Nowości jakie łatwo pominąć

Zapraszam czytelników do działu Book Reviews by zapoznać się z recenzją książki o Jean Lambert Ruckim jaką nadesłał Pan Krzysztof Zagrodzki. Zapraszam tym samym pozostalych czytelników do przysyłania podobnych osobistych recenzji książek o polskiej sztuce jakie zostały wydane w ostatnich latach.(02/18/21)

Już po zakończeniu aukcji oleju Alfreda Wiersza-Kowalskiego (https://polishartcorner.com/2021/02/20/alfred-wierusz-kowalski-1849-1915-49/), sprzedanego za 37,000 euro, otrzymałem od czytelnika wiarygodną informację, że trudno będzie utrzymać atrybucję tej pracy. Moja intuicyjna uwaga o bliskości ręki Konarskiego chyba miała uzasadnienie. (02/20/21)

Recenzję katalogu wystawy prac Meli Muter, która odbyła się w Hiszpanii w latach 2018-2019, nadesłał Pan Krzysztof Zagrodzki. Dziękuję autorowi i zapraszam czytelników do działu Book Reviews. (02/24/21)

August Zamoyski (1893 – 1970)

August Zamoyski. Portrait of Louis Marcoussis, 1923

Ten i poprzedni wpis daje mi pewien komfort w porówniu do wcześniejszych dzisiejszych. Dodam, że egzemlparz tej rzeźby Augusta Zamoyskiego znajduje się również w Fundacji Staraków z opisem, że JEST to portret Ludwika Markusa (Louis Marcoussis), wykonany w 1923 roku.

Lot 94. Auguste ZAMOYSKI. VERY NICE MODERNIST BRONZE “PRESUME PORTAIT DE LOUIS MARCOUSSIS” by Auguste ZAMOYSKI (1893-1970). Bronze with black patina signed on the back and stamped C Valsuani Cire perdue. H : 27 cm

Auguste Zamoyski, born on June 28, 1893 at Jabłoń in Poland and died on May 19, 1970 in Saint-Clar-de-Rivière, is a Polish sculptor who participated in the Formists’ movement.
Born into a large family of the Polish nobility, Zamoyski studied law, economics and agronomy in Freiburg and then philosophy in Heidelberg. His interest in aesthetic theory never waned, as shown by the lecture on Art and Substance he gave in 1954 at the International Congress of Philosophy in Sao Paulo.
On his return to Poland, he settled in Zakopane, “the Chamonix of Poland”, a meeting place for Polish artists and intellectuals of the time.
He took part in the creation of an expressionist artistic movement which in 1919 took the name Formism, which was “the most important aesthetic movement in independent Poland”.
The essential characteristic of the movement, according to Léon Chwistek, often considered, alongside Witkiewicz, as the main theorist of Formism, was “the attempt to create a new style, based on the concepts of realism and beauty, which developed from the experience of the Cubists, Futurists and Expressionists”.
Three periods in the development of Zamoyski’s work can generally be distinguished:
– The Formist period (1917 – 1925), in Zakopane, Poland.
– A realistic period (1925 – 1950) (France, Brazil )
– a period of spiritual expressionism (from 1950); last years in Brazil, France, Poland, etc.)

In 2002, Hélène Zamoyska donated an important part of Auguste Zamoyski’s work to Sylvanès Abbey, and the Zamoyski Museum opened its doors in 2009.

On the occasion of the fiftieth anniversary of the sculptor’s death (2020), an exhibition entitled Auguste Zamoyski. Thinking in Stone, as well as an edition of the sculptor’s archives are organised in Poland (2017 – 2020) by the Adam Mickiewicz Museum of Literature in Warsaw in collaboration with the Auguste Zamoyski Museum in Sylvanès.

On 15 January 2019, the collection of Zamoyski’s works preserved in Sylvanes since 2009 was acquired by the National Museum in Warsaw. It includes ninety-three pieces which are exhibited in this museum since May 17, 2019.

Estimate 15,000 – 20,000 euro. Hotel des Vendes des Chantilly. 03/14/21

Józef Czapski (1896 – 1993)

Józef Czapski. Men in pinstripes, 1958

Nie jest to łatwy dla odbiorcy obraz Józefa Czapskiego.

Lot 76. Joseph Czapski (Polish 1896-1993). Men in pinstripes. Oil on canvas. Signed and dated 58 (lower right). 54 x 65cm (21¼ x 25½ in.). Estimate 2,000 GBP – 3,000 GBP. Dreweatts 1759. 03/18/21

Wlastimil Hofman (1881 – 1970)

Wlastimil Hofman. Three Girls, 1937

Rok temu, ta konkretnie praca była licytowana w innym izraelskim domu, Tiroche, z wyceną 1,000 – 1,500 euro. Jak jest obecnie to każdy sam widzi. Myślę, że i bez certyfikatu Jana Zachwatowicza ta praca Hofmana by się sama obroniła, choć nie jest najlepsza.

LOT 31986. Wlastimil Hofman (Polish 1881-1970). Three Girls. Oil on board. Signed and  dated (lower right) . A label from the Polish Ministry of Art, signed by general curator, Dr. Jan Zachawatcwicz, dated 1948 (on the reverse), 15 x 37 cm. Estimate $3,000 – $4,000. Hammersite. 03/15/21

Jerzy Kossak (1886 – 1955)

Jerzy Kossak. Hammersite, 1951

LOT 32004. Jerzy Kossak (Polish 1886-1955). Napoleon Retreating from Russia. Oil on wood laid down on wood, 1951. Signed and dated 1951 (lower left), 35 x 50 cm. Provenance: Estate of Bela Bran. Estimate $2,000 – 3,000. Hammersite. 03/15/21

Mogę zgodzić się, że ten słaby obrazek Jerzego Kossaka, przedstawiający Napoleona w saniach z trójką koni jest jego pędzla. Był to już schyłek tego malarza a w dodatku musiał kryć się przed węszącymi bojownikami socrealizmu w malarstwie. Natomiast nie sądzę ułan przy wiatraku z aukcji Bukowskiego był również pracą tego malarza. Sygnatura może jest bliska Jerzego lecz nie są to jego drzewa, nie to niebo, koń pod ułanem strasznie bidny a sam ułan jest plamą bez wyrazu. Tak Jerzy nie malował w 1935 roku.

Jerzy Kossak. Rozmowa, 1935

1297892. Jerzy Kossak, oil on paper-panel, signed and dated 1935. Estimate SEK 18,000. Bukowsis. 03/27/21

Stanisław Raczyński (1903 – 1982)

Stanisław Raczyński. Kraków, 1930

Teka kolorowanych drzeworytów Stanisława Raczyńskiego. Zabytki Krakowa w roku 1930.

Okładka teki

Lot 98. RACZYNSKI Stanislaw (1903-1982). Cracovie. Ensemble de dix bois gravés en couleur. Signées en bas à droite. 38 X 30. Estimate 50 – 70 €. DUFRECHE SAS – Maison de Ventes aux Enchères. 03/18/21

Igor Mitoraj (1944 – 2014)

Igor Mitoraj. Aesclepios (B687/1000)

Lot 125. Igor MITORAJ (1944-2014)- Aesclepios – Bronze Sculpture signed and numbered 687 /1000 – Height : 38 cm – Certificate of the artist. Note: small accident at the base bottom left corner. Estimate 6,000 – 8,000 euro. Expertizes.com. 02/24/21

Niestety, ale muszę się powtarzać skoro rzeźby Igora Mitoraja, Perseusz i Askepios, wykonane w tysiącach egzemplarzy wracają na rynek francuski i polski z dość wysokimi cenami. Jestem zwolennikiem wolnego rynku i takich cen jakich inni gotowi są zapłacić. Równocześnie jestem zwolennikiem wolnego przepływu informacji i stąd kolejny wpis na ten temat.

Igor Mitoraj. Asclepius (B0196/1000)

Lot 71. MITORAJ Igor (1944-2014), according to. Asclepius. Bronze patina, the stone pedestal. Signed and numbered B 0196/1000 HC. Original non-commercial edition. With its certificate of authenticity. (Crashing at the base). Height with base: 47 cm – Width: 27.5 cm – Depth: 10 cm. Estimate 2,500 – 4,000 euro. Vasari. 03/06/21

Niektóre z rzeźb Igora Mitoraja, najbardziej znanego współczesnego polskiego rzeźbiarza, wykonano w olbrzymiej ilości egzemplarzy ale ten fakt jest ukrywany. Nazwisko artysty daje gwarancje znakomitych cen sprzedaży. Nie wiem czy kupujący wiedzą, że np. Perseusz został wykonany sześciu seriach, każda w ilości 1,000 egzemplarzy a Asklepios chyba jedynie w ilości 6,000 egzemplarzy. Była seria bez numeracji literowej (1,000 egzmplarzy), później nastąpiły serie A, B, C, D, E, każda w ilości 1,000 egzemplarzy, W sumie spodziewać się należy, że krąży po świecie lub leży w magazynach 7,000 sztuk Perseusza. Niektóre firmy sprzedające te rzeźby dokładnie opisują każdy egzemplarz i jego numeraję a inne pomijają fakt istnienia tych liter alfabetu. Powstaje zamieszanie. Muszę dodać, że każdy z tych 7,000 tysięcy egzemplarzy wygląda odmiennie, bo każdy z nich był chyba ręcznie patynowany. Nawet na obecnych aukcjach francuskich rzeźby te różnią się wycenami. Podobnie jest w Polsce. Na nadchodzącej aukcji w Polswissart zaobserwowałem wycenę Asklepiosa 40,000 – 50,000 PLN (ok. 8,900 – 11,100 euro). Katalog podaje numer rzeźby jako D 575 a należałoby dodać, że jest to egzemplarz 5,575/6,000. Kupującym w Polsce mogą alternatywnie kupić tę samą rzeźbę we Francji taniej i to wcześniejszy egzemplarz (nr B196/1000, czyli 3,196/6,000), bo z wyceną 2,500 – 4,000 euro. Warto przejechać się do Francji by taniej kupić ale czy warto kupować jeden z kilku tysięcy egzemplarzy rzeźby za kilka tysięcy euro?

PS. Zauważyłem, że dom Vasari opisał Askepiosa ze swojej aukcji jako ‘according to’. Czy należy to rozważać jako pęknietą szczelinę w tamie informacji czy też pomyłkę?

Igor Mitoraj. Perseus (B820/1000)

Lot 178. Igor MITORAJ (1944-2014). Perseus. Bronze proof with a shaded green patina signed lower right, justified 820/1000, with the letters B and HC on the back. H : 38 cm. It rests on a travertine base. Estimate 3,000 – 5,000 euro. SELARL Frédéric LAURENT de RUMMEL et Peggy SAVIDAN. 02/27/21

Stanisław Masłowski (1853 – 1926)

Stanisław Masłowski. Targ w małym miasteczku

Wg opisu katalogowego jest to praca namalowana przez ‘Stanislawa’, bez nazwiska, za to wyceniona jest dzielnie na ok $50,000, choć można licytować już od $2,000. Generalnie olej ten należy do kręgu wielkich podróżników. Był sprzedawany w UK z wyceną 16,000 GBP (https://www.mayfairgallery.com/market-day-in-galicia-oil-painting-by-stanislaw-maslowski ), był również na aukcji Agry-Art w Polsce w 2015 roku z ceną wywoławczą 27,000 PLN (https://sztuka.agraart.pl/licytacja/315/20714 ) a teraz powędrował do Beverly Hills w Kalifornii, USA, gdzie został niezwykle dokładnie opisany przez firmę NY Elizabeth. Nie było go jeszcze na Księżycu.

Lot 62. MARKET DAY IN GALICIA’, OIL PAINTING BY STANISLAW. Country of Origin: Polish. Date of Manufacture: Early 20th Century. Period: Early 20th Century. Style: Impressionist, Jewish, Russian Interest. Materials: Giltwood, Oil on Canvas. Color: Multi-coloured. Height: 69.5 cm / 27.2 inches. Width: 116 cm / 45.7 inches. Estimate $48,000 – 56,000. Starting $2,000. NY Elizabeth. 03/07/21

Amelia Lepige (1819 – 1878/1900)

Amelia Lepige. Femme dévidant du fil dans les ruines d’un temple, 1836

Jest to spora ciekawostka i odkrycie dla osób lubiących szperajać w katalogach aukcyjnych, nie bojących się obcych nazwisk i kojarzących fakty. Amelia Lepige, urodzona w 1819 roku, była córką Jana Grzegorza Lepige (ur 1788 r.) i Amalii Lepige (ur. w 1780 r.) z domu von Lessel. Jan Grzegorz Lepige, jak podaje Encyklopedia Powszechna Olgerbradta z końca XIX wieku, to oficer wojsk polskich, któremu car Mikołaj I nadał herb Gromiec w roku 1848. Jak podają inne dane, Jan Grzegorz Lepige brał udział w Powstaniu Listopadowym w randze pułkowika artylerii, zmarł w 1849 r. i został pochowany w Warszawie na cmentarzu Ewangelicko-Augsburgskim. Herb nadany przez cara, sprawia, że czasami przy nazwisku Amelii Lepige podawany jest ten herb. Ze związku małżeńskiego Jana Gregorza Lepige urodziła się również córka Helena (ur 1826 roku), która wyszła za mąż za mężczyznę o polskim nazwisku, Aleksandra Macieja Grobickiego (lub może Grodzickiego), herbu Trąby a z tego związku urodził się później rzeźbiarz Kazimierz Grodzicki. Nikomu wówczas nie przeszkadzały korzenie francusko-niemiecko-austriackie by integrować się z polskimi rodzinami. Zatem by móc umieścić ten wpis na blogu, wykazałem już chyba wystarczająco polskie korzenie rodziny Lepige, może nie przez nazwiska a przez historię.

Amelia Lepige. Femme et enfants devant une cheminée

Wracając do Amelii Lepige to została ona restauratorką malarstwa i odnawiała w latach 1833-39 prace malarkie znajdujące się między innymi w Łazienkach Warszawskich. Tam też poznała innego znanego nam malarza o niepolsko brzmiącym nazwisku, Franciszka Pfanhausera (1796 – 1865), głównie portrecistę ale też i kopiarza i restauratora malarstwa. Franciszek Pfanhauser miał w roku 1836 dość głośną wystawę swoich prac w Łazienkach, głównie portretowych, połączoną z ich sprzedażą i być może wtedy poznał 17-letnią Amelię. Franciszek i Amelia zawarli związek małżeński w 1837 roku a wyjechali do Włoch na stałe ok 1849 roku. Różne źródła podają różną datę śmierci Amelii Phanhauser: 1878 rok lub nawet 1900.

Dwa obrazy na aukcji we Francji są autorstwa Amelii, jeszcze Lepige. Oba są replikami prac francuskiego malarza Huberta Roberta (1733 – 1808) jakie zakupił Stanisław August Poniatowski do swoich Łazienek. Jeden z nich jest sygnowany przez Amelie Lepige i datowany (1836) zaś drugi nosi podpis Huberta Roberta i jest również datowany (1792). W opisie katalogowym jest wzmianka, że jeden z tych obrazów znajduje sie nadal w Łazienkach, być może nawet i drugi? Brak jednak tej informacji w katalogu internetowym Łazienek. Trzeba przyznać, że choć nie znam fotografii oryginałów prac Roberta to wygląda na to, że Amelia Lepige zręcznie wykonała obie kopie. Jak wyglądały inne prace Huberta Roberta to każdy może się przekonać przy odrobinie wysiłku, przeglądając internet. Na zakończenie dodam, że w Słowniku Artystów Polskich nie ma hasła o Amelii Lepigne a jedynie wspomiana jest jako żona Pfanhausera w haśle o tym malarzu.

Muszę sobie osobiście pogratulować ze sprawienia sobie wielkiej przyjemności odnalezienia nazwiska Amelii Lepige. Mogłem w końcu oderwać się na moment od opisów niekończących się falsyfikatów trzech Kossaków, Wieusza i innych. Również inni mogli na moment oderwać się ode mnie. Win-win situation!

Amélia LEPIGE (Amélie Pfanhauser née) (Varsovie ? vers 1819 – morte vers 1900). “Femme dévidant du fil dans les ruines d’un temple – Femme et enfants devant une cheminée“. Paire de toiles d’origine. 61 x 74 cm. L’une signée en bas à droite et datée 1836. L’autre porte une signature “Robert” et une date 1792. Cadres en bois et stuc doré à décor de candélabres de palmettes affrontées feuillagées d’époque Restauration.(Accidents et manques aux cadres)
Ces tableaux sont des reprises, de même dimension, des compositions d’Hubert Robert acquises au 18e siècle par le roi Stanislas Auguste pour le Palais Lazienki à Varsovie; la “Cuisine italienne” est toujours aujourd’hui Musée National de cette ville.
Amelia Lepigé était une femme peintre d’origine polonaise. On connait mieux son mari, Franciszek Pfanhauser (1796-1865), qu’elle rencontra dans une vente aux enchères et épousa en 1837. C’est lui qui l’introduit dans le palais royal, où se trouvaient les originaux d’Hubert Robert, puisqu’il y travaillait en tant que restaurateur des tableaux de la galerie Lazienkowska entre 1833 et 1839. Pfanhauser était à cette époque un copiste professionnel, renommé pour ses répliques d’oeuvres de la Haute Renaissance et de Rembrandt, avant de devenir un portraitiste recherché. En 1849, suite à l’insurrection militaire de la Grande Pologne contre les forces prussiennes (Printemps des Peuples), le couple s’installa en Italie. Depuis Florence, ils conseillèrent des amateurs de passage dans leurs achats et réunirent une collection d’antiquités.

Estimate 4 000 – 6 000 €. Acteon. 03/21/21

Daniel Mikołaj Chodowiecki (1726 – 1801)

Daniel Mikołaj Chodowiecki. Straßenszene mit Milchverkäuferin.

Daniel Chodowiecki, gdański malarz o polskim nazwisku i korzeniach, uważany jest obecnie bardziej za pruskiego malarza niż polskiego. Zainteresowanie jego twórczością jest umiarkowane. Jeszcze 150 lat był często cytowany w polskiej prasie lecz teraz jedynie nieliczni śledzą jego prace. Wśród nich na polskim rynku dominują sztychy oraz bardzo rzadko jego rysunki o charakterze mało związanym z polskością – zwykle są to jacyś pruscy notable. Do tej pory pomijałem niesłusznie (samokrytyka) Daniela Chodowieckiego na blogu a wpis ten jest skutkiem pojawienia się oleju (tak oleju) mu przypisanemu. Ta scenka rodzajowa jest raczej bez charakteru narodowościowego i może wzbudzić zainteresowanie w polskim gronie kolekcjonerów. Jednak…Van Ham jest znany z dość rzetelnego wyceniania prac i dlatego dziwią mnie tak mizerne widełki. Praca ta jest dla znawcy twórczości Chodowieckiego, który potrafi ocenić prawdziwość pracy i jej unikalność lub dla ryzykanta bez tej znajomości gotowego zarobić więcej lub stracić nie tak wiele. Intryguje mnie ta praca bo prawdziwy olej Chodowieckiego powinien kosztować 10 x więcej.

Lot 556. Chodowiecki, Daniel. 1726 Danzig – 1801 Berlin. Straßenszene mit Milchverkäuferin. Öl auf Leinwand. Auf Holz gelegt. 14,5 x 12,5cm. Signiert unten links: D. Chodowiecki fec. Rahmen. Rückseitig: verschiedene Aufkleber und Stempel auf Tafel und Rahmen. Estimate 600 – 800 euro. Van Ham. 02/24/21. Sold 3,500 euro

Maria Wąsowska (1931 – 1993)

Maria Wąsowska. Nebel, 1976

Kilka dni temu przedstawiłem wczesny drzeworyt Marii Wąsowskiej (https://polishartcorner.com/2021/02/14/maria-wasowska-1931-1993/), bardzo nowoczesny jak na okres posocrealistyczny. Okazało się, że ideologia ‘zasralistyczna’ mająca idealizować robotników podających sobie cegły i robotnice ważące ryby na wadze sklepowej przegrała z radosnym tłumem oglądającym komediantów. Tamta praca z 1957 roku znakomicie korespondowała z pikassowską porcelaną ćmielowską z późnych lat 50-tych (Polski Nowy Look). Po dwudziestu latach od tamtego drzeworytu, styl artystki zmienił się nie do poznania czego przykładem jest obecny drzeworyt, wykonany w 1976 roku.

Lot 461. Wasowska, Maria (polnische Künstlerin des 20./21. Jh.). Farbholzschnitt auf Japanpapier; “Nebel“, 1976; in Bleistift sign./dat./num. “(19)76 10/20”; stockfleckig; Bildmaße 62 x 45,5 cm; Blattmaße 90 x 60 cm. Starting 60 euro. Auktionshaus Mette. 03/10/21