Lot 901. Karol KOWALSKI-WIERUSZ (1869-1953). A large and antique Polish oil on canvas painting depicting a festive wagon going through the village. Re-clothed, signed and dated 1912. The canvas shows some old restorations, a condition report is available upon request. H: 71 – W: 105 cm. Estimate : €800 – 1,000. Ostantix Auctions. 09/30/26

Obraz Karola Wierusza-Kowalskiego Wyjazd na wesele, datowany na 1912 rok, należy do nurtu jego twórczości, w którym obserwacja życia polskiej wsi łączy się z tradycją malarstwa monachijskiego i zamiłowaniem do konia. Dla rozwoju artysty znaczenie miała opieka artystyczna stryja, Alfreda Wierusza-Kowalskiego widoczna w podejmowanej tematyce, jak i w sposobie jej malarskiego opracowania. To pokrewieństwo, choć dawało mu warsztat, w praktyce często stawiało go w pozycji naśladowcy, a nie równorzędnego twórcy, i ten obraz jest tego dobrym przykładem.

Niestey, ale na prezentowanym obrazie, wszystkie zwierzęta pokazane są w niemal identycznej, „lotnej” pozycji z nogami zawieszonymi w powietrzu, bez wyraźnego rozróżnienia faz galopu. U Alfreda konie w scenach pościgowych czy saniach mają zróżnicowaną, indywidualną mechanikę ruchu u których widać wysiłek, ciężar ciała przenoszony z nogi na nogę, napięcie mięśni. Tutaj ruch jest bardziej schematyczny, powtarzalny, niemal dekoracyjny, sprawia wrażenie „przyklejonych” sylwetek niż realnie pędzących zwierząt. Całość razi pewną sztywnością układu, np. jeźdźcy i pasażerowie wydają się „ustawieni” raczej niż uchwyceni w naturalnym momencie, czego Alfredowi, mistrzowi kompozycji rozgrywającej się jakby mimochodem, rzadko można było zarzucić.

Karol Wierusz-Kowalski odnosił pewną popularność na początku XX wieku. Obecnie jego prace nie są aż tak poszukiwane. Jednak samo nazwisko jest na tyle nośne, że kto wie czy na pewno wszyscy potencjalni klienci będą patrzyli również na imię – może dlatego jego obrazy są kupowane na handel do Polski. Nie zawsze się jednak taki geszeft udaje się, bo przykładowo obraz kupiony w Niemczech w 2023 roku aż za 11,000 euro (!) (https://polishartcorner.com/2023/05/02/karol-wierusz-kowalski-1869-1953/ ) Sopocki Dom Aukcyjny wycenił w pośpiechu za równowartość ok. €21,500 – 25,000 (https://live.sda.pl/lots/view/4-AP998H/karol-wierusz-kowalski-wyjazd-na-polowanie-1924-r). Szampana schowano na inną okazję.