Mojżesz (Moise) Kisling (1891 – 1953). Raz jeszcze o litografiach z ‘Atelier Kisling’

D’après Moïse KISLING. Jeune femme nue (HC 25 ‘R’)

Lot 142. D’après Moïse KISLING (1891-1953). Jeune femme nue. Lithographie. Numéroté HC 25 “R” et signé au crayon Jean Kisling dans la marge. Tampon de l’atelier Kisling. 58 x 46 cm. Estimate 40 – 60 euro. Millon. 05/06/21

To już prawdopodobnie ostatni raz o pośmiertnych litografiach Mojżesza Kislinga wydanych przez syna, Jeana Kislinga. W niedawnym wpisie zawarłem fotografie stron książki przedstawiające informacje o niektórych litografiach wydanych przez Atelier Kisling w latach 1971-74 oraz o nakładach poszczególnych serii, https://polishartcorner.com/2021/04/30/atelier-kisling-mojzesza-kislinga-posmiertne-litografie/. Prawdopodobnie wypłyną wkrótce jeszcze dodatkowe informacje, gdyż czwarty tom bibliografii prac Mojżesza Kislinga jest w przygotowaniu.

Do wpisu tego skłoniła mnie jednak jedna z litografii jaka pojawiła się na nadchodzącej aukcji w paryskim Millon, pt. Akt młodej dziewczyny, opisana w katalogu jako d’après Moïse KISLING, czyli według Mojżesza Kislinga. Wartość tej atrakcyjnej litografii Millon oszacował na 40 – 60 euro (ok. 180 – 270 złotych). Litografia nosi stempel Atelier Kisling oraz numer HC 25 “R”, czyli Hors d’Commerce. W tym roku oraz w ubiegłym roku dwie identyczne litografie (inne numeracje) zostały sprzedane w Polsce, bez dodania słowa ‘według’, czy ‘d’aprè), mimo, ze są również pośmiertymi odbitkami z Atelier Kisling.

Poniżej praca sprzedanaw ubiegłym roku w Desie-Unicum za (uwaga!) 17,000 złotych (ok. 3,800 euro):

Mojżesz Kisling. Akt kobiecy (12/150). Źródło: katalog Desy-Unicum

Lot 107. Mojżesz Kisling (1891 Kraków – 1953 Paryż). Akt kobiecy, litografia barwna/papier , 61,5 x 50 cm (w świetle passe-partout), sygnowana ołówkiem p.d.: ‘Jean Kisling’ na pieczęci ‘ATELIER | KISLING’, opisana ołówkiem l.d.: ’12/150′, sygnowana na kamieniu p.d.: ‘Kisling’. Desa-Unicum. 05/19/20. Wylicytowano 17,000 złotych (ca 3,800 euro). https://desa.pl/pl/archiwalne-aukcje-dziel-sztuki/grafika-artystyczna-sztuka-dawna-o23h/mojzesz-moise-kisling/akt-kobiecy-udsr/?fsearch=1

Litografia ta nosi ten sam stempel Atelier Kisling a jedyną różnicą jest jej numeracja (12/150).

Z kolei, Sopocki Dom Aukcyjny sprzedał w styczniu tego roku tę samą litografię za 16,000 złotych (ok. 3,500 euro), choć z numeracją 1/16:

Mojżesz Kisling. Akt kobiecy (1/16). Źródło: katalog Sopockiego Domu Aukcyjnego

Lot 99. Mojżesz Kisling (1891 Kraków – 1953 Sanary-sur-Mer). Akt kobiecy, litografia barwna, papier, 58 × 46,5 cm (zadruk), 75 × 54 cm (arkusz), sygn. na płycie p. d.: Kisling, l. d. ołówkiem: 1/16 oraz p. d.: owalny wycisk ATELIER KISLING i podpis ołówkiem: Jean Kisling. Sopocki Dom Aukcyjny. 01/23/21. Wylicytowano 16,000 złotych. https://www.sda.pl/aukcja/obiekty/mojzesz-kisling-akt-kobiecy,31473,pl

Ten rynek litografii w Polsce stwarza pole do zamętu i okazję do niewybrażalnego zarobku. Domy aukcyjne chcą oczywiście sprzedać swój towar jak najwyżej, często same go kupują na aukcjach a wtedy dla nich zarobek jest oczywiście maksymalny. Klient, jeśli jest nieświadomy to wierzy opisowi katalogowemu lub sam błędnie zakłada, że kupuje unikatową pracę Kislinga a nie jego pośmiertną odbitkę (D’apres), nie wie też ile serii danej litografii zostało wyprodukowanych i po ile sztuk. Dlatego płaci bezrozumnie ponad 60-ciokrotną wartość tej pracy. Wydawałoby się, że w tej transakcji wszystko jest w porządku: dom aukcyjny nikogo nie zmusza do zakupu a klient ma prawo kupić za cenę jaka mu się podoba. Czy rzeczywiście tak jest? Co powie klient gdy kiedyś przeczyta ten wpis i ocknie się, że go wprowadzono w błąd? Czy nie pomyśli, że został oszukany? Czy wróci do Desy lub SDA jako klient? Rynek litografii Mojżesza Kislinga można tworzyć w Polsce rozumnie, wyjaśniać rodzaj odbiki, podać ich ilość i odpwiednio je wycenić. Pewien niesmak z tych dwóch sprzedaży prawie wszyscy powinni jednak mieć.

Portal Artinfo.pl podał z radością o ponad 70% wzroście sprzedaży sztuki w I kwartale tego roku w porównaniu do odpowiedniego kwartału ubiegłego roku. W tej liczbie mieści się ten bezrozumny zakup litografii według Mojżesza Kislinga w Sopockim Domu Aukcyjnym. Tego kominu cenowego prawdopodobnie już nikt nie powtórzy. A może by tak dać dobry przykład i uniewieważnić obie licytacje i rozpocząć je od nowa? (Oj naiwny jestem – będą pękać ze śmiechu handlarze i właściciele domów aukcyjnych!).

PS. Litografia, o której mowa, oparta jest na oleju ‘Girl Seated on the Grass‘ z 1935 roku, o wymiarach 31 7/8 x 25 5/8 cali, własność Oscara Gheza z Genewy (fotografia z książki ‘Kisling’ by Joseph Kessel, New York 1971, strona 261)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s