Jan Cybis (1897 – 1972)

Jan Cybis. Martwa natura z rzeźbą, 1950

Lot 519. Jan Cybis, 1897 Wróblin, Upper Silesia – 1972 Warsaw, Poland. STILL LIFE, 1950. Oil on canvas. 60 x 81 cm. Signed “J.Cybis” lower right; inscribed on the reverse: “JAN CYBIS – WARSZAWA ul. Karowa 14 MARTWA NATURA z RZEZBA 1950” Framed. Starting €10,000. Hampel. 09/24/26

Rok 1950 jest przy tym ciekawym momentem w twórczośc Jana Cybisa (socrealizm w sztuce zarządzono rok wcześniej). Martwa natura z rzeźbą pokazuje, że nawet w powojennej rzeczywistości artysta pozostawał wierny swej filozofii malarskiej, rozwijając ją w coraz bardziej zdecydowany, ekspresyjny sposób.

Wydaje mi się, że wzmiankowana w tytule pracy ‘rzeźba’ to główka jego syna, Jacka, przedstawionego w wieku niemowlęcym, wykonana około 1945 roku przez rzeźbiarza Jacka Pugeta, bliskiego przyjaciela rodziny Cybisów jeszcze z czasów krakowskich.

Niemieckiego Hampla oceniam dość nisko jako firmę naciągającą mocno proweniencję zwłaszcza prac starych mistrzów, lecz w przypadku pracy Jana Cybisa wątpliwości nie mam.

Wojciech Fangor (1922 – 2015). Po raz kolejny

Wojciech Fangor. Untitled, 1972

Lot 341. Wojciech Fangor (Polish, 1922-2015). Untitled. Crayon on paper 1972. Signed and dated lower right, ‘Fangor 72’ Provenance: Chalette International, New York; Private Collection, Philadelphia; Freeman’s Philadelphia, 25 October 2022, Lot 35; Private Collection; Sothebys, New York,Contemporary Discoveries, 2024, Lot 92 Dimensions: (Frame) 34 in. (H) x 24.5 in. (W) (Paper) 28 in. (H) x 20 in. (W). Estimate £5,000 – 8,000. Sloane Street Auctions. 09/24/26

Obraz ten wraca na rynek niemal co roku. W dodatku cena estymacyjna jest coraz niższa, pomimo podwójnej jego obecności na aukcjach w Sotheby’s, w USA i w UK, https://polishartcorner.com/2026/01/14/wojciech-fangor-1922-2015-50/. Co jest w nim takiego nieciekawego, że nasi handlarze a także macki domów aukcyjnych nie potafią go dosięgnąć by rzucić na polski rynek? Przecież podobne sytuacje miały już miejsce. A może tak Sopocki Dom Aukcyjny by spróbował raz jeszcze?https://polishartcorner.com/2023/10/22/fangor-z-usa-w-sopockim-domu-aukcyjnym-za-100000-140000-zlotych/. Gramy dalej bo może ktoś w końcu kupi. Tak to wygląda w tym biznesie.

Jerzy Kossak (1886 – 1955)

Jerzy Kossak. Winter Patrol, 1937

Lot 72. Jerzy Kossak (Kraków 1886–1955). Winter Patrol, signed, dated Jerzy Kossak 1937, oil on board, 39.5 × 29 cm, framed behind glass. Estimate €1,600 – 1,800. Dorotheum. 09/16/26. Sold €2,400

Jak należy się spodziewać, temat w scenrii zimowej przemarzniętego do kości kirasjera na koniu był wielokrotnie replikowany przez Jerzego Kosska. Wcześniejszą replikę z 1935 r, bardzo słabą (fot poniżej), Sopocki Dom Aukcyjny przekuł kiedyś w zadziwiającą sumę 12,000 złotych (potrafią tam wycisnąć pieniądze nawet kamienia!). Mały wymiarami obraz(ek) z obecnej aukcji wygląda dobrze i na podstawie fotografi gotów jestem przyjąć, że namalował go JK bez swoich pomocników.

Jerzy Kossak. Kirasjer, 1935. Źródło: SDA

Generalnie, męczą mnie bardzo te wątpliwe prace Jerzego Kossaka obserwowane na aukcjach i w galeriach w Polsce. Wkrótce dojdzie do tego, że w każdym domu, mieście czy wsi, będzie wisiał obraz tego malarza, prawdziwek czy szatan. Zauważyłem, że niektórzy sprzedający z desperacją reklamują autentyczność jego prac np. na podstawie nalepek czy stempli na odwrociu bez względu co obraz przedstawia i przez kogo został namalowany.

Leonard Winterowski (1868 – 1927)

Leonard Winterowski. Hare Hunt, 1917

Lot 73. Leonard Winterowski (Kraków 1886–1927). Hare Hunt, signed, dated Leonard Winterowski Lubin 1917, oil on canvas, 49 × 68.5 cm, framed. Estimate €1,400 – 1,800. Dorotheum. 09/16/26. Sold €1,200

W okresie I wojny światowej Leonard Winterowski malował potyczki róznych formacji kawaleryjskich, walki, patrole a tu polowanie na zające w okolicach Lublina bardzo odbiegające od wydarzeń światowych. Może to i dobry temat bo życie mogło toczyć się w miarę normalnie z dala od linii frontowych.

Jan Lebenstein (1930 – 1999)

Jan Lebenstein. Figure 131, 1962

Lot 3. JAN LEBENSTEIN (1930-1999.) Figure 131; signed ‘Lebenstein’ (lower left); signed, inscribed and dated ‘Figure 131 / 1962 / Lebenstein’ (on the reverse) oil on canvas 64 x 38 in (162.5 x 96.5 cm.). Painted in 1962. Provenance: Private collection, Connecticut. Estimate $30,000 – 40,000. Bonhams. 09/23/26

Figura 131 należy do realizacji Lebensteina z okresu, w którym artysta tworzył swój charakterystyczny typ Figur osiowych, niemal totemicznych postaci zamkniętych w wertykalnym układzie. Praca w oleju z aukcji o niezwykle gęstej fakturze powierzchni nadaje obrazowi niemal reliefowy charakter i stanowi przykład oryginalnego nurtu jego wczesnej twórczości. Artysta odwiedzał USA, pracował, wystawiał tam i dlatego wiele jego wczesnych prac można napotkać na rynku amerykańskim. Brytyjski Bonhams, po zakupie niezłej bostońskiej firmy Skinner, odbiera klientów pozostalym wielkim firmom i byle czego nie przyjmuje do katalogu.

Roman Kochanowski (1857 – 1945). Fals

Roman Kochanowski. Fals

Roman Kochanowski (1857-1945), Water Mill, 1888. Mixed technique, watercolor on paper(en grissaille): 29 x 36 cm / 13.5 x 19.5 cm. Signed and dated lower left corner: “R. Kochanowski 1888”. Estimate: 2,099 – 2,565 EUR (wycena z kwietnia 2026). ArtKrak. 09/16/26

Jestem bardzo wrażliwy na pojawianie się falsyfikatów prac Romana Kochanowskiego na rynku, zwłaszcza polskim a szczególnie krakowskim. Krakowski ArtKrak sprzedaje falsyfikat pracy tego malarza, akwarelę, chyba już trzykrotnie. Mógłbym rozpisać się dlaczego oceniam ten obrazek jako wierutną bzdurę ale zrobię to jedynie na prośbę tej firmy. Pozdrawiam ekspertów i krakowskich koneserów również z ArtKraka. 

“Każde dzieło sztuki, antyk, obiekt, który prezentujemy na aukcji i w sprzedaży bezpośredniej został dokładnie przeanalizowany i oceniony przez naszych ekspertów, opisany i sfotografowany, dzięki czemu możecie Państwo dokładnie poznać jego historię, wartość, ale też zobaczyć jak wygląda. Zajmujemy się sprzedażą wyłącznie oryginalnych dzieł sztuki, antyków i innych obiektów kolekcjonerskich, co jest gwarancją dla kolekcjonera, że otrzyma wyjątkowy przedmiot o wysokiej wartości kulturowej i historycznej.” (cytat ze strony https://www.artkrak.pl/)

Włodzimierz Nałęcz (1865 – 1946)

Włodzimierz Nałęcz. SEELANDSCHAFT MIT SONNENUNTERGANG, 1900

Lot 2401. WLODZIMIERZ NALECZ 1865 Kiew – 1946 Jeruzal. SEELANDSCHAFT MIT SONNENUNTERGANG, 1900. Oel auf Leinwand. 38 x 49 cm (R. 53 x 63 cm). Signiert und datiert unten links. Rahmen (min. besch.).WLODZIMIERZ NALECZ 1865 Kiew – 1946 Jeruzal SEELANDSCHAFT MIT SONNENUNTERGANG, 1900Oel auf Leinwand. 38 x 49 cm (R. 53 x 63 cm). Signiert und datiert unten links. Estimate €300 – 600. Hargesheimer Kunstauktionen Duesseldorf. 09/11/26. Sold €2,600

Ten intensywnie nastrojowy obraz powstał w momencie szczególnym biografii Włodzimierza Nałęcza, dosłownie rok po zamknięciu jego długiego, kilkunastoletniego okresu kształcenia i wędrówek po Europie, a blisko dekadę przed tym, zanim artysta stał się tym, z kim kojarzy go dziś większość kolekcjonerów, czyli malarzem polskiego Bałtyku. W 1899 roku Nałęcz powrócił na Ukrainę i zamieszkał w Żytomierzu. W tym samym roku odbyła się jego pierwsza indywidualna wystawa w warszawskiej Zachęcie, prezentująca płótna powstałe podczas plenerowych pobytów na Wołyniu. Obraz datowany na 1900 rok powstał więc dokładnie w tym samym, świeżo rozpoczętym rozdziale, najprawdopodobniej jako pejzaż wołyński lub ukraiński.

Warto pamiętać że dorobek Włodzimierza Nałęcza jest znacznie zróżnicowany geograficznie i chronologicznie, obejmując widoki norweskie, wołyńskie pejzaże przełomu wieków i dopiero od lat 1910 dojrzałą serię bałtycką. Praca ta zasługuje więc na miejsce nie jako “typowy Nałęcz”, lecz jako świadectwo wczesnego, formacyjnego etapu artysty poszukującego jeszcze swojego głównego tematu. Kolekcjonerzy zauważyli ten obraz i stąd jego osiągnięta cena.

Roman Kochanowski (1857 – 1945)

Roman Kochanowski. Bachlandschaft

Lot 289. Kochanowski, Roman 1857 Krakau, Polen – 1945 Freising. Bachlandschaft. Öl auf Holz · 14,5 x 18 cm. Unten links signiert: R. Kochanowski. Rückseitig auf altem Klebezettel bezeichnet: Original! Kochanowski Roman Münchner Künstler-Genoss. Verschmutzt. Rahmen. Starting €300. Gailer Kunstauktionshaus am Chiemsee. 09/26/26

Dwie nieduże deseczki Romana Kochanowskiego na aukcji w Niemczech. Obie prace są nisko wycenione i stąd powtarzające się moje uwagi nad rozbieżnością między jakością artystyczną a pozycją rynkową tego malarza. Artysta jest niedowartościowany na polskim rynku co wynika z kombinacji czynników pozaartystycznych, takich jak jak geograficznego rozproszenia spuścizny, słabej promocji, niedostatecznej dokumentacji katalogowej, niewielkich formatów większości prac oraz coraz częściej pojawiających się problemów z autentycznością na rynku niemieckim a także już polskim. Rozbieżność między jakością a ceną czyni go dziś jednym z bardziej interesujących „niedoszacowanych” nazwisk dla kolekcjonerów malarstwa polskiego przełomu wieków. Wydaje się, że rynek selekcjonuje prace Kochanowskiego przede wszystkim patrząc na jakość i charakter konkretnego obrazu co stanowi zdecydowaną różnicę w stosunku do innych artystów gdzie kupuje się tylko nazwiska mniej patrząc na same prace.

Roman Kochanowski. Winterlicher Birkenwald mit Holzarbeitern

Lot 290. Kochanowski, Roman 1857 Krakau, Polen – 1945 Freising. Winterlicher Birkenwald mit Holzarbeitern. Öl auf Holz · 16 x 16,3 cm. Unten links signiert: R. Kochanowski. Rahmen. Starting €500. Gailer Kunstauktionshaus am Chiemsee. 09/26/26

Tadeusz (Tade) Styka (1889 – 1954)

Tadeusz (Tade) Styka. Lioness, 1908

Lot 568. Styka, Tadeusz (Kielce 1889 – New York 1954). Lioness. 1908. Oil/canvas. 100 x 125 cm. Lower right signed and dated Tade. Styka 1908. Small retouchings. – Provenance: Private collection Hamburg. Starting €8,000. Stahl. 09/26/26

Tadeusz Styka namalował Lwicę w wieku niespełna dziewiętnastu lat a zatem zanim ugruntował swoją późniejszą, międzynarodową sławę jako portrecista głównie paryskiej i amerykańskiej arystokracji. Obraz ten, jak również kilka innych znanych o podobnej tematyce, świadczy o znakomitym warsztacie malarskim tego młodego artysty. Styka przedstawił lwicę w momencie wzmożonej uwagi, zdradzając zainteresowanie portretowaniem charakteru i psychiki, które to wkrótce wykorzysta do wydobywania z ludzkich modeli, szczególnie kobiet.

Obraz ten jest sporych wymiarów, jest na pewno dekoracyjny i powinien trafić do jakiegoś ‘konserwatywnego’ wnętrza. Cena wyjściowa (€8,000) wygląda poważnie ale kolekcjoner podwójnie przepłaci w Polsce jeśli obraz ten wpadnie w brudne łapy handlarza.

Ryszard Radwański (1873 – 1948)

Ryszard Radwański. Flusslandschaft

Lot 1143. Radwanski, Ryszard Warschau 1873 – 1948 Lodz. Flusslandschaft.- Öl a. Lwd., u.re. sign. Craquelée, leicht nachgedunkelt/berieben/verschmutzt, kl. Farbverluste. 44,5 x 62 cm, gerahmt (kl. Def. 53 x 71 cm). Start €100. AUktionshaus Greve. 09/10-12/26. Sold €400

Prezentowany Pejzaż rzeczny Ryszarda Radwańskiego jest dobrym przykładem tej części jego twórczości, która pozostaje dziś znacznie mniej znana niż jego portrety i sceny rodzajowe. Radwański, kształcony w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem m.in. Jacka Malczewskiego i Józefa Mehoffera, wypracował własny język malarski oparty przede wszystkim na realistycznej obserwacji natury.

Stan zachowania płótna, z widocznym spękaniem i niewielkimi ubytkami, nie powinien przesłaniać jego walorów malarskich. Moim zdaniem, obraz mógłby być interesującym uzupełnieniem kolekcji poświęconej mniej znanym polskim pejzażystom przełomu XIX i XX wieku. Prace Ryszarda Radwańśkiego to spora rzadkość na polskim rynku sztuki – naliczyłem ich zaledwie kilka.