Henryk Berlewi (1894 – 1967)

Henryk Berlewi. Mechano-Faktur, 1960

Mechano-faktura Henryka Berliewiego, wydana w nakładzie 200 egzemplarzy w roku 1960 wyceniana jest coraz wyżej. Obserwowałbym aukcję tej pracy w Lempertz bo może być miernikiem wartości (mody?) a obserwuję, że czasami pojawiają się egzemplarze tej pracy w innych miejscach i to taniej. Kondycja papieru powinna dyktować cenę, podobnie jak w przypadku rzadkich plakatów.

Lot 231. Henryk Berlewi, Warsaw 1894 – 1967 Paris. Mechano-Faktur, 1960. Colour silkscreen on heavy wove paper. 42.5 x 36.3 cm (60 x 50 cm). Signed, dated, and dedicated to ‘Herrn Dr. Peter Lufft in Freundschaft H. Berlewi 1924-1960’ lower right. Proof 24/200. – The paper slightly browned, the colours vibrant. With a minor brown spot in lower margin. Estimate 5,000 euro. Lempertz. 11/30/19

Maria Melania Mutermilch (1876 – 1967)

Maria Melania Mutermilch. Landschaft Südfrankreich

Wczesny pejzaż Meli Muter z dobrą proweniencją. Warto przeczytać opis katalogowy.

Lot 321. Mela Muter (Maria Melania Mutermilch) Warsaw 1876 – 1967 Paris. Landschaft Südfrankreich. Circa 1914/1915. Oil on canvas. 77 x 83 cm. Framed. Signed ‘Muter’ in dark blue lower right. – With craquelure, two minor retouches in the left centre and a backed, short, inconspicuous cut in the lower corner. On a black-and-white photograph in the archive of the Galerie Bargera, titled ‘pejzaz z sosnami’ (landscape with pine trees), probably by Mela Muter, in Polish verso. Provenance: From the estate of the artist; Galerie Bargera, Cologne; Private collection, Israel. Exhibitions: Paris 1966 (Jean-Claude Bellier), Mela Muter, cat. no. 15 (“Paysage, Les Pins”), with full-page illus. Estimate €60.000 – €80.000. Lempertz. 11/29/19. Sold 60,000 euro (hammer)

Born into a wealthy family with an interest in art, Mela Melania Klingsland – who later married the art critic Michal Mutermilch – first studied in Warsaw and then, from 1901, in Paris. Impressed by the works of the School of Pont Aven, by Cézanne and van Gogh, Mela Muter (the abbreviated name she would soon use to refer to herself) quickly found a style of her own and was extremely successful, particularly as a portrait painter. Her first solo exhibition would already be held in Warsaw in 1902, and it was followed by regular exhibitions in the salons of Paris. In 1911 the gallerist Josep Dalmau invited the painter – by then a member of the Salon d’Automne – to Barcelona; further exhibitions in the Basque country followed and, in 1914, Mela Muter spent several months in nearby Girona. That is where, according to her own account, she painted her first proper landscapes (Muter Souvenirs, in: exhib. cat. Mela Muter. De París a Girona. I els artistes polonesos a Catalunya, Museu d’Art de Girona 2019, p. 234). The coastal landscape offered here may also have been created on this occasion – perhaps in Begur, one of the seaside villages closest to the medieval town of Girona.

In the southern saturation of the shades of ochre, red and pink in complementary contrast with the dark to violet blue and the dark, shadow-casting green, this stony stretch of coast is characterised by its little pine or, more precisely, stone pine forest. Seen from the viewers’ high vantage point in a plunging perspective, the view curves round above the Mediterranean bay and ends in a white sailing boat just below the horizon line. The forceful brushstroke and strong palette visualise the impression of the landscape and appeal to viewers’ sense of smell and touch.

Jan Ksawery Kaniewski (1805 – 1867) – atrybucja?

Jan Ksawery Kaniewski. Grand Duke Alexander Nikolaevich

Mniatura przypisywana polskiemu malarzowi, Janowi Ksaweremu Kaniewskiemu, przedtstawiająca Wielkiego Księcia Aleksandra Nikołajewicza, czyli późniejszego cara Aleksandra II. Pierwszy raz miniatura ta pojawiła się w niemieckim domu aukcyjnym Auctionata (firma zdaje się zbankrutowała) w listopadzie 2015 z wyceną €7,000 – €14,000 i została sprzedana za €8,000 (hammer). Po dwóch latach, zjawiła się w również listopadzie (2017) na aukcji w UK w Bonhams z wyceną £ 9,000 – 10,000 i nie znalazła kupca. W obydwu przypadkach miniatura była jedynie przypisana Kaniewskiemu. Po upływie kolejnych dwóch lat znalazła się na teraz aukcji w austriackiej firmie Wilnitzky z wyceną $7,200 – $9,000, choć być może można ją będzie kupić już za $5,000 (starting price). Tym razem praca opisana już jest jako ręki Kaniewskiego, be atrybucji. Skąd te zmiany, rozrzuty cen i atrybucji? Wydaje mi się, że zrozumienie leży w podaniu odrobiny prawdy w obecnym opisie proweniencji, tj. praca zostałą zakupiona (nie wiadomo jednak kiedy!) z prywatnej kolekcji w USA jako portret nieznanego młodego oficera. Przypuszczam (mogę sie jednak mylić), że powstał drobny przekręt i miniatury tej nie sprzedano w Auctionata a jedynie podano, że sprzedano po to by osiągnąć wyższą cenę w Bonhams. Inaczej podano by teraz proweniencję z Auctionaty. Ten trick jednak nie udał się i prawdopodobnie miniatura jest w rękach tego samego właściciela, który ją kupił w USA, czyli najprawdopodobniej p. Borysa Wilnitziego z z Austrii. Opisy tej miniatury z katalogów tych trzech domów aukcyjnych w zasadzie się pokrywają, jedynie teraz kładziony jest wielki nacisk na jej identyczność z datowanym portretem (1839) – sztychem na podstawie obrazu autorstwa Kaniewskiego opublikowanym w książce.

D. A. Rovinski’s “Detailed Dictionary of Russian Engraved Portraits”. Fedor Ivanovich Jordan engraver

Prawdodpodobnie Wilnitzky ma rację , że jest to praca Kaniewskiego, choć 100% pewności nigdy nie będzie. Brakuje bowiem drobnego detalu jakim jest sygnatura malarza na tej miniaturze. Stąd też desperacja właściciela by pozbyć się tej pracy, nawet za $5,000, i zarobić mniej ale zarobić. Zakładam, że Wilnitzky kupił te pracę za małe pieniądze (as portrait of an unknown young officer) nie mówiąc sprzedającemu kogo ona przedstawia (wiedza lub brak wiedzy kosztuje obie strony!). Bracia Wilnitzky sprzedawali do niedawna na swoich stronach internetowych, również w Artprice a czasami na ebay. Teraz otworzyli formalnie swój dom aukcyjny. Zobaczymy, jak się sprawa rozwinie z tą miniaturą. Dodam, że Boris Wilnitzky usiłował sprzedać tę miniaturę na swojej stronie internetowej za 9,000 euro lub nawet z 20% upustem bo za $9,000.  Dużo czytania poniżej z obecnego katalogu! Zachęcam do przemyśleń.

Lot 134. Jan X. Kaniewski (1805-1867) “Grand Duke Alexander Nikolaevich“, important small oil painting!!, 1839Portrait of 20-year-old Russian Hereditary Grand Duke Alexander Nikolaevich (future Emperor Alexander II of Russia). He is shown wearing the uniform of major-general of Leib-Guards Preobrazhenski Regiment (for comparison, see our images nr.9-10). He is shown wearing the same uniform on the 1841 watercolor of Woldemar Hau (see our image nr.11). This small oval oil portrait painted on English paintboard was made in Rome during the Grand Duke’s several-months-long stay in this city, in which he arrived on the 18th of December 1838. This visit to Rome was a stopover during a long journey through Europe, which Alexander Nikolaevich undertook accompanied by a modest entourage (see our image nr.12).
We speak with certainty of Rome as the place of this portrait’s origin because of the indisputable proof of following fact: the engraving after this portrait was included in D. A. Rovinski’s “Detailed Dictionary of Russian Engraved Portraits” (see our image nr.13). The Russian text beneath the engraving reads (translated into English): “I. Kaniewski painted 1839. – F. Jordan engraved. 1839 /His Imperial Majesty /Grand Duke Tsarevich /Alexander Nikolaevich /Heir of All-Russia Throne”. Incidentally, in 1839, both the painter Polish-Russian Jan Ksawery Kaniewski and the engraver Fedor Ivanovich Jordan lived in Rome on scholarships of the St. Petersburg Imperial Academy of Fine Arts.
The Grand Duke’s tutor, who accompanied him on this journey, gives an account of his pupil’s excursions to museums and private painting collections, of his visits to various antique and architectural monuments and “studios of artists from different countries living in Rome” (see our image nr.14). It is rather simple to imagine that the young prince similarly made visits to Russian artists, holders of scholarship of St. Petersburg Imperial Academy of Fine Arts. One of such visits was paid to the studio of Jan (Ivan) Kaniewski.¦
Of course, one should not exclude the possibility that the Grand Duke sat there for a large portrait, whose whereabouts are unknown today, and that our small painting was the artist’s own replica produced in the same time – this question remains thus far unanswered.
In any case, in Rome Alexander Nikolaevich made the acquaintance with this Polish-Russian artist and posed for him again many years later, already as Emperor Alexander II. Besides that, he patronized the artist during latter’s years as director of the Warsaw School of Fine Arts (1858-1864).


Jan Ksawery Kaniewski (in Russia – Ivan-Ksavery Ksaverievich Kanevskij; in Italy – Francesco Saverio Kaniewski) was born in 1805 in Krasilow, Podolia (Poland) and died in 1867 in Warsaw. He was educated at the Lyceum Krzemieniecki in Krzeminiec (now Kamenets-Podolsk, West Ukraine), where he received his first lessons in drawing and painting from Jozef Pitschmann. Between 1827 and 1833 he studied at the St. Petersburg Imperial Academy of Fine Arts, where he was repeatedly awarded academic medals. After graduating with the title of “volny khudozhnik” (free artist) and fortunate to have received academic grant for Rome, he arrived in this city in November 1833 via Dresden, Vienna, Bologna and Florence. In Rome he found fame thanks to his portrait of Pope Gregory XVI commissioned by Tsar Nikolai I (father of Alexander Nikolaevich; Tsar Nikolai must have mentioned Kaniewski’s name to his son, which explains the latter’s interest in visiting his studio). For this painting he was awarded the Vatican Order of the Golden Spur and elected a member of Accademia Virtuosi of the Pantheon. While in Rome he also painted portraits of other important persons, including (in 1837) Tsar’s brother (and Alexander Nikolaevich’ uncle) Grand Duke Michail Pavlovich (see our image nr.15). In the years 1842-1846 he was back in St. Petersburg where he received the title of Academician in 1845 for his work “Portrait of Field-Marshal Ivan Paskiewicz”. In 1846 he moved to Warsaw, where after the death of Alexander Kokular he occupied the chair of drawing and figure painting at the School of Fine Arts. As mentioned above, he was the director of this school between the years 1858 and 1864 under the patronage of Tsar Alexander II. In 1860 he became one of the founders of the “Society for the Encouragement of Arts” (Towarzystwo Zachety Sztuk Pieknych), with which he remained associated until the end of his life. After the School of Fine Arts was forcibly closed in 1864 as a result of general political repression, Kaniewski continued to lead a drawing class. His work included many portraits of members of the Russian Imperial family and dignitaries of Congress Poland. Provenance: private collection, USA (as portrait of an unknown young officer). Creation Year: 1839. Measurements: UNFRAMED: 17cm x 14.5cm. FRAMED: 22.6cm x 20cm x 4.5cm. Estimate $7,200 – $9,000. Wilnitzky Auctions. 11/29/19

Jerzy Kossak (1886 – 1955)

Jerzy Kossak. Officer on Horseback, 1929

Jedna z wielu wersji Wojciecha Kossaka ‘Piłsudskiego na Kasztance’ (poniżej) powstałego w 1928 roku. Kompozycja cieszyła się sporą popularnością i dlatego Wojciech jak i Jerzy Kossak tworzyli repliki w dużej ilości. Wojciech w swoich wspomnieniach pisał o tych obrazach jako o ‘Piłsudach’ i o sporych na nie zamówieniach. Był to szybki zysk dla obu malarzy. Sprzedawany na obecnej aukcji obraz został namalowany przez Jerzego Kossaka, choć autorem kompozycji był oczywiście Wojciech. Porównując obie prace dobrze widać różnice warsztatu i jakości prac obu artystów. Praca Jerzego jest słabiutka a jej wartość artystyczna, jako repliki z replik, jest minimalna. Na pewno z moją opinią nie zgodzą się zwolennicy Piłsudskiego i liczę, że to oni będą zażarcie walczyli o tę pracę.

Lot 22. JERZY KOSSAK (POLISH, 1886-1955). Oil on Panel. Officer on Horseback. 1929. Signed and dated lower right. From a Westchester, NY collection. – Dimensions: 19.75″ high x 14.5″ wide. Estimate $500 – 700. Clarke Auctions Gallery. 11/24/19

Wojciech Kossak. Piłsudski na Kasztance, 1928