Otrzymałem list od Pana Janusza Miliszkiewicza z prośbą o opublikowanie go na łamach Polish Art Corner.
Szanowny Panie, czy może Pan na portalu Polish Art Corner zamieścić poniższą informację? Znów będę mówił o fikcyjnych cenach podawanych po reżyserowanych licytacjach, o braku zawodu eksperta rynku sztuki, o braku transparentności i innych istotnych problemach, które od lat czekają na rozwiązanie. Jako załącznik dodałem komunikat ze strony OIRP. Pozdrawiam serdecznie, Janusz Miliszkiewicz
3 czerwca w środę o 16.OKRĘGOWA IZBA RADCÓW PRAWNYCH w Warszawie organizuje mój wykład na temat patologii na krajowym rynku sztuki. Spotkanie odbędzie się w Domu Kultury Śródmieście, Al. Jerozolimskie 2. To jest narożny budynek naprzeciwko Muzeum Narodowego, ok. 100 m. od dworca kolejowego Powiśle. Bilet wejściowy kosztuje 5 zł. Zapraszam Janusz Miliszkiewicz.
Pani Magda Marzec z francuskiego domu aukcyjnego ADER nadesłała mi katalog “POLONICA” z nadchodzącej aukcji 15 czerwca. Warto się z nim zapoznać by przygotować się do tej aukcji. Przypomnę, że rok temu również opublikowałem analogiczny katalog z którego aż 97% pozycji zostało sprzedanych.
Lot 10. Władysław Ślewiński (1854-1918). Tatra landscape with cows, ca. 1906/7. Oil on canvas. Signed lower right. Titled and dated on the stretcher by Mrs. Jaworska. Chassis inscribed: Mr Primel 11 Rue de Vaugirard. (Faded). 48 x 65 cm. Provenance : – Eugénie Slewinska. – Former Primel-Buffetaud collection. By descent. Bibliography : W. JAWORSKA, Wladyslaw Slewinski exhibition catalog, National Museum of Warsaw, 1983, no.217, reproduced ill.191. Estimate €30,000 – 50,000. Ader. 06/15/26
Three Works by Władysław ŚLEWIŃSKI (1854-1918) from the Primel-Buffetaud collection – lots 10 to 12 Władysław Ślewiński was the only Pole in the Pont-Aven school. Madame Władysława Jaworska, a great specialist in the artist, discovered the existence of the Primel-Buffetaud collection in 1962. As she explains in her catalog published in 1983, this remarkable collection brought together around 170 canvases, almost all of which came directly from the artist’s studio. The Primel family maintained a friendly relationship with the Slewinski couple; after the death of her husband, Eugénie entrusted several Slewinski paintings to the Primel family. In 1962, the two sisters, Jeanne Primel-Buffetaud and Marie-Louise Primel-Lagrange, donated some forty works to Polish museums. Today, we have the pleasure of auctioning three works from this prestigious collection, which have since been preserved by the descendants of the Primel family.
Trzy oleje Władysława Ślewińskiego z okresu pobytu w Tatrach. Zwraca uwagę bardzo staranna proweniencja tych prac (dwie nie są sygnowane)
Władysław Ślewiński.Poronin landscape
Lot 11. Władysław Ślewiński (1854-1918). Poronin landscape, c. 1907. Oil on canvas. Signed lower right. Estate stamp signed by Eugenie Slewinska on the back. Inscribed on the back: 12. Poronin landscape. 50 x 61.5 cm. Provenance : – Eugénie Slewinska. – Former Primel-Buffetaud collection. By descent. Bibliography : W. JAWORSKA, Wladyslaw Slewinski exhibition catalog, National Museum of Warsaw, 1983, no. 209, reproduced ill. 183. Estimate €30,000 – 50,000. Ader. 06/15/26
Władysław Ślewiński.Blue Mountains of Tatra
Lot 12. Władysław Ślewiński (1854-1918). Blue Mountains of Tatra, ca. 1907. Oil on canvas. Estate stamp signed by Eugenie Slewinska on the back. Inscribed on the back: 38. Mountains (blue?) of Tatra and number 223. 46 x 61 cm. Provenance : – Eugenie Slewinska. – Former Primel-Buffetaud collection. By descent. Bibliography : W. JAWORSKA, Wladyslaw Slewinski exhibition catalog, National Museum of Warsaw, 1983, no. 212, reproduced ill. 186. Estimate €30,000 – 50,000. Ader. 06/15/26
Lot 231. Gemälde Ludwig Gedlek 1847 Krakau – 1904 Wien. “Gefechtsszene” u. re. sign. u. bez. L. Gedlek Wien Öl/Lwd.(doubl.), 31,5 x 63 cm. Opening €6,000. Dobritz. 06/06/26
Jedyny pożytek z większości prac Ludwika Gędłka mają handlarze.
Lot 8. Józef MĘCINA-KRZESZ (1860-1934). Portrait of Hedwige d’Anjou, circa 1906. Oil on canvas. Signed lower left. (Minor restorations). 65 x 50 cm. Estimate €8,000 – 10,000. Ader. 06/15/26
A pupil of Jan Matejko, Męcina-Krzesz repeatedly painted Hedwige d’Anjou, crowned monarch of Poland in 1384. The same throne back, on which the queen is seated, can be found in the large portrait preserved in the National Art Gallery in Lviv (no. Ж-1613), as well as in a painting in the Warsaw Archdiocesan Museum (no. 06662). Queen Hedwige, canonized in 1997, is shown here wearing a black veil; Romantic artists often portrayed her as a martyred queen, a suffering queen, a tragic figure… The veil can also evoke her grief at the death of her daughter, followed by her own death in childbirth.
Królowa Jadwiga na portrecie sprzedawanym przez Ader wygląda znacznie dojrzalej porównując do wymienionych dwóch dużych jej prortertów z Muzeum Archidiecezji w Warszawie oraz w Muzeum Sztuki we Lwowie, również ręki Józefa Męciny Krzesza. Poza tym nie siedzi na identycznym tronie z wyrzeźbionym orłem, porównując do pozostałych dwóch obrazów. Stąd, porównie wydaje mi się dość naciągane bo dlaczegóż artysta ‘postarzał’ Jadwigę o kilka lat?
Józef Męcina-Krzesz często malował portrety kobiet i nie każda z nich musi być królową Jadwigą, choć na pewno by chciała. Niewątpliwie portret nazwany królową Jadwigą sprzeda się wyżej od portretu (nadal) młodej lecz nieznanej kobiety. Może jest jakaś dokumentacja, potwierdzająca tezę Ader? Poza tym, chciałoby się zobaczyć ten obraz w ramie jak też tył płótna – nie każdy przecież mieszka w Paryżu. Dobry to byłby zwyczaj, gdyby dowolnej pracy sprzedawanej w domu aukcyjnym towarzyszyło wiele fotografii.
Lot 30. Zygmunt MENKES (1896-1986). Young girl with flowerpot, circa 1920. Oil on panel. Signed lower right. 64 x 53 cm. Provenance : According to the inventory kept by the family, acquired by the current owner’s grandfather in 1925. Estimate €8,000 – 10,000. Ader. 06/15/26
Obraz tak bardzo odbiegający od dpść dobrze poznanej twórczości Zygmunta Menkesa, że dodatkowe fotografie i dokumentacje proweniencyjne byly niemal konieczne by potwierdzić tę bardzo wczesną jego twórczość. Bardzo ‘ciepła’ praca.
Lot 139. Marian Kratochwil (Poland, 1906 – 1997). “View of Toledo“. Oil on cardboard. Signed and dated 1956, 50 x 61 cm. Estimate 400 – 600 €. Greco Subastas. 05/26/26. Sold €600
Żołnierz wojny z Niemcami w 1939 roku, osiadły w Anglii i tam pracujący. Sporo czasu artysta spędził również w Hiszpanii, gdzie tworzył prace przedstawiające szczególnie Toledo i jego okolice. Generalnie, Marian Kratochwil i jego twórczość malarska jest mało znana w Polsce a tym samym mało tam popularna.
Bolesław Biegas (Biegalski). The Mystery of Thought (Tajemnica Myśli, 1925
Lot 31. Bolesław BIEGAS (1877-1954). The Mystery of Thought (Tajemnica Myśli), 1925. Oil on panel. Signed lower right. On the back, the Jan Szymanski inventory label “n°333 / Tajemnica Myśli” (damaged) and the Galerie Krugier label n°333, giving the title “Mystère de la Danse”. The frame decorated with painted circles was made by the artist himself, which is exceptional in his work. (Minor damage to frame). 42 x 32 cm; size with original frame: 65 x 55.5 cm. Provenance : – Workshop of Boleslas Biegas bequeathed to the Société Historique et Littéraire Polonaise de Paris in 1954 (Jan Szymanski inventory, no. 333). – Acquired by Galerie Jan Krugier, Geneva, from the former in 1971. – Sale Atelier de Boleslas Biegas (1877-1954), Me Pierre Cornette de Saint-Cyr, Paris, Hôtel Drouot, June 30, 1987, lot no. 41, under the title “Mystère de la danse”. Reproduced in black and white in the catalog. A notice of inclusion in the catalog raisonné being prepared by Mr. Xavier Deryng under the aegis of the Société Historique et Littéraire Polonaise de Paris (SHLP), the artist’s universal legatee, will be given to the purchaser. Estimate €15,000 – 18,000. Ader. 06/15/26
Bolesław Biegas (Biegalski). The Mystery of Thought (Tajemnica Myśli, 1925
Dwa sferyczne oleje Bolesława Biegasa we Francji. Ader sprzedaje, moim zdaniem, jedną z najlepszych prac tego artysty. Została w dodatku oprawiona w ramę zaprojektowaną przez Biegasa. Coś w tym jest, że ramy zaprojektowane przez artystów do konkretnych obrazów dodają spendoru tym pracom (np. Malczewski a współcześnie Musiałowicz). Myślę, że Ader będzie mile zaskoczony osiągnietą ceną bo podobnie drapieżne z wyglądu prace o znakomitej proweniencji sprzedawano znacznie wyżej od proponowanych widełek estymacji. Przeglądając katalog nadchodzącej aukcji w Ader daje się zauważyć niezwykła staranność w poszukiwaniu i potwierdzaniu proweniencji prac tam zawartych co powinno stanowić golden standard dla polskich domów aukcyjnych i galerii.
Obraz, który sprzedaje Crait + Muller również posługuje się proweniencją (wystawa w Krakowie) lecz brak jest fotografii mogących ją potwierdzić. Same nazwisko kolekcjonera może nie wystarczyć bo sam obraz jest subietywnie słabszy od tego w Ader. Trzeba pamiętać o proweniencjach bo na rynku jest sporo falsyfikatów prac Biegasa, odbiegających jednak od ręki tego artysty lecz sporo naiwnych daje się nabrać. Proponowana cena estymacyjna w Crait + Muller nie zachęci niektórych do aukcji choć ten dom aukcyjny może posiadać jakieś dodatkowe informacje (dokumentacje) i o to należy tam pytać.
Bolesław Biegas (Biegalski). Spherical portrait
Lot 51. Boleslas BIEGAS (1877-1954). Spherical portrait. Oil on cardboard, signed lower right. Soiling and very minor loss of material around the edges 52 x 40 cm. Provenance: former Stanislav Klementonski collection (Poland). Exhibition: Krakow, 1966 (descriptive label of the work on the letterhead of the Krakow Bureau of Art Exhibitions pasted on the reverse). Estimate €3,000 – 5,000. Crait + Muller. 06/09/26
Lot 194. Louis CYLKOW [Polish] (1877-1934). Sunset on the waves. Oil on canvas, signed lower left 50 x 61 cm. Estimate €200 – 300. Ivoire – Couton, Jamault, Hirn. 05/27/26. Sold €1,650
Czyste morze o zachodzie dnia Ludwika Cylkowa. Przeróżowienia, być może, są częściowo wynikiem obecności starego werniksu.
Lot 63. S. Roguska (?). Naehendes Madchen. Wohl um 1900. Oil on plywood, 32,5 x 24,5 cm. U.re. undeutlich signiert “S Roguska” (oder Ruguska?). Verso Reste einer Papierkaschierung sowie verschiedener, handbeschriebener Papieretiketten. In einem goldfarbenen Profilrahmen mit Zungenschnitt-Wulst. Malschicht mit Fingerspuren. wohl werkimmanent. Punktuelle, teils farbfalsche Retuschen, vereinzelte unscheinbare Anschmutzungen. Falzbereich berieben. Ra. bestoßen, berieben und mit geöffnetern Gehrungen. Estimate €500. Schmidt. 06/20/26
Mało poznana postać chyba polskiej malarki, która (za Słownikiem Artystów Polskich) wystawiała krótko w Paryżu i poza tym nic doprawdę więcej o niej nie napisano w polskich źródłach. Jej nazwisko z imieniem Sonia pojawia się natomiast w Rumunii, gdzie jest dość szanowane i gdzie podkreśla się, że była artystką rumuńską. Jej prace mają znajdować się w NICOLAE MINOVICI FOLK ART MUSEUM w Bukareszcie.
Lot 9. BOLESLAS BIEGAS (1877-1954). Sleeping God, signed, inscribed and dated ‘B. B. Biegas Śpiący Bóg Paris 1903 n° 2/8′ and bears the founder’s stamp ‘Landowski cire perdue’ (on the left base). 35 x 34 x 8.2 cm.
Designed in 1903, one of the edition of 8 cast in 1987 by Landowski cire perdue. The authenticity of this work has been kindly confirmed by Xavier Deryng under the aegis of the Biegas Committee. This work will be included in the Catalogue Raisonné of Bolesław Biegas, currently in preparation.
Provenance Estate of Christian de Rabaudy ; Sa vente, Cornette de Saint Cyr, Paris, 23 novembre 2003, lot 19. Private collection, France (acquired in this sale). Bibliography B. Biegas, Wędrówki ducha myśli, Krakow, 1904 (illustrated p. 45). L. Theuveny, Boleslas-Biegas, sculpteur et peintre, Album, Paris, 1906 (illustrated p. 45). Estimate €8,000 – 12,000. Bonhams – Cornette de Saint Cyr. 06/03/26
Bolesław Biegas ze wsi w Koziczynie koło Ciechanowa wywędrował ze swoją sztuką do Paryża z pomocą życzliwych i możnych osób. Cenię i podziwiam jego rzeźby wykonane w gipsie a potem odlane dzięki opiece i finansowej pomocy banonostwa Jadwigi i Henryk Trutschel. Te rzeźby wykonane za życia rzeźbiarza są stosunkowo nieliczne na rynku i oczywiście drogie. Aby zaradzić temu niedostatkowi, wykonano pod koniec XX wieku wiele pośmiertnych odlewów jego prac i te są obecnie najczęściej spotykane. Czasami domy aukcyjne podają w opisie okres powstania kopii a czasami nie podają a można samemu nauczyć się z fotografii, gdy odnajdzie się na nich informacje o numerze odlewu lub nazwie odlewni (foundry). Jednak trudno jest mi się oprzeć wrażeniu, że to co wykonano za życia artysty, bo mógł tego sam dotknąć i ocenić, to nie to samo co wyrób znacznie późniejszy.
Obecnie mamy na aukcji w Bonhams (w zasadzie w kupionej niedawno firmie Cornette de Saint Cyr) kopię rzeźby Śpiący Bóg, wykonanej w 1903 roku a powrórnie odlanej w brązie w 1987 roku w ilości 8 sztuk. Wiele z tych pośmiertnych odlewów ląduje później na aukcjach w Polsce. Nie zawsze jednak te powtórne sprzedaże są udane. W kwietniu tego roku Desa-Unicum wystawiła pośmiertny odlew monumentalnej rzeźby “Fryderyk Chopin-Harfa natchnienia” z wyceną 350,000 – 500,000 złotych, wykonanej przez Bolesława Biegasa w 1908 roku a powtórnie odlanej w 1994. Egzemplarz ten był kupiony w 2022 roku we Francji za €38,000, czyli połowę polskiej wyceny. Ta sprzedaż nie udała się bo być może za te pieniądze kolekcjoner wolałby kupić egzemlparz wykonany za życia artysty by mieć pewność jego aprobaty. Jak będzie obecnie ze Śpącym Bogiem to dopiero zobaczymy na aukcji a ewentualnie potem na polskim rynku.
Lot 459. Henryk Stazewski (1894-1988). Sans titre (No. 20). signed, dated and inscribed ‘nr. 20-1971 H. Stazewski’ (on the reverse), acrylic on aluminum and Masonite mounted on panel, 61 x 61 x 4 cm. Executed in 1971. Provenance: Galerie d’Eendt, Amsterdam. Acquis auprès de celle-ci par le propriétaire actuel. Nous remercions Monsieur Andrzej Szczepaniak pour les informations qu’il nous a communiquées au sujet de cette œuvre. Estimate €25,000 – 35,000. Christie’s. 06/03/26
Kolejna powtórka sprzedaży tego obrazu w Christie’s. Rok temu obraz ten został tam sprzedany za €35,000 (https://polishartcorner.com/2025/05/27/henryk-stazewski-1894-1988-63/), zaś w 2024 roku aż za €63,000. (https://polishartcorner.com/2024/04/23/henryk-stazewski-1894-1988-57/). O obu sprzedażach dom aukcyjny taktycznie milczy by nikogo nie wystraszyć. Na pozytywnie, Chistie’s nie ukrywa, że “has a financial interest in this lot” co może oznaczać, że jest właścicelem tej pracy. Jednak, takie powtórki w dodatku ukrywane w opisie proweniencji nie skłaniają kolekcjonerów do aktywności aukcyjnej.
Polish Art Corner 