929 Bystra). Bystra signed and titled “Bystra” (lower left) watercolor and whitewash on paper signed and titled “Bystra” (lower left) watercolor and whitewash on paper 61 x 85 cm (24 x 33 7/16 in). Footnotes: Provenance Private Dutch Collection. Estimate €12,000 – 16,000. Bonhams – Cornette de Saint Cyr. 11/04/26. Passed
Władysław Skoczylas (1883 – 1934)
Lot 246. Wladyslaw SKOCZYLAS (1883–1934, Polish engraver) – “The Old Mountain Man” (Stary gazda). 1933. Wood engraving. Print on imitation Japanese paper, dated and signed in pencil by the artist. Good margins. Condition A (excellent condition). Image dimensions: H 36 x W 30 cm. Sheet dimensions: H 56 x W 38 cm. Estimate €80 – 100. Éric Caudron. 11/03/26. Sold €260
Ten drzeworyt Władysława Skoczylasa nie jest unikatem ale pojawia się niezykle rzadko na rynku polskim. Dlatego warto rozważyć zakup bo robota jest przednia, stan odbitki znakomity, cena niewysoka i do aukcji on-line można przystąpić w każdym momencie.
