Bardzo nie lubię, gdy widzę pracę przerzucaną z aukcji na aukcję jakby to był gorący kartofel. Nikt nie chce jej trzymać za długo by się nie poparzyć i odrzuca drugiej osobie. Zwykle, w takim przypadku zastanawiam się nad przyczyną i zły jestem jeśli nie dojdę do sedna sprawy; czasami mi się udaje a czasami nie udaje. Tym razem nie jest to jedna praca ale są to aż trzy prace malarskie i to niebyle kogo bo Henryka Siemiradzkiego. Prawie rok temu, bo w październiku 2018 dostrzeglem w katalogu jednej z barcelońskich firm aukcyjnych trzy płótna Siemiradzkiego (wszystkie zostały sprzedane) i po roku widzę ponownie tę znajomą grupkę na aukcji, w innym miejscu, lecz również na terenach Hiszpanii. Wszystkie te trzy prace zostały pierwotnie kupione w 2015 roku, dwie z nich w snobistycznym Sotheby’s a jedna w Dorotheum. Teraz, wygląda tak jakby obecny właściciel starał się jedynie odzyskać włożone pieniądze w ten zakup lub nawet sprzedać je ze stratą.

Do rzeczy. Pokazana powyżej praca to ‘By the Spring’. Ma ona bardzo silną proweniencję. Według katalogu Sotheby’s z 2015 roku, pochodzi z rodziny Kudrewiczów, zaprzyjaźnionej z Siemiradzkim. Rodzina Kudrewiczów otrzymała spadek po malarzu. Większość prac podarowano MN w Krakowie a ta i kilka pozostałych były sprzedawane kilka lat temu w Sotheby’s. Tam też ktoś ją kupił do swojej kolekcji w Hiszpanii (kolekcja rosyjskiego i hiszpańskiego malarstwa). Praca została sprzedana w 2015 roku Sotheby’s za 22,500 GBP, w Hiszpanii w 2018 za 25,000 euro a teraz wyceniona na 25,000 – 30,000 euro. Gdzie tu logika sprzedaży (2018/19)?

Lot 35196739. HENRYK HIPPOLITOVICH SIEMIRADSKI (Russian Empire, 1843- Zarato of Poland, 1902). “In the spring“. Oil on canvas. Provenance: Family of the artist. Later Russian-Spanish collection. Estimate 25,000 – 30,000 euro. Setdart. 10/03/19

Drugi z obrazów Siemiradzkiego to ‘Orgy on Capri in the Time of Tiberius’. W Sotheby’s obraz opisano jako studium do obrazu znajdującego się w Galerii Tretiakowskiej. Sprzedano go w Sotheby’s za 25,000 GBP. W Hiszpanii w 2018 roku sprzedano obraz za 25,000 euro (chyba ze stratą porównując do UK) a teraz po raz trzeci widzę ją z wyceną 25,000 – 30,000 euro.

Lot 35196734. HENRYK IPPOLITOVICH SIEMIRADSKI (Russian Empire, 1843- Zarato of Poland, 1902).”Orgy in Capri at the time of Tiberius“, 1881. Oil on canvas. Signed in the lower right corner. Work awarded at Sotheby’s London on 12/2015. Provenance: private Russian-Spanish collection. Measures: 34 x 70 cm. Estimate 25,000 – 30,000 euro. Setdart. 10/03/19

Trzeca i ostatnia praca to „Phryne” i przedstawia stojącą nagą kobietę. Obraz pochodzi z Dorotheum, gdzie w 2015 roku sprzedano go za 12,500 euro jako jedynie przypisywany Siemiradzkiemu. Według opisu katalogowego jest to centralna postać innej pracy Siemiradzkiego „Phryne at the Poseidonia in Eleusis” z 1889 roku, przechowywanej w State Historical Museum St. Petersburg. Sugerowano w opisie pracy, że jest to prawdopodobnie późniejsza, mniejsza wersja fragmentu tej pracy z Petersburga. W 2018 roku pracę sprzedano w Barcelonie za 20,000 euro, zas obecnie jest wyceniona zakakująco nisko, 12,000 – 15,000 euro. Hmmmm.

Lot 35196741. HENRYK IPPOLITOVICH SIEMIRADSKI (Russian Empire, 1843- Zarato of Poland, 1902). “Phryne.” Oil on canvas, 52.5 x 26.5 cm. Signed in the lower right corner. Provenance: Russian-Spanish private collection. Estimate 12,000 – 15,000 euro. Setdart. 10/03/19

W sumie, gdybym mógł wybrać sposród trych trzech prac to postawiłbym na „By the Spring” ze względu na bardzo mocną proweniencję dającą pewność autentyczności pracy. Znane są szkice Siemiradzkiego do poszczególnych prac i zatem być może ta „Orgia” jest właśnie szkicem, choć pewności nie ma. Natomiast „Phryne” chyba jest najmniej pewnym płótnem choć mogę się tutaj oczywiście mylić. Gdy proweniencji nie ma lub została zatarta przez czas to trudno mieć pewność bez specjalistyczych i detektywistycznych badań.