Nowa strona w której publikowane będą biografie mało znanych artystów. Czytelnicy-kolekcjonerzy są czasami bardziej dociekliwi od historyków sztuki i potafią odnaleźć informacje o zapomnianych artystach i przywrócić o nich pamięć. Będą to wycinki prasowe, rodzinne fotografie, fotografie prac archiwalnych i być może nieistniejących już wspomnień. To wszystko będzie tutaj gromadzone by przywrócić o nich pamięć. Zapraszam tych, którzy chcieliby podzielić się zbiorami swoich archiwaliów.
Walenty Pytel (1941)
Przedstawiam postać polskiego rzeźbiarza Walentego Pytla tworzącego swoje prace w Wielkiej Brytanii i odnoszącego tam sukcesy artystyczne. Artysta ten jest praktycznie nieznany w Polsce i jego obecność na polskim rynku sztuki jest chyba zerowa. Walenty Pytel ma dość niezykły życiorys, warto się z nim zapoznać i nie wiem ile jest w nim legendy zwłaszcza związanej z okresem II wojny światowej. Napisała do mnie jego żona, Mary Pytel, abym umieścił jego nazwisko na blogu co czynie z przyjemnością. Cytuję w całości artykuł napisany przez Phila Shanahana i który wykonał również zamieszczone tutaj fotografie. Więcej fotografii rzeźb Walentego Pytla znajdziecie w sieci a także w przeszłości były przedstawiane na moim blogu.
Blond-haired, blue-eyed baby stolen by the Nazis became top British sculptor
By Phil Shanahan
The extraordinary life and work of one of Britain’s leading sculptors has been revealed in a new biography charting his dramatic flight from war-torn Europe and subsequent rise to prominence.
Walenty Pytel has been adding steel to the nation’s landscape for almost six decades, with his striking metal sculptures seen by tens of thousands of people every day.
The impressive Jubilee Fountain Sculpture at the Houses of Parliament, marking the 25th anniversary of the Queen’s accession to the throne, and Take Off, Three Egrets in Flight outside Birmingham Airport are two of his best-known creations.
The internationally acclaimed artist, whose work has been sold in Europe, Japan and the Middle East, has also completed around 30 other major public works, along with hundreds of commercial and private commissions at home and abroad.
Princess Anne and the late Gerald Grosvenor, 6th Duke of Westminster, who was Britain’s wealthiest landowner, are among the many prestigious customers to have called on Pytel’s services over the years.
The sculptor personally delivered a steel unicorn to Buckingham Palaceafter the princess commissioned it as a gift for the Portuguese government for her official visit in 1979. Lord Belmore, of Castle Coole in Northern Ireland, commissioned Snipe as a wedding present for the duke in 1978.
Pytel’s sculptures of birds and beasts are highly prized by collectors who marvel at his ability to fashion beauty out of welded steel and bronze. Yet few could imagine the ugly, barbaric world he was born into.
As a blond-haired, blue-eyed baby, born in occupied Poland during the Second World War, the Nazis stole him from his mother and gave him to a Gestapo officer and his childless wife. The intention was that he should be brought up as a ‘true’ Aryan.
There the young Walenty would have remained, had it not been for the bravery of his mother Jadwiga. Having escaped from a prison camp, she managed to snatch him back while he was asleep in his pram in the couple’s garden.
The young mother and her son then embarked on a dangerous, epic journey, fleeing over the Alps into Italy. Eventually, Pytel arrived as a five-year-old refugee in England, where he has lived since 1945.
The full story is recounted for the first time in Walenty Pytel Life|Art|Sculpture, a collaborative project between writer Catherine A Gilling and photographer Jason Hodges with a foreword by journalist and critic Quentin Letts. An accompanying film, Sculptures in the Sky, combines interviews with the artist and footage of his life and work set to original music by Randolph Alexander.
Now aged 85, Pytel suffered a stroke in 2007 after being seriously injured in a fall from the roof of his country house. Alone at the time, he managed to crawl to his bed where he was found three days later. Although the accident has blurred some of his earliest memories, he clearly recalls being on the beach in Italy and having a ‘wonderful time.’
As a toddler was even reported as missing after boarding a train in wartime Rome to enjoy his first big solo adventure. He was not found until the next day when he spoke animatedly about riding on ‘an engine and two wagons.’
For Walek, as he was affectionately known, it was the first of many memorable escapades as a child and adult. But his home life was often far from easy. While living in Herefordshire after the war, Walenty’s mother suffered from mental health problems, thought to have been brought on by her wartime experiences.
Beheadings and other atrocities were rife. She also faced the threat of being raped by marauding soldiers as a single mother after Walenty’s natural father was imprisoned for forging money, leaving her to fend for herself.
According to Pytel’s family, Jadwiga or Nina as she later became known, was sent to Hereford County and City Lunatic Asylum for a week for trying to poison her second husband.
“On another occasion she tried to chop off her neighbour’s arm with an axe over the garden fence,” writes Gilling. “Axing of hands was common practice in Volhynia as a punishment and way of making men useless to fight or work. It was almost certainly something she would have witnessed in her youth.”
In the only authorised biography of the sculptor, she adds: “Walenty’s early history was pieced together by surviving relatives on his mother’s side who now live in Russia and consider themselves to be fully Russian.”
The author further reveals that ‘his good friends of many decades have no idea of his challenging start in life or even of his darker moods, recognising him only as the outgoing, spirited eccentric artist that they know and love.”
Pytel’s prodigious talent was recognised early on when he was accepted as a student by Hereford Art College at just 15.
A pivotal moment in his life occurred while he was recovering in hospital from a freak accident which could easily have killed him. While out shooting he was inadvertently shot by a friend and had to have emergency surgery on a shattered thigh bone (the bullet is still lodged in his leg).
He was kept in hospital for eight months amid fears of lead poisoning. The 24-year-old made various paper sculptures as a thank you to the nurses and doctors. One remarked that it was a pity such a beautiful gift was not made from a more lasting material so that she could keep it forever. It got him thinking. He decided to make his art more permanent and switched to steel.
While the Jubilee Fountain Sculpture, paid for by MPs as a gift for the Queen, is his most important work, his largest is The Fossor outside the JCB factory in Rocester, Staffordshire. Made entirely from digger parts, it weighs 36 tonnes and stands 45ft high. At the time it was built in 1979 it was Europe’s largest metal sculpture.
His most emotive piece, however, is undoubtedly The Colin Grazier Memorial, thirty miles away in Tamworth. It consists of three anchors seemingly suspended in mid-air, held together by a genuine ship’s anchor chain itself weighing more than two tonnes. This remarkable feat of engineering was erected to commemorate three unsung heroes who helped change the course of WW2.
The memorial is dedicated to Able Seaman Colin Grazier GC and Lieutenant Tony Fasson who died recovering vital Enigma codebooks from a sinking German U-boat. Their shipmate, Tommy Brown GM, who was involved in the action, is also remembered. The capture led to the cracking of the Germans’ Enigma communications code which helped the Allies win the Battle of the Atlantic and ultimately the war. Walenty was moved by the story and the fact that the Poles played a vital part in the achievement by handing their early work on the Enigma code to the British.
Pytel’s versatility, so evident in these works, has been demonstrated elsewhere, for example with five life-sized Vikings produced for the Grandeur of the Seas cruise liner, and the giant Dragonfly and Butterfly Millennium Sculptures in Bristol. His extensive list of public art also includes The Woodpecker, erected outsideBulmer’s cider factory in Hereford, the Leaping Salmon in the centre of Ross-on-Wye, Horse and Rider in Birmingham, Wings over Water Gateway which graces a footbridge over the Coventry Canal and Hereford’s 4Runner sculpture depicting a futuristic sprinter.
The turmoil of the sculptor’s early years continued as a young adult when he fell in love with a fellow art college student Mary Spencer. Mary came from a well-respected farming family from the Leominster area. Her parents strongly objected to her forming a romantic attachment to ‘a penniless refugee whose only ambition was to become an artist.’
Mary’s mother even complained about the ‘undesirable’ relationship to the college principal, demanding he take action. Reluctant to lose his star pupil, he expelled Mary instead! Despite this, their liaison continued, albeit in an ‘on-off’ way.
In a scene reminiscent of The Graduate, the ardent, young lover jumped on his Vespa and headed to Kent where Mary was staying with the family of a man deemed to be a more worthy suitor. Once there, Walenty persuaded her to leave with him and the pair headed to a bed and breakfast in London with Mary’s luggage secured to the back of his scooter before returning her home soon afterwards to her outraged parents.
While at college, Pytel won a design competition for Derby Airways in 1960. The prize was a return flight to Jersey, so he proudly took his girlfriend along. No accommodation was included and they were forced to camp on the beach.
The couple married three years later in Leominster and went on to have two children. They later divorced but still live together in a magnificent Queen Anne mansion overlooking a lake near Ross-on-Wye.
After miraculously surviving his roof fall, the sculptor had to learn to talk and walk again, but his enduring passion for his art remains. Puffing on a Cuban cigar or his pipe, the now white-haired genius pours over his creations for hours at a time with the vigour of a much younger man.
His last major public work, completed in 2019, was Kingfisher with Minnow, commissioned by the Hereford Cider Museum to celebrate 50 years since the unveiling of The Woodpecker bythe late Sir Peter Scott, son of the famous Antarctic explorer.
In his leisure time, he enjoys the pursuits of a quintessential English gentleman, including shooting and fishing. Salmon fishing is central to his craft as he draws his inspiration from the nature surrounding him. He is proud to own a prime stretch of the River Monnow near his home where he indulges his hobby.
The artist takes his surname from his stepfather Peter Pytel. Walenty was very close to him but had no idea growing up that he was not his biological father. It was only when he was 28 that his mother screamed the truth at him in a rage.
His real father, it emerged, was a Ukrainian painter by the name of Leonid Lapko, whom she had married before the war when a teenager. By all accounts he too was a brilliant artist.
* Walenty Pytel Life|Art|Sculpture (ISBN 978-1-83853-654-1) is published by Independent Publishing Network and is available from Amazon and selected bookshops, price £35.
Wizerunki i zdrowie Michała Płońskiego.
Dwa lata temu toczyła się na łamach tego blogu ożywiona dyskusja pomiędzy dwoma kolekcjonerami prac Michała Płońskiego, https://polishartcorner.com/2019/12/05/michal-plonski-1778-1812-2/, oparta na kanwie powyższej miniatury portretowej. Jednym z dyskutantów był Andrzej Sliwa, zaś drugim dr. nauk medycznych Tomasz Sioda, który ok dwa miesiące temu opublikował artykuł naukowy “Wizerunki i zdrowie Michała Płońskiego (1778 – 1812)” w czasopiśmie Acta Medicum Polonium (R16/2025, str. 55 -75). Tomasz Sioda_Wizerunki i zdrowie Michała Płońskiego_AMP_2025_1.pdf. Za zgodą autora wkleiłem poniżej PDF tego bogato ilustrowanego artykułu, dziękując za możliwość opublikowania.
Abstrakt: Artykuł jest próbą poszerzenia wiedzy o krótkim życiu Michała Płońskiego (1778‐1812), wybitnego artysty, na podstawie krytycznej analizy i interpretacji jego wizerunków oraz nielicznych źródeł pisanych. Wyniki pracy umożliwiły ustalenie oryginalnego autoportretu i wyróżnienie wiarygodnych graficznych kopii autoportretów artysty spośród błędnych przypuszczeń. Z kolei, lekarskie spojrzenie na wyróżnione wizerunki wykazało, w odniesieniu do znanych losów artysty, konkretne oznaki chorobowe. Ich znaczenie zostało przedstawione w kontekście wiedzy medycznej współczesnej Płońskiemu oraz wiedzy aktualnej. Pozwoliło to na wysunięcie podejrzenia choroby somatycznej, prawdopodobnie gruźlicy węzłów chłonnych szyjnych, na którą cierpiał i z powodu której przedwcześnie zmarł. Możliwy przebieg choroby psychicznej u artysty został omówiony w kontekście ówczesnej oraz aktualnej wiedzy psychiatrycznej z uwzględnieniem skąpych szczegółów jego życia.
Franciszek Józef Kucharzyk (1881 – 1937). Uzupełnienie życiorysu
Otrzymałem od czytelnika dość długi i ciekawy list na temat rzeźbiarza Franciszka Kucharzyka. Autor wyraził zgodę na jego opublikowanie prosząc o zachowanie anonimowości. Pisałem o Kucharzyku już kilkakrotnie na łamach PAC (np. https://polishartcorner.com/2025/08/20/franciszek-jozef-kucharzyk-1880-1937/) i odnalezieniu daty jego śmierci. Obecnie, korespondent uzupełnia informacje o tym artyście z okresu I wojny światowej oraz z czasów II Rzeczpospolitej. List publikuję w całości bo sporo wnosi nieznanej wiedzy biograficznej o tym artyście. Oby więcej było listów podobnej treści a zaczną na blog zaglądać nie tylko lubownicy (tak kiedyś mawiano) polskiej sztuki, kolekcjonerzy i handlarze lecz może czasami zabłąka się jakiś historyk. Jako ilustrację do wpisu pokazuję fotografię jednej z rzeźb Franciszka Kucharzyka, połączenie brązu z kością słoniową. Rzeźba to pojawiła się na rynku w USA w 2008 roku – sądzę, że jest egzemplarz unikalny.
List czytelnika za który dziękuję:
Pragnę dodać kilka uwag o Franciszku Kucharzyku a kierowały mną uwagi autora blogu o braku jego prac z okresu II Rzeczpospolitej. Moje poszukiwanie są niezależnym uzupełnieniem opracowania, które wcześniej opublikował Maciej Daniek https://mojrzepiennik.blogspot.com/2024/07/franciszek-jozef-kucharzyk-niedoceniony.html. Dotarłem do nieznanych powszechnie materiałów biograficznych o Franciszku Kucharzyku, które pojawiły się nieoczekiwanie w książkowych opracowaniach na temat wojskowości w okresie II Rzeczpospolitej. Najważniejsze źródło stanowi książka autorstwa Jana Rysia pt. ”Korpus Kadetów nr 1 (1918- 1939). Okres łobzowski (1918-21)”, Kraków 2022. Wyd. Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie. Autor książki opisując historię Korpusu Kadetów nr 1 przedstawił szereg biografii oficerów tam zatrudnionych. Niespodziewanie, jednym z oficerów wojska II Rzeczpospolitej okazał się Franciszek Kucharzyk, znany nam jako wiedeński artysta-rzeźbiarz.
Chciałbym wyrazić podziękowanie autorowi książki za przesłanie mi fotokopii ‘Karty ewidencyjnej’ Franciszka Kucharzyka, zachowanej w Centralnym Archiwum Wojskowym, składającej się z czterech stron formularza bardzo czytelnie ręcznie wypełnionego przez artystę w 1921r. Ten dokument stanowi niekwestionowane źródło informacji o Franciszku Kucharzyku, wówczas kapitanie polskiego wojska.
Informacje zawarte w karcie ewidencyjnej Franciszka Kucharzyka stanowią nieznane do tej pory źródło wiedzy o jego karierze wojskowej i artystycznej jak też doprowadziły do korekty jego daty urodzenia. Arysta podał, że urodził się 19 marca 1881 roku co przesuwa datę do przodu dokładnie o rok w stosunku do podanej w Słowniku Artystów Polskich oraz innych wtórnych źródłach.
Jan Ryś poświęcił karierze wojskowej Franciszka Kucharzyka ponad stronę swojej książki (str. 113 i 114):
„Od powstania Szkoły Podchorążych związany był z nią por. Franciszek Kucharzyk. Urodził sie 19 marca 1881 roku w Rzepienniku w Małopolsce. Był absolwentem szkoły przemysłu drzewnego w Zakopanem (1894 – 1899), gdzie specjalizował się w rzeźbie figuralnej. Jako uzdolniony artystycznie kontynuował naukę w ośmioletniej szkole artystyczno-przemysłowej w Wiedniu, którą ukończył w 5 lat (1899 – 1904) i dalej uczył sie przez 4 lata w tamtejszej akademii sztuk pięknych, w szkole mistrzów. Był laureatem nagrody barona Rotszylda i Nagrody Rzymskiej, co umożliwiło mu podróże naukowe po Szwajcarii, Francji, Anglii, Belgii, Holandii, Niemczech i Włoszech. Do armii austriackiej został wcielony dnia 1 października 1904 roku i rozpoczął naukę w jednorocznej szkole oficerów rezerwy przy 16 pok w Krakowie, po ktorej został przeniesiony do rezerwy. W latach 1911 – 1914 uczył rysunków w szkole przemysłowej w Wiedniu i terenoznawstwa w szkole kadeckiej piechoty w Bernie. Posiadał uprawnienia do nauczania w szkołach rządowych w zakresie rysownictwa, modelowania, malarstwa i architektury. Po wybuchu wojny został zmobilizowany i 17 sierpnia 1914 roku skierowany na front rosyjski, ale już 23 sierpnia zachorował na zapalenie płuc i znalazł się w szpitalu. Po wyjściu (13 XII) skierowany został do dawnej jednostki, a następnie, jako dowódca plutonu, do kompanii wartowniczej w Ołomuńcu i do batalionu zapasowego. Od 30 sierpnia do 26 września 1915 roku przebywał na froncie włoskim jako dowódca kompanii. Tam został ciężko ranny (postrzał w rekę, w pierś i brzuch, strzaskana goleń jednej nogi). Awans na podporucznika otrzymał 1 listopada 1914 roku, a na porucznika 1 lutego 1918 roku. Szpital opuścił 17 czerwca 1918 roku i wrócił do sztabu 16 pok. Odznaczony został kilkoma ważnymi orderami austriackimi, m. in. brązowym medalem Signum Laudis z mieczami. Od 30 września do 1 listopada 1918 roku był nauczycielem w szkole kadeckiej w Bernie, po czym na powrót został przeniesiony do Łobzowa. 3 listopada 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego. Do Szkoły Podchorążych w Łobzowie został faktycznie przydzielony 16 listopada, choć oficjalny rozkaz Polska Komenda Wojskowa w Krakowie wydała 20 listopada. Objął stanowsko dowódcy kompanii i nauczyciela. W dniu 20 sierpnia 1920 roku, już jako kapitan (awans 1 IV 1920), został przydzielony do batalionu wartowniczego na stanowisko oficera ewidencyjnego, pozostając nadal w ewidencji korpusu i pełniąc dotychczasowe funkcje. Przydział ten cofnięto 17 września 1920 roku i do 1926 roku Kucharzyk związany był z korpusem. Poza nauką rysunków wykładał również instrukcje wojskowe i opiekował się biblioteką zakładu. Cieszył się uznaniem jako doby nauczyciel, dzielny oficer, wzorowo pilny, i o dużej wiedzy fachowej.”
Franciszek Kucharzyk bardzo powściągliwie napisał w kwestionariuszu o zranieniu na froncie włoskim („bardzo ciężko ranny”). W szpitalu przebywał prawie przez trzy lata i domyślać się należy, że został inwalidą. W jednej z rubryk kwestionariusza lekarz wojskowy napisał o nim, że nie nadawał się do czynnej służby frontowej.
W 1921 został przeniesiony wraz z Korpusem Kadetów nr 1 z Łobzowa (dzielnica Krakowa) do garnizonu we Lwowie. Był w nim zatrudniony do 1926 roku.
Garść informacji o ciągu dalszym kariery wojskowej Franciszka Kucharzyka znajduje się również w innej książce, autorstwa Henryka Pawłowskiego, „Kadra oficerska i dydaktyczna Korpusu Kadetów w Rawiczu” (2015, ISBN: 978-83-63927-31-8). Wymieniony jest w niej na stronie 110 jako Prof. Ppłk. Franciszek Kucharzyk, wykładowca rysunków w Korpusie Kadetów 3 w latach 1926 – 1929, który osiedlił się w Rawiczu wraz z żoną lekarką. W roku szkolnym 1926/27 w corocznym przeglądzie kadry otrzymał ocenę wybitną za swoją pracę. Po przejściu w stan spoczynku miał wyprowadzić się z tego miasta.
Jak wytłumaczyć przyczynę porzucenia przez Franiciszka Kucharzyka w odrodzonej Polsce kariery artystycznej tak przecież dobrze rozwijającej się w Wiedniu? Wydaje mi sie, że z braku źródeł można jedynie snuć przypuszczenia. Moim zdaniem, był to splot czynników z których najważniejszym mogło być inwalidztwo rzeźbiarza odniesione w czasie wojny. Drugim czynnikiem mogła być ciężka sytuacja gospodarcza w Polsce, czyli bieda powojenna. Trudno bowiem było oczekiwać by artysta a w dodatku inwalida zdołał utrzymać się z tworzenia pracochłonnych rzeźb nie mając pewności ich sprzedaży. Stała praca w wojsku dawała pewną stabizację finansową (żołd), uznanie, i prawdopodobnie satysfakcję z przydatności uczenia kadetów. To są jedynie moje przypuszczenia będące odpowiedzią na uwagi autora blogu o nieobecności Franciszka Kucharzyka w świecie sztuki w okresie II Rzeczpospolitej. W sumie, bez znajomości kariery wojskowej trudno zrozumieć przerwanie pracy artystycznej tego artysty.
Załączam fotokopie czterech stron Karty Ewidencyjnej Franciszka Kucharzyka, które można w przyszłości wykorzystać do uzupełnienia o nim hasła biograficznego. Pozdrawiam, (XY)
Franciszek Krudowski (1860 – 1945)
Chciałbym podzielić się informacjami jakie udało mi się zebrać na temat artysty malarza Franciszka Krudowskiego(1860 – 1945). Publikuje zebrane materiały dzięki uprzejmości twórcy bloga Polish Art Corner.
Zgromadzone materiały mają na celu ocalenie od zapomnienia osoby/twórczości Franciszka Krudowskiego, jak również mogą posłużyć jako materiał do napisania monografii/biografii etc. Zachęcam wszystkich do zapoznania/korzystania z materiałów jakie udało mi się zgromadzić oraz zachęcam wszystkich mających wiedzę do uzupełnienia informacji o artyście. (J. W. 06/21/24)
Biografie/Wspomnienia rodzinne:
Krudowski Franciszek, artysta malarz. Ur.w Krakowie 1.05.1860. Był synem Franciszka i Rozyny z Horodyńskich. Ukończył Gimnazjum Św.Anny w Krakowie. Początkowo naukę malarstwa miał pobierać u profesorów krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych:W.Łuszczkiewicza i F. Szynalewskiego, być może prywatnie, bowiem brak jego nazwiska w spisach uczniów tej szkoły. W l. 1875–80 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu w klasie malarstwa historycznego prowadzonej przez prof. C. Griepenkerla. K. wyspecjalizował się w podejmowaniu tematów religijnych, które stanowiły główną i niemal jedyną domenę jego twórczości. W r. 1878 otrzymał stypendium za obraz Św. Cecylia, a w 1880 tzw. «nagrodę rzymską» za obraz Pożegnanie Maryi. Wyjechał wtedy do Rzymu, gdzie przebywał bez przerwy do r. 1893; potem mieszkał w Monachium i Krakowie, gdzie ok. r. 1900 osiadł na stałe. Wystawiał swoje obrazy w Polsce, np. w Krakowie w Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych (1878, 1886, 1893–6), w Warszawie w Tow. Zachęty Sztuk Pięknych (TZSP, 1879, 1901, 1906, 1908, 1913),
K. wykonywał swe prace głównie na zamówienia kościelne. M. in. namalował obrazy dla rzymskiego kościoła Zmartwychwstańców i dla Kolegium Polskiego przy kościele Św. Jana Kantego przy via dei Maroniti (Madonna w otoczeniu polskich patronów, Chrystus w Ogrojcu, Św. Karol Boromeusz i in.). W r. 1903 wykonał głowę Boga Ojca w latarni kopuły kaplicy Maciejowskich w katedrze na Wawelu. Do wielkiego ołtarza w kościele Najśw. Panny Marii w Warszawie namalował obraz Zejście z Golgoty. Wśród prac K-ego o tematyce religijnej najczęstszymi były głowy Chrystusa i Madonny (typu Dolorosa), wykonywane jako obrazy lub rysunki. Malował także obrazy o tematyce świeckiej: Pierwsze spotkanie Rafaela z Fornariną, Taniec, Psyche (ok. 1880), Stracone nadzieje (ok. 1883), Matka z dzieckiem, Safo (ok. 1886), Sfinks (ok. 1905) oraz portrety: Portret mężczyzny (1886), Portret Jana Styki (1889), Portret p. T. (1901), Kobieca główka (ok. 1914). Prace K-ego cechowała duża rutyna w opanowaniu klasycystycznego rysunku. K., choć nie pozbawiony talentu, uprawiał twórczość konwencjonalną i eklektyczną, której brak było większych zalet artystycznych, anachroniczną wobec współczesnego mu rozwoju sztuki. Miał jednak zwolenników, a jego prace były cenione. Obrazy i rysunki
Grajewski, Bibliografia ilustracyj; Enc. Org. (1898–1904); W. Enc. Powsz., (PWN); Łoza, Czy wiesz, kto to jest? Swieykowski, Pam. Tow. Przyj. Sztuk Pięknych; Thieme–Becker, Lexikon d. Künstler; Olszewicz, Lista strat kultury pol.; Album reprodukcji obrazów z wystawy Sto lat malarstwa polskiego z prywatnych zbiorów warszawskich w Pałacu Łazienkowskim, W. 1919 s. 25; Antoniewicz Bołoz J., Katalog wystawy sztuki polskiej od roku 1764–1886, Lw. 1894; Borawski A., Przewodnik po zabytkach Małopolski. Katedra Krakowska, Kr. 1921 s. 59; Fleszarowa R., Przewodnik po Warszawie, W. 1938 s. 140; Jezierski J., Ilustrowany przewodnik po Krakowie, Kr. 1906–7 s. 70; – Boy Tadeusz Żeleński o Krakowie, Oprac. H. Markiewicz, Kr. 1968; Dobrowolski T., Nowoczesne malarstwo polskie, Wr.–Kr. 1960 II; Kopera F., Dzieje malarstwa w Polsce, Kr. 1929 III; O polskiej sztuce religijnej, Kat. 1932; Płażewska M., Warszawski Salon Aleksandra Krywulta (1880–1906), „Roczn. Muz. Narod. w W.” T. 10: W. 1966; Siedlecki F., Fragmenty, W. s. 235–7; Skimborowicz H., Ku czci Bogurodzicy. Pamiątka pierwszej w Warszawie Wystawy Maryańskiej, W. 1905 s. 279; Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych LXXV, W. 1936; Wiercińska J., Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, Wr.–W.–Kr. 1968; – „Sztuki Piękne” R. 6: 1930 s. 12, R. 7: 1931 s. 409; – B. PAN w Kr.: rkp. 2170 t. II (Zbiór prac i artykułów A. Hajdeckiego); IS PAN: Materiały do słownika artystów; Tow. Przyj. Sztuk Pięknych w Kr.: Materiały do słownika artystów Pamiętnika Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, II (rkp.).
Ignacy Trybowski
Głos Brata Alberta , Nr.4 , Lipiec-Sierpień 1939:
Informacje prasowe
Gazeta Polska: Henryk Sienkiewicz // Wiadomości bieżące, rozbiory i wrażenia literacko-artystyczne 1880/356
Obrazy Krudowskiego. Przed niedawnym czasem pisma niemieckie ozwały się z wielkiemi pochwałami o młodym uczniu Akademii wiedeńskiej, Franciszku Krudowskim. Nie chcąc powtarzać na wiarę, wstrzymaliśmy się z doniesieniem o „nowej gwiaździe“ dopóty, dopóki obrazy p. Krudowskiego nie nadeszły. Obecnie są one wystawione w Salonie Ungra, dlatego dzielimy się natychmiast z czytelnikami otrzymanem wrażeniem. Artysta istotnie zapowiada znakomitego malarza, ale dopiero zapowiada. Mniejszy z dwóch obrazów, przedstawiający młodą matkę nad zmarłem dzieckiem, jest dziełem wprawnej już ręki, ale pod względem ekspresji, o którą głównie chodziło, dziełem chybionem. Przedmiot, jak widzimy, nie nowy i podejmowany wielokrotnie wymagał wyjątkowej oryginalności, wyjątkowego uczucia i nadzwyczajnej zdolności zaznaczania indywidualnem pięknem wszystkiego, czego się dotknie artystyczna ręka — inaczej musiał chybić wrażenia. Jakoż tak się stało. Jest to obraz malowany, że użyjemy takiego wyrażenia: przyzwoicie, zdradzający talent, ale nie wstrząsający widzem, nie jeden z takich, które przepełniają człowieka dramatycznemi wrażeniami i myślami, słowem: obraz nie wychodzący z granic dobrej powszedniości. O wiele więcej przemawia i wiele więcej obiecuje drugie wielkie płótno zatytułowane: Powrót z Golgoty. W tym utworze jest jakiś utajony unguis leonis, który daje do myślenia, że twórca ma może przed sobą nader szeroką drogę. Uderza nas w obrazie przede wszystkiem głębokie uczucie: rzecz niezmiernie rzadka w dzisiejszem malarstwie religijnem, którego koniec opiewa wielu estetyków, i które istotnie, nie płynąc z tak potężnych źródeł, jak dawniej, staje się konwencjonalnem. Pan Krudowski potrafi uniknąć konwenansu i formuł. Od jego obrazu bije ciepło i wielka miłość do przedmiotu. W czystem i jasnem świetle świtu znoszą ciało Chrystusa, za którem postępuje żałobny korowód, złożony z czterech postaci. Na pierwszym planie postać Matki, wsparta na ramieniu młodzieńca, uderza prawdą boleści i świętości, a zarazem i wiary. Rysy jej szlachetne, postać owiana urokiem poezji, na który składa się wszystko: i żałobny orszak, i świetlisty, tajemniczy ranek, i krajobraz, i stosunek do siebie różnych postaci. Ogólne wrażenie jest piękne, przejmujące, a zarazem spokojne jakimś zaziemskim spokojem, i bardzo poetyczne. Rzeczy religijne tak czuć i tak malować należy. Obraz trzymany jest w stylu prawdziwie i wyjątkowo szlachetnym, co poczytujemy za pierwszorzędny przymiot — leży w nim bowiem i przedmiotowa prostota, nie wyłączająca głębokiego uczucia, i podmiotowy wielki szacunek dla zadania, dla sztuki w ogóle. Techniczna strona obrazu mało pozostawia do życzenia. P. Krudowski maluje jeszcze jak akademik, tj. nie wytwarza dotąd indywidualnych sposobów, które w takim mistrzu, jak np. Matejko, ogarniają nawet i technikę, ale p. Krudowski maluje pięknie i czuje jak prawdziwy artysta. Młody malarz nie wyłamał się również do tego czasu spod pewnych wzorów. Twarze jego przypominają poniekąd twarze dawniejszych wielkich mistrzów. Oblicze Madonny, a nawet draperia wokół głowy, podobne są do Madonny Carlo Dolce z galerii (o ile pamiętamy) Borghesów w Rzymie. Młodzieńcza twarz obok Matki Boskiej nasuwa nam na myśl — Gwidona Reni’ego, — dalej: twarze są także podobne cokolwiek do siebie samych; widocznie Krudowski upodobał sobie pewien typ w głowach świętych — ale przyznać należy, że ten typ jest piękny. Zresztą nie ma w głowach Krudowskiego naśladownictwa, jest raczej przejęcie się — naturalne i zrozumiałe wobec arcydzieł przeszłości. W każdym razie talent to szlachetny i droga jego szlachetna, zasługująca na wszelkie uznanie i najszczerszą zachętę. S.
Gazeta Polska: Henryk Sienkiewicz // Wiadomości bieżące, rozbiory i wrażenia literacko-artystyczne 1880/409
Salon Ungra. Krudowski, Horowitz, Streit, Łaszczyński. Najcelniejszem płótnem, znajdującem się obecnie u Ungra, jest Św. Cecylia Fr. Krudowskiego. Akademia wiedeńska nagrodziła obraz ten złotym medalem. Był on wykonany, o ile nam wiadomo, przed Powrotem z Golgoty. Młody artysta nie wyszedł w nim jeszcze spod wpływów szkoły włoskiej, lubo widocznem jest, że wpływy owe działały na niego zawsze w sposób dodatni i szlachetny. Było to przejmowanie się, nie zaś naśladownictwo. Święta Cecylia jest zarazem dziecięciem ducha szkoły weneckiej i rzymskiej, to jest połączeniem kolorytu tycjanowskiego ze stylem i ideą rafaelowską. Patronka muzyki Krudowskiego jest nawet trochę podobna do słynnej Św. Cecylii bonońskiej. Od obrazu wieje tenże sam spokój, który można by nazwać spokojnem uniesieniem i jakby zasłuchaniem się w harmonią zaświatową. Jest to postać w całem znaczeniu tego wyrazu idealna, a idealność jej nie polega ani na piękności ziemskiej, ani na wiotkości ciała, ale na owem skupieniu się duszy w idei, którą ma przedstawiać. Św. Cecylia Delaroche’a jest efektowniejszą i jako twarz piękniejszą; te jednak strony obrazu, będące oderwaniem się artysty od głównej idei, odrywają od niej i widza i zmniejszając szczerość pomysłu, zmniejszają wrażenie. Obraz Krudowskiego ma tę właśnie zaletę, że malarz w swojej Św. Cecylii pragnął przede wszystkiem przedstawić patronkę muzyki i tej myśli głównej poświęcił wszystkie efekta. Jest i jego Św. Cecylia piękną, ale, również jak refaelowska, piękną przez jakąś zaziemską piękność, pełną błogości, ciszy i harmonii, która by się najlepiej dała wyrazić w muzyce.
Widz, stojąc wobec obrazów Krudowskiego, doznaje dziwnego wrażenia. Oto wydaje mu się, że w tym młodym artyście zmartwychwstało coś, co uważaliśmy za zmarłe od dawna: szczerość religijnego uczucia. Wskrzesza on jakieś dawne tradycje sztuki, bo traktuje swoje przedmioty jakby z naiwnością godną cinquecentistów, a przy tem surowo, poważnie i z namaszczeniem prawie kapłańskiem. Styl jego jest stylem dawno nie widywanym i w szlachetnej swej powadze przemawiającym wprost do każdej pięknej duszy. Wszelkie efekta, sztuczki i błyskotliwe sposoby pociągania tłumów nie godzą się z jego wzniosłym nastrojem. Krudowski jest przedstawicielem wielkiego malarstwa. Gdyby był zimnym, gdyby nie kładł w swe obrazy własnego ducha i szczerego uczucia, byłby tylko eklektykiem, złożonym z Tycjana, Rafaela, Guidona Reni i Carla Dolce. Ale on jest równie szczerym, jak gdyby urodził się w wieku XV lub XVI, i ta właśnie niezwykłość zjawiska wywołuje niezwykłe wrażenie. Wspomnieliśmy już, że nie naśladuje on mistrzów włoskich, a fakt podobieństwa do nich tłumaczy się raczej tem, że twórczość jego płynie z tego samego źródła. Krudowski ich odczuwa, nie zaś kopiuje. Zapewne, że szuka on jeszcze między nimi samego siebie, swego absolutnie własnego indywidualnego odczuwania i sposobu oddawania, ale prawdziwość uczucia nie pozwoli mu nigdy zostać prostym naśladowcą.
Pod względem technicznym, to jest pod względem rysunku i umiejętności malowania, jest to artysta prawie skończony i krytyka, choćby nie sprawozdawcza, ale najbardziej specjalna, niewiele albo i nic nie mogłaby mu zarzucić. Taką biegłość techniczną znajdzie widz i w jego Św. Cecylii. Akademika, który tak rysuje i maluje, akademia słusznie nagradza złotym medalem. Być może, że z czasem w tem nawet, co się tyczy zewnętrznej strony, Krudowski potrafi być bardziej indywidualnym, ale o większą poprawność prawie nie potrzebuje się starać.
O drugim jego obrazie, przedstawiającym matkę nad zmarłem dziecięciem, podaliśmy w swoim czasie obszerniejsze sprawozdanie.
Artysta nasz, Franciszek Krudowski, przebywający w Rzymie, wykonał trzy obrazy do tamtejszego kościoła naszego świętego, Jana Kantego. Obraz przeznaczony do wielkiego ołtarza, przedstawia Matkę Boską z Dzieciątkiem Jezus, ukazującą się jako królowa Niebios, w dole bardzo piękna grupa Świętych: Św. Wojciecha , Św. Stanisława biskupa. Św. Stanisław Kostkę i Św. Kazimierza. Drugi obraz przedstawia Pana Jezusa w ogrodzie Oliwnym, trzeci Św. Karola Boromeusza.
Bisping dużo podróżował, wiele czasu spędzał w znanych europejskich kurortach, nawiązywał nowe znajomości. Jego pasją była sztuka. W trakcie wyjazdów zagranicznych zwiedzał najważniejsze europejskie galerie malarstwa w Paryżu, Dreźnie i we Florencji. Wszedł w posiadanie wielu obrazów znanych malarzy. Wielu z nich poznał osobiście, między innymi Henryka Siemiradzkiego i Franciszka Krudowskiego
W 1886 roku Zgromadzenie Zmartwychwstańców w Rzymie przeprowadziło się do nowej siedziby przy via San Sebastianello 11. W nawie znajdują się dwa obrazy pędzla Franciszka Krudowskiego – Noli me tangere (Maria Magdalena,1887) oraz Chrystus i Niewierny Tomasz(1888), ukazujące zmartwychwstałego Chrystusa na ziemi.
Dziedzictwo za granicą / Baza poloników
Franciszek Krudowski i Jan Styka/historia przyjaźni / Wiedeń, Rzym.
Jan Styka (szkic biograficzny (str 15,16, 37)
Strona 37 podaje, że Styka bywając we Lwowie wydał tu ,,Poezje Jana Styki’’ w r.1892 , poprzedzone sonatem Franciszka Krudowskiego.
Parafia Katedralna św.Floriana Męczennika i św.Michała Archanioła:
Ołtarze boczne św. Antoniego i Wniebowstąpienia Pańskiego
Prace wykończeniowe związane były również z umieszczeniem na lewej ścianie od wejścia tablicy dla uczczenia pamięci dobrodziejki kościoła śp. Stanisławy Dzechcińskiej. W ostatnich tygodniach przed konsekracją zamontowano również mensę ołtarza głównego z zawieszoną nad nim kopią “Madonny” Murila oraz ambonę w kształcie kielicha, rzeźbioną w drzewie i ozdobioną polichromią wyobrażającą figury świętych. Wykończono także dwa rzeźbione w drewnie gotyckie ołtarze, które zostały ustawione w niszach z prawej i lewej strony naw bocznych. Wykonano je na podstawie projektu Dziekońskiego w pracowni Kazimierza Chodzińskiego. W prawym znajdował się obraz św. Antoniego wykonany specjalnie w szkole Franciszka Krudowskiego w Krakowie, a w lewym umieszczono obraz Wniebowstąpienia Pańskiego, autorstwa Tęczyńskiego.
POLSKA SZTUKA KOŚCIELNA XVIII , XIX i XX W.
Na wystawie znajdował się obraz Głowa Chrystusa F.Krudowskiego.
Warto odnotować:
– 1887 złoty medal za obraz Nawrócenie Szawła i nagrodę za najlepsze studia zbiorowe.
– 1878 otrzymał stypendium za obraz Św.Cecylia – złoty medal akademii Wiedeńskiej.
-1880 złoty medal i tzw.,,nagrodą rzymską’’ za obraz Powrót z Golgoty / inne źródła podają, że za obraz Pożegnanie Maryi.
Powrót z Golgoty wg informacji należał do p.Trepki w Jerzowie pod Piotrkowem – przeznaczony do zbiorów na Wawelu.
Powrót z Golgoty wystawiany w Warszawie w salonie u Gracjana Ungra/Unger z całym pietyzmem wynajął osobny wagon kolejowy w celu przewiezienia obrazu z Wiednia do Warszawy.
-1894 Lwów , złoty medal za obraz Madonna z Chrystusem – nabyty przez cesarza Franciszka Józefa.
Równocześnie piękny obraz Madonny z Chrystusem był w zbiorach hr.Potockich w Krakowie.
– Złożenie Chrystusa do grobu dla Cesarza
– Wniebowzięcie , zamówione przez papieża Leona XIII do zbiorów osobistych
– portret cesarza Franciszka Józefa zakupiony przez Cesarza dla uniwersytetu Lwowskiego
Wystawa Sztuki Sakralnej w Watykanie w 1950 r:
– Krudowski Franciszek (ur. Kraków 1860, zm. Kraków 1945) 10. Św. Tomasz, 1903; olej na płótnie, 135 x 100 cm
Katalog wystawy sztuki Polskiej 1764 – 1886:
Str. 359 – 360
– 1538.Madonna
TZSP w Warszawie Lipiec/Sierpień 1929 roku / Przewodnik nr 45.
– 954. Chrystus – ol. Własność .W.Richling
-955. Madonna – rys.Własność .Z.Richling
Katalog Ilustrowany wystawy sztuki współczesnej we Lwowie 1894roku.
– 109B , Madonna
POLSKA SZTUKA KOŚCIELNA XVIII , XIX i XX W.
– Na wystawie znajdował się obraz Głowa Chrystusa F.Krudowskiego
KATALOG WYSTAWIONYCH NOWOŻYTNYCH OBRAZÓW I RZEŹB MUZEUM NARODOWEGO 1902.
– 26. M.Boska Bolesna
KATALOG OBRAZÓW WYSTAWIONYCH W SALONIE SZTUK PIĘKNYCH – Józefa Ungra w Warszawie/
Październik i Listopad 1880.
– 308 Powrót z Golgoty (sprzedany) 3500
-309 Stracona nadzieja
KATALOG WYSTAWY SZTUKI, wystawa,,przed zimą’’ w Katowicach 2.10 – 17.10.1937
– 169 Święty Sebastian
WYSTAWA POLSKIEJ SZTUKI RELIGIJNEJ NA ŚLĄSKU /KATOWICE/MAJ-CZERWIEC/1931
– 244 Zdjęcie z krzyża , ol, własność : mjr.Hablińskiego, Katowice
Katalog wystawy sztuki Polskiej 1764 – 1886:
-Str. 359 – 360
Tygodnik Illustrowany. 1892. T. 5, nr 120
Franciszek KRUDOWSKI (Kraków 1860 – Kraków 1945)
Głowa Chrystusa
olej, płótno,
60 x 47 cm;
sygn. p.d.: F Krudowski
na odwrocie: nalepki wystawowe – TZSP w Warszawie (?) jako “Głowa Pana Jezusa” z datą przyjęcia 13.VI.1932 (nr 22258) oraz Salon Sztuki i antykwarnia Abe Gutnajer Warszawa ul. Mazowiecka 11 jako “Głowa Chrystusa” (nr 1256
GŁOS BRATA ALBERTA //Lipiec – Sierpień 1939
Zdjęcie z archiwum Artinfo : Portret kobiety / ołówek /papier, 36,5×29 cm (w świetle oprawy)
Zdjęcie z archiwum Artinfo: Portret kobiety w chuście/sangwina/papier/52x41cm
Zdjęcie z archiwum Artinfo: portret Juliusza Słowackiego/pastel/kredka/papier: 41×34 cm
Zdjęcie z archiwum Artinfo: portret Ignacego Paderewskiego / kredka/papier, 27,5×22,5 cm (w świetle passe-partout)
Portret Chopina – kolekcja prywatna:
Zdjęcie z archiwum Artinfo : Głowa Chrystusa, olej,płótno / 60x47cm
Zdjęcie z archiwum Artinfo: Matka z dzieckiem , olej płótno dublowane / 115,5x85cm
Z tyłu nalepka wystawowa Zachęty z danymi o obrazie (jako własność Stanisława Rotwanda). Nalepki depozytowe Muzeum Narodowego w Warszawie
Zdjęcie z archiwum Artinfo: Helena Modrzejewska , olej,płótno/ 61×47 cm
Zdjęcie z archiwum Artinfo: Półakt , olej, płótno/ 53×42,5 cm
Zbiory MNK:
Portret Heleny Modrzejewskiej , olej na płótnie/52,5×45 cm/
Scena biblijna:
Scena religijna (Zwiastowanie)
W kolekcji MNW znajdują się dwa obrazy autorstwa Franciszka Krudowskiego: Jezus idący przez pustynię i Złożenie do grobu
Chrystus i Magdalena
Zajkowski, Andrzej (1851-1914),
Krudowski, Franciszek (1860-1945) 1891
MNK posiada prace , które oczekują na digitalizacje:
Głowa Chrystusa , Matka Boska z Dzieciątkiem i św. Janem , Ostatnie chwile Pergolesego ,
Sztuki Piękne,R.7 (1931), nr 1
Tytuł pracy : ,,Pieta’’
Polish Art Corner 