Lot 118. Louis CYLKOW [Polish] (1877–1934). Village Near a Riverbank. Oil on panel, signed lower left, 37 x 45 cm (viewing area). Estimate €200 – 300. Ivoire – Couton, Jamault, Hirn. 09/22/26

Ludwik Cylkow, urodzony w Warszawie, należy do grona artystów, którzy swoją twórczą drogę związali przede wszystkim z Francją. Kształcił się w paryskiej Académie Julian a mimo że nie zerwał całkowicie kontaktu z ziemią urodzenia. Wystawiał w Krakowie w 1904 roku wspólnie z Leopoldem Gottliebem, Melą Muter i Samuelem Hirszenbergiem. Swoją karierę zbudował głównie we Francji, zwłaszcza w Bretanii, gdzie osiadł i stał się cenionym malarzem marynistą.

Francuscy krytycy określali Cylkowa jako artystę, który uczynił z malowania obłoków swoją specjalność. W prezentowanym obrazie ta fascynacja jest widoczna niemal dosłownie. Jest to monumentalna, świetlista masa obłoków zajmująca ponad połowę kompozycji, dominująca nad wsią i rzeką. Pejzaż wsi nad rzeką z dominującą wieżą kościoła, skupiskiem kolorowych dachów i zieleni został potraktowany dość swobodnie, wręcz szkicowo, podczas gdy uwaga artysty koncentruje się na grze światła w obłokach i ich odbiciu w gładkiej tafli wody. Ta lustrzana repetycja nieba i architektury w rzece jest zabiegiem, który dodatkowo podwaja obecność chmur w kompozycji. Drobna postać kobiety przykucniętej przy brzegu wprowadza element ludzkiej codzienności, kontrastujący ze skalą i teatralnością nieba. To klasyczny zabieg w pejzażu realistycznym i impresjonizującym gdzie człowiek jest niewielkim akcentem, podkreślającym ogrom natury.

Cylkow, mimo pozornej jednorodności swoich prac, w rzeczywistości subtelnie różnicował nastrój poszczególnych płócien poprzez umiejętne żonglowanie pustką i niedopowiedzeniem. Prezentowany pejzaż dobrze wpisuje się w ten sposób malowani. Jest to obraz zbudowany bardziej na wrażeniu niż na opisie, w którym niebo staje się samodzielnym, niemal autonomicznym tematem, a wieś nad rzeką jedynie pretekstem do jego zobrazowania.