Otrzymałem list od Pana Janusza Miliszkiewicza z prośbą o opublikowanie go na łamach Polish Art Corner.
Szanowny Panie, czy może Pan na portalu Polish Art Corner zamieścić poniższą informację? Znów będę mówił o fikcyjnych cenach podawanych po reżyserowanych licytacjach, o braku zawodu eksperta rynku sztuki, o braku transparentności i innych istotnych problemach, które od lat czekają na rozwiązanie. Jako załącznik dodałem komunikat ze strony OIRP. Pozdrawiam serdecznie, Janusz Miliszkiewicz
3 czerwca w środę o 16.OKRĘGOWA IZBA RADCÓW PRAWNYCH w Warszawie organizuje mój wykład na temat patologii na krajowym rynku sztuki. Spotkanie odbędzie się w Domu Kultury Śródmieście, Al. Jerozolimskie 2. To jest narożny budynek naprzeciwko Muzeum Narodowego, ok. 100 m. od dworca kolejowego Powiśle. Bilet wejściowy kosztuje 5 zł. Zapraszam Janusz Miliszkiewicz.
Pani Magda Marzec z francuskiego domu aukcyjnego ADER nadesłała mi katalog “POLONICA” z nadchodzącej aukcji 15 czerwca. Warto się z nim zapoznać by przygotować się do tej aukcji. Przypomnę, że rok temu również opublikowałem analogiczny katalog z którego aż 97% pozycji zostało sprzedanych.
Lot 30. Zygmunt MENKES (1896-1986). Young girl with flowerpot, circa 1920. Oil on panel. Signed lower right. 64 x 53 cm. Provenance : According to the inventory kept by the family, acquired by the current owner’s grandfather in 1925. Estimate €8,000 – 10,000. Ader. 06/15/26
Obraz tak bardzo odbiegający od dpść dobrze poznanej twórczości Zygmunta Menkesa, że dodatkowe fotografie i dokumentacje proweniencyjne byly niemal konieczne by potwierdzić tę bardzo wczesną jego twórczość. Bardzo ‘ciepła’ praca.
Lot 139. Marian Kratochwil (Poland, 1906 – 1997). “View of Toledo“. Oil on cardboard. Signed and dated 1956, 50 x 61 cm. Estimate 400 – 600 €. Greco Subastas. 05/26/26
Żołnierz wojny z Niemcami w 1939 roku, osiadły w Anglii i tam pracujący. Sporo czasu artysta spędził również w Hiszpanii, gdzie tworzył prace przedstawiające szczególnie Toledo i jego okolice. Generalnie, Marian Kratochwil i jego twórczość malarska jest mało znana w Polsce a tym samym mało tam popularna.
Bolesław Biegas (Biegalski). The Mystery of Thought (Tajemnica Myśli, 1925
Lot 31. Bolesław BIEGAS (1877-1954). The Mystery of Thought (Tajemnica Myśli), 1925. Oil on panel. Signed lower right. On the back, the Jan Szymanski inventory label “n°333 / Tajemnica Myśli” (damaged) and the Galerie Krugier label n°333, giving the title “Mystère de la Danse”. The frame decorated with painted circles was made by the artist himself, which is exceptional in his work. (Minor damage to frame). 42 x 32 cm; size with original frame: 65 x 55.5 cm. Provenance : – Workshop of Boleslas Biegas bequeathed to the Société Historique et Littéraire Polonaise de Paris in 1954 (Jan Szymanski inventory, no. 333). – Acquired by Galerie Jan Krugier, Geneva, from the former in 1971. – Sale Atelier de Boleslas Biegas (1877-1954), Me Pierre Cornette de Saint-Cyr, Paris, Hôtel Drouot, June 30, 1987, lot no. 41, under the title “Mystère de la danse”. Reproduced in black and white in the catalog. A notice of inclusion in the catalog raisonné being prepared by Mr. Xavier Deryng under the aegis of the Société Historique et Littéraire Polonaise de Paris (SHLP), the artist’s universal legatee, will be given to the purchaser. Estimate €15,000 – 18,000. Ader. 06/15/26
Bolesław Biegas (Biegalski). The Mystery of Thought (Tajemnica Myśli, 1925
Dwa sferyczne oleje Bolesława Biegasa we Francji. Ader sprzedaje, moim zdaniem, jedną z najlepszych prac tego artysty. Została w dodatku oprawiona w ramę zaprojektowaną przez Biegasa. Coś w tym jest, że ramy zaprojektowane przez artystów do konkretnych obrazów dodają spendoru tym pracom (np. Malczewski a współcześnie Musiałowicz). Myślę, że Ader będzie mile zaskoczony osiągnietą ceną bo podobnie drapieżne z wyglądu prace o znakomitej proweniencji sprzedawano znacznie wyżej od proponowanych widełek estymacji. Przeglądając katalog nadchodzącej aukcji w Ader daje się zauważyć niezwykła staranność w poszukiwaniu i potwierdzaniu proweniencji prac tam zawartych co powinno stanowić golden standard dla polskich domów aukcyjnych i galerii.
Obraz, który sprzedaje Crait + Muller również posługuje się proweniencją (wystawa w Krakowie) lecz brak jest fotografii mogących ją potwierdzić. Same nazwisko kolekcjonera może nie wystarczyć bo sam obraz jest subietywnie słabszy od tego w Ader. Trzeba pamiętać o proweniencjach bo na rynku jest sporo falsyfikatów prac Biegasa, odbiegających jednak od ręki tego artysty lecz sporo naiwnych daje się nabrać. Proponowana cena estymacyjna w Crait + Muller nie zachęci niektórych do aukcji choć ten dom aukcyjny może posiadać jakieś dodatkowe informacje (dokumentacje) i o to należy tam pytać.
Bolesław Biegas (Biegalski). Spherical portrait
Lot 51. Boleslas BIEGAS (1877-1954). Spherical portrait. Oil on cardboard, signed lower right. Soiling and very minor loss of material around the edges 52 x 40 cm. Provenance: former Stanislav Klementonski collection (Poland). Exhibition: Krakow, 1966 (descriptive label of the work on the letterhead of the Krakow Bureau of Art Exhibitions pasted on the reverse). Estimate €3,000 – 5,000. Crait + Muller. 06/09/26
Lot 194. Louis CYLKOW [Polish] (1877-1934). Sunset on the waves. Oil on canvas, signed lower left 50 x 61 cm. Estimate €200 – 300. Ivoire – Couton, Jamault, Hirn. 05/27/26
Czyste morze o zachodzie dnia Ludwika Cylkowa. Przeróżowienia, być może, są częściowo wynikiem obecności starego werniksu.
Lot 63. S. Roguska (?). Naehendes Madchen. Wohl um 1900. Oil on plywood, 32,5 x 24,5 cm. U.re. undeutlich signiert “S Roguska” (oder Ruguska?). Verso Reste einer Papierkaschierung sowie verschiedener, handbeschriebener Papieretiketten. In einem goldfarbenen Profilrahmen mit Zungenschnitt-Wulst. Malschicht mit Fingerspuren. wohl werkimmanent. Punktuelle, teils farbfalsche Retuschen, vereinzelte unscheinbare Anschmutzungen. Falzbereich berieben. Ra. bestoßen, berieben und mit geöffnetern Gehrungen. Estimate €500. Schmidt. 06/20/26
Mało poznana postać chyba polskiej malarki, która (za Słownikiem Artystów Polskich) wystawiała krótko w Paryżu i poza tym nic doprawdę więcej o niej nie napisano w polskich źródłach. Jej nazwisko z imieniem Sonia pojawia się natomiast w Rumunii, gdzie jest dość szanowane i gdzie podkreśla się, że była artystką rumuńską. Jej prace mają znajdować się w NICOLAE MINOVICI FOLK ART MUSEUM w Bukareszcie.
Lot 9. BOLESLAS BIEGAS (1877-1954). Sleeping God, signed, inscribed and dated ‘B. B. Biegas Śpiący Bóg Paris 1903 n° 2/8′ and bears the founder’s stamp ‘Landowski cire perdue’ (on the left base). 35 x 34 x 8.2 cm.
Designed in 1903, one of the edition of 8 cast in 1987 by Landowski cire perdue. The authenticity of this work has been kindly confirmed by Xavier Deryng under the aegis of the Biegas Committee. This work will be included in the Catalogue Raisonné of Bolesław Biegas, currently in preparation.
Provenance Estate of Christian de Rabaudy ; Sa vente, Cornette de Saint Cyr, Paris, 23 novembre 2003, lot 19. Private collection, France (acquired in this sale). Bibliography B. Biegas, Wędrówki ducha myśli, Krakow, 1904 (illustrated p. 45). L. Theuveny, Boleslas-Biegas, sculpteur et peintre, Album, Paris, 1906 (illustrated p. 45). Estimate €8,000 – 12,000. Bonhams – Cornette de Saint Cyr. 06/03/26
Bolesław Biegas ze wsi w Koziczynie koło Ciechanowa wywędrował ze swoją sztuką do Paryża z pomocą życzliwych i możnych osób. Cenię i podziwiam jego rzeźby wykonane w gipsie a potem odlane dzięki opiece i finansowej pomocy banonostwa Jadwigi i Henryk Trutschel. Te rzeźby wykonane za życia rzeźbiarza są stosunkowo nieliczne na rynku i oczywiście drogie. Aby zaradzić temu niedostatkowi, wykonano pod koniec XX wieku wiele pośmiertnych odlewów jego prac i te są obecnie najczęściej spotykane. Czasami domy aukcyjne podają w opisie okres powstania kopii a czasami nie podają a można samemu nauczyć się z fotografii, gdy odnajdzie się na nich informacje o numerze odlewu lub nazwie odlewni (foundry). Jednak trudno jest mi się oprzeć wrażeniu, że to co wykonano za życia artysty, bo mógł tego sam dotknąć i ocenić, to nie to samo co wyrób znacznie późniejszy.
Obecnie mamy na aukcji w Bonhams (w zasadzie w kupionej niedawno firmie Cornette de Saint Cyr) kopię rzeźby Śpiący Bóg, wykonanej w 1903 roku a powrórnie odlanej w brązie w 1987 roku w ilości 8 sztuk. Wiele z tych pośmiertnych odlewów ląduje później na aukcjach w Polsce. Nie zawsze jednak te powtórne sprzedaże są udane. W kwietniu tego roku Desa-Unicum wystawiła pośmiertny odlew monumentalnej rzeźby “Fryderyk Chopin-Harfa natchnienia” z wyceną 350,000 – 500,000 złotych, wykonanej przez Bolesława Biegasa w 1908 roku a powtórnie odlanej w 1994. Egzemplarz ten był kupiony w 2022 roku we Francji za €38,000, czyli połowę polskiej wyceny. Ta sprzedaż nie udała się bo być może za te pieniądze kolekcjoner wolałby kupić egzemlparz wykonany za życia artysty by mieć pewność jego aprobaty. Jak będzie obecnie ze Śpącym Bogiem to dopiero zobaczymy na aukcji a ewentualnie potem na polskim rynku.
Lot 459. Henryk Stazewski (1894-1988). Sans titre (No. 20). signed, dated and inscribed ‘nr. 20-1971 H. Stazewski’ (on the reverse), acrylic on aluminum and Masonite mounted on panel, 61 x 61 x 4 cm. Executed in 1971. Provenance: Galerie d’Eendt, Amsterdam. Acquis auprès de celle-ci par le propriétaire actuel. Nous remercions Monsieur Andrzej Szczepaniak pour les informations qu’il nous a communiquées au sujet de cette œuvre. Estimate €25,000 – 35,000. Christie’s. 06/03/26
Kolejna powtórka sprzedaży tego obrazu w Christie’s. Rok temu obraz ten został tam sprzedany za €35,000 (https://polishartcorner.com/2025/05/27/henryk-stazewski-1894-1988-63/), zaś w 2024 roku aż za €63,000. (https://polishartcorner.com/2024/04/23/henryk-stazewski-1894-1988-57/). O obu sprzedażach dom aukcyjny taktycznie milczy by nikogo nie wystraszyć. Na pozytywnie, Chistie’s nie ukrywa, że “has a financial interest in this lot” co może oznaczać, że jest właścicelem tej pracy. Jednak, takie powtórki w dodatku ukrywane w opisie proweniencji nie skłaniają kolekcjonerów do aktywności aukcyjnej.
Lot 755. Alice Halicka 1894 Krakau – Paris 1975. Nature Morte. Oil on canvas. 1918. C. 65 x 81 cm. Signed and dated upper left. Early work by the artist, clearly stylistically associated with the Parisian avant-garde around 1918. Created during Halicka’s Cubist phase in the period of the First World War, when she was associated with the circle around Picasso and Gris. Typical Cubist still life with multiple perspectives and a fragmented conception of space. Mit einer Fotoexpertise von Marlène Marcoussis, der Tochter der Künstlerin, vom 25.1.1979.
Provenance: Galerie Gmurzynska, Cologne; Private collection, Switzerland; Lempertz, Cologne, 30 November 2019, Lot 377; Private collection, North Rhine-Westphalia. Estimate €20,000 – 25,000. Karl und Faber. 06/12/26
Zaskakuje mnie, że komuś przyszło do glowu wycenić tak słabą pracę Alicji Halickiej tak wysoko. Jej właściciel kupił ją w 2019 roku w niemieckim Lempertz za 19,000 euro. Dwa lata później obraz ten znalazł sie na aukcji w austriackim Dorotheum z wyceną 30,000 – 35,000 euro lecz sprzedaż się tam nie powiodła. Właściciel nie wspomina o Dorotheuma a obecnie Karl und Faber być może nie wie o tym niepowodzeniu. Około 20 lat temu lat temu odnaleziono niespodziewanie kilkanaście lub może więcej więcej obrazów Alicji Halickiej i te wypłynęły wówczas na rynek. Myślę, że jej mąż, Ludwik Markus (Loius Marcoussis), słusznie skłonił ją do porzucenia kubizmu. Trudno chwalić się posiadaniem takiej pracy.
Lot 115A. MARIA ANTO (Varsavia, 1936 – 2007). Surrealist Scene, 1973. Oil on canvas, 65 x 80 cm. Signed upper left: Maria Anto. Signed and dated on the back: Maria Anto, 1973. Estimate €4,000 – 5,000. Bertolami Fine Arts. 05/28/26
Bertolami Fine Arts dość konsekwentnie wystawia kolejne prace Marii Anto, które są charakteryzowane jako realizm fantazyjny. Rzeczywiście, sporo jest tam fantazji, choc ceny są bardzo realne.
Lot 28. Ryszard Winiarski 1936-2006. Nineteenth game, signed and dated ’87 (lower right) and titled (lower left); signed, titled and dated ’87 (on the reverse), acrylic and pencil on board, 49 by 49 cm. Executed in 1987. Provenance: Collection of the artist. Acquired from the above by the present owner in 1989. Exhibited: Lübeck, Lübecker Overbeck Gesellschaft, Konstruktivisten International, 8 January – 5 February 1989. Literature: Lübecker Nachrichten, Neues Sehen braucht die Kunst, 10 January 1989 (showing a photograph of the artist in front of the work), Estimate €7,000 – 10,000. Sotheby’s. 05/26/26
Jak z rogu obfitości wysypało zimnymi, czarno-białymi pracami Ryszarda Winiarkiego. Warto zauważyć umiarkowane ceny w obydwu domach aukcyjnych, porównując do polskich cen. Niedawny artykuł w Rzeczpospolitej wyjaśnił jednak frnomen polskich cen, tj. podbijanie ich przez pracowników domów aukcyjnych udających klientów: https://www.rp.pl/konsumenci/art44397911-interwencja-uokik-na-rynku-sztuki-pod-lupe-wzieto-najwieksze-domy-aukcyjne. W Polsce należałoby spodziewać się teraz spadku cen, choć jest wiele sposobów by je nadal sztucznie podbijać. Urząd Konsumenta niewiele wskóra, co najwyżej pogrozi znowu palcem. Ceny prac Ryszarda Winiarkiego w Polsce, przekraczające czasami ponad milion złotych, to niezrozumiały dla mnie fenomenon, lecz nic złego by garstka krajowych spekulantów raczyła się między sobą swoimi osiągnięciami rynkowymi.
Ryszard Winiarski. Game of Spiral, 1987
Lot 27. Ryszard Winiarski 1936-2006. Game of Spiral, signed and dated ’87 (lower right) and titled (lower left); signed, titled in Polish and dated ’87 (on the reverse), acrylic and pencil on board, 49 by 49 cm. Executed in 1987. Provenance: Collection of the artist. Acquired from the above by the present owner in 1989. Exhibited: Lübeck, Lübecker Overbeck Gesellschaft, Konstruktivisten International, 8 January – 5 February 1989. Literature: Lübecker Nachrichten, Neues Sehen braucht die Kunst, 10 January 1989 (showing a photograph of the artist in front of Game of Spiral and Nineteenth Game). Estimate: €7,000 – 10,000. Sotheby’s. 05/26/26
Ryszard Winiarski. Chance in game, 1990
Lot 950. Ryszard Winiarski 1936 Lemberg – Warschau 2006. Chance in game, 1990. Acrylic and pencil on panel, mounted on fibreboard. Probably original artist’s frame. Approx. 25 x 25 cm (frame approx. 36.5 x 36.5 cm). (19)90. Signed and dated on the fibreboard in the lower right corner and titled in the lower left corner. Signed once more on the reverse of the panel. Provenance: Private collection, Switzerland, acquired directly from the artist; Private collection, Switzerland, acquired from the aforementioned; Ketterer Kunst, Munich 19 July 2020, Lot 120002233; Hans Braun Collection, Baden-Württemberg, acquired from the aforementioned. Estimate €5,000 – 7,000. Karl und Faber. 06/12/26
Polish Art Corner 