Gizela Nebenzahl-Wistreich. Seated woman in red blouse, 1931
Dorobek artystyczny Gizeli Nabenzahl-Wistreich jest praktycznie nieznany. Nawet Słownik Artystów Polskich (SAP) opublikował biografię artystki w kilku zdaniach i zaledwie na ćwierci strony, wspominając jedynie o kilku jej pracach z lub po 1934 roku. Na aukcji w Yair mamy jej olej, z 1931 roku, czyli 25-cio letniej artystki. Nie spodziewałem się, że SAP o śmierci malarki będzie informował stosując eufemizm (‘zmarła w czasie II wojny światowej’). Gizela Nabenzahl-Wistreich została zamordowana przez Niemców.
Biografia ze Słownika Polskich Artystów
Lot 79. Gizela Nebenzahl-Wistreich (Polish, 1906 in Kraków – 1942, murdered in the Holocaust). Seated woman in red blouse, 1931. Oil on wood, 67 x 53 cm, Signed and dated. Opening $1,800. Yair Gallery. 07/23/23
Leon Wyczółkowski. Amphitheatre on the Island in Lazienki
Mistrzowska litografia Leona Wyczółkowskiego.
Lot 465. LEON WYCZOLKOWSKI (Polish, 1852-1936). The Amphitheatre on the Island… Offset lithograph, signed in the plate. Mat adhered to backing, possibly laid down. Depicts the Amphitheatre on the Island in Lazienki, Warsaw (the left side). Estimate $1,500 – 2,500. Butterschotch Auctions. 07/16/23. Passed
Około 10 lat odbyła się w Kazimierzu nad Wisłą wystawa prac Chaima Goldberga, której motorem był syn artysty posiadający znaczną liczbę jego prac i usiłujący jeszcze je wcześniej sprzedawać (witryna internetowa) po szalonych wówczas cenach (~$40K). Ta wystawa chyba niewiele pomogła w sprawie cen choć zapewnie przypomniała w Polsce nazwisko malarza, który po wojnie wyemigrował do Izreala a potem do USA. Dla polskiego kolekcjonera problemem chyba jest zamknięcie się twórczości Goldberga w środowisku żydowskim. Te cztery prace z aukcji w Clarke nie są złe, ceny wywoławcze na niektóre spośród nich zaskakująco nisko ustawione, lecz chciałoby się by wybiegały tematyką na bardziej neutralne wody.
Lot 3. CHAIM GOLDBERG (POLISH, 1917–2004). Seated by Lamplight. Oil on canvas. Signed lower right. From a Long Island, NY estate. – Dimensions: 20.25″ h x 24″ w. Estimate $600 – 900. Clarke Auction Gallery. 07/15/23. Sold $6,000
Chaim Goldberg. Woman with Chicken
Lot 2. CHAIM GOLDBERG (POLISH, 1917–2004). Woman with Chicken. Oil on canvas. Signed lower left, and signed/inscribed(?) in Hebrew lower right. From a Long Island, NY estate. – Dimensions: 21.5″ h x 16.25″ w. Estimate $600 – 900. Clarke Auction Gallery. 07/15/23. Sold $1,200
Chaim Goldberg. Rocking a Cradle
Lot 1. CHAIM GOLDBERG (POLISH, 1917–2004). Rocking a Cradle. Oil on canvas. 1967. Signed and dated at lower right. From a Long Island, NY estate. – Dimensions: 14″ h x 10″ w. Estimate $600 – 900. Clarke Auction Gallery. 07/15/23. Sold $550
Chaim Goldberg. Passover Seder
Lot 4. CHAIM GOLDBERG (POLISH, 1917–2004). Passover Seder. Ink and wash on paper. Signed lower right. From a Long Island, NY estate. – Dimensions: 19″ h x 29″ w. Estimate $300 – 500. Clarke Auction Gallery. 07/15/23. Sold $450
Drobny rysunek Otolii Kraszewskiej, sprzedany sporo poniżej wyceny, do społu z rysunkiem nieznanego mi niemieckiego malarza.
Lot 247. Willi Richard Oertel, Cabaret, watercolour from 1903 & Otolia Kraszewska, Mephisto, ink from 1892. Willi Richard Oertel, 1868 Langendreer-1920 Munich, graphic artist and painter, studied at the Düsseldorf Academy of Arts, cabaret performance, humorous and socially critical watercolour, grisaille, 31 x 23.5 cm, signed and dated, on brown cardboard, tear at lower margin, without. frame His repertoire included inter alia. Book and newspaper illustrations, political caricature, bookplates, picture postcards, collector’s pictures, advertisements and product design, architectural and furniture designs as well as free artistic works, 1896 to 1904 contributions to the art and literary magazine Jugend, co-founder of the Elf Scharfrichter, Germany’s first political cabaret, which began performing in 1901. Otolia Kraszewska,1859-1945, Kraszewska, Otolia (Otolia Gräfin Kraszewska), Polish painter and illustrator, member of the “Munich School”, pupil of Władysław Czachórski, here: humorous drawing of a perplexed woman with the devil, ink, heightened with white a. watercolour, 39.5 x 27 cm, sign. a. dat. (18)92, light browned, stained at margin, all without frame. Kunst und Kuriosa. 07/14/23. Sold 160 euro
Ignacy Zygmuntowicz vel Czesław Wasilewski. Horse Drawn Carriage in Winter
Obraz sygnowany jest Zygmuntowicz lecz amerykański dom Clars Gallery zmienił nazwisko malarza na Wasilewski. W ten sposób galeria powiela pierdoły polskich domów aukcyjnych. Praca dość schematyczna, słaba i jedynie kolekcjoner o bardzo niewyrobionym oku i słabej wiedzy go kupi. Będzie doprawdę źle jeśli zaseguruje się widełkami wyceny.
Lot 362. Czeslaw Wasilewski (Polish, 1875-c. 1947). Horse Drawn Carriage in Winter, oil on canvas, signed lower right, canvas: 17″h x 21.75″ overall (with frame): 22.25″h x 27.25″w. Estimate $2,000 – 4,000. Clars Auction Gallery. 07/14/23. old $1,300
Włodzimierz Terlikowski. Still Life with Flowers and Fruit, 1940
Lot 516. Wlodzimierz Vladimir de Terlikowski (Polish, 1873-1951). Still Life with Flowers and Fruit, 1940, signed lower right, “1940/Terlikowski”, oil on canvas, 21-3/4 x 15 in.; parcel gilt and painted wood frame, 29-3/4 x 23 in. Provenance: Estate of the Artist; Private Collection. Estimate $1,000 – 2,000. Brunk Auctions. 07/14/23. Sold $1,100
Niskie ceny sprzedaży tłumaczę efektem wakcyjnym. Pierwsza i ostatnia martwa natura bardzo dobre i gratulacje składam nabywcom.
Włodzimierz Terlikowski. Still Life with Bowl of Peaches, 1945
Lot 517. . Wlodzimierz Vladimir de Terlikowski (Polish, 1873-1951). Still Life with Bowl of Peaches, 1945, signed lower right “Terlikowski/1945”, oil on canvas, 13 x 18-1/8 in.; reverse profile gilt and red bole frame, 20-3/8 x 25-1/2 in. Provenance: Estate of the Artist; Private Collection. Estimate $800 – 1,200. Brunk Auctions. 07/14/23. Sold $650
Włodzimierz Terlikowski. Eastern European Man in White Hooded Robe
Lot 518. . Wlodzimierz Vladimir de Terlikowski (Polish, 1873-1951). Eastern European Man in White Hooded Robe, signed lower right “Terlikowski”, oil on canvas, 21-5/8 x 14-7/8 in.; parcel gilt and painted wood frame, 30-1/2 x 23-3/4 in. Provenance: Estate of the Artist; Private Collection. Estimate $800 – 1,200. Brunk Auctions. 07/14/23. Sold $500
Włodzimierz Terlikowski. Still Life with Roses and a White Vase, 1943
Lot 519. . Wlodzimierz Vladimir de Terlikowski (Polish, 1873-1951). Still Life with Roses and a White Vase, painting of bird verso, 1943, signed twice left and right, “43/ Terlikowski”‘ and “1943 Terlikowski”, oil on canvas, 24 x 19-5/8 in.; painted panel frame 31-3/4 x 27-3/8 in. Provenance: Estate of the Artist; Private Collection. Estimate $1,000 – 2,000. Brunk Auctions. 07/14/23. Sold $1,600
Daje się zaobserwować coraz większe zainteresowanie pracami Jana Lebensteina.
Lot 99. Jan LEBENSTEIN (1930-1999). Mixed technique including gouache, pastel, ink, “Scapegoat Emissary“, signed and dated 78 at the bottom left, counter-signed, dated 78, titled on the back, 64 x 46 cm, very nice condition, slightly wavy paper support, shipping without the possible frame by post, in tube packages. Estimate 800 – 1,400 euro. Salle de ventes ABC. 07/13/23. Sold 4,100 euro
Lot 108. OSIECKI Stefan (1902-1977). Collage on paper, 1925. Signed upper left and located “Warszawa 25”. Private collection stamp lower right 28 x 18 cm Provenance: Eugene Tabachnikov collection, Germany. Collection of Vadim Rindin (1902-1974), painter and theater designer, Moscow, Russia. Estimate 1,000 – 1,500 euro. Cazo. 07/12/23. Passed
Obok plakatu Zbigniewa Pronaszki, przedtawionego w poprzednim wpisie, na aukcji we francuskim domu aukcyjnym Cazo pojawił się ‘konstruktywiczny’ projekt autorstwa Stefana Osieckiego. Stefan Osiecki znany mi był jedynie z kilku znakomitych międzywojennych plakatów reklamujących Polskie Tatry. Okazuje się, że jego życiorys jest bardziej bogaty. Przedstawiam dość obszerną jego biografię skopiowaną z portalu Polskiego Radia
Stefan Osiecki.Zakopane Kasprowy, 1935 (plakat)
Stefan Osiecki – taternik, filmowiec i architekt
120 lat temu, 23 lutego 1902 roku, urodził się w Warszawie znany taternik, filmowiec i architekt, Stefan Osiecki. Już od najmłodszych lat, dzięki zamiłowaniom ojca, Stanisława, żył górami, uczęszczając do szkoły w Zakopanem
To właśnie z ojcem odbywał pierwsze wędrówki po Tatrach. Zdawał się oddychać górami, a pozostałe jego umiejętności i talenty w większości poświęcał właśnie górom. Oprócz wypraw w Tatry zasłynął także dwoma wyprawami w Andy, z których przywiózł kilka kapitalnych filmów dokumentalnych. Był też znanym architektem górskim i wystawienniczym oraz docenionym grafikiem – tu przede wszystkim za plakaty o tematyce górskiej.
Studia architektoniczne zakończył w 1929 roku dyplomem na Politechnice Warszawskiej. Jego osiągnięcia w tej dziedzinie wskazuje portal Pamięci Architektów Polskich, a są nimi współautorstwa górnej stacji kolejki górskiej w Krynicy oraz projekt pawilonu polskiego na Światowej Wystawie w Nowym Jorku w 1939. Obok osiągnięć projektowych pojawiają się, także w Internecie, grafiki o tematyce górskiej w formie plakatów: “Sławsko”, “Zakopane – Kasprowy”, “Śnieg i słońce w górach” (tu w wersji angielskiej i francuskiej) oraz “Pologne”. Jednak najbardziej znany był barwny plakat Mistrzostw Świata w hokeju na lodzie w Krynicy w 1931 roku. Znawcy wzornictwa wskazują też jego pierwsze projekty Górskiej Odznaki Turystycznej.
Jednak to filmy o tematyce górskiej przyczyniły się do rozpowszechnienia jego nazwiska. Portal “Film Polski” tak charakteryzuje część jego biografii począwszy od roku 1929: “był współrealizatorem filmu krajoznawczego “Piękno Tatr”, wysoko ocenionego przez krytykę. W początkach lat 30. był ilustratorem “Kina”, pracował też jako dekorator filmowy. Pracował także jako architekt, wykonując wiele projektów wnętrz w Warszawie. Z zamiłowania był alpinistą. Brał udział w wyprawie w Andy (dwa razy, w latach 1933/34 i 1936/37); z każdej z nich przywiózł reportaż filmowy. W l. 1937-38 pracował jako grafik i realizator filmów w Santiago de Chile. Był współautorem nagrodzonego projektu polskiego pawilonu na Wystawie Światowej w Nowym Jorku. We wrześniu 1939 r. brał udział w obronie Lwowa; po zajęciu miasta przez Armię Czerwoną przedostał się do Francji, gdzie wstąpił do WP. Ewakuowany do Anglii, po ukończeniu szkoły oficerskiej służył w 1 Brygadzie Kadrowej Strzelców w Szkocji. W r. 1941 rozpoczął pracę w Biurze Filmowym Armii Polskiej (od 1944 był jego kierownikiem). W latach wojny był współrealizatorem kilkunastu filmów dokumentalnych. Po zakończeniu wojny pozostał w Wielkiej Brytanii. Od 1946 r. pracował jako dyrektor techniczny wytwórni filmowej “Concanen Production Ltd.”. W 1949 r. wyreżyserował film kryminalny No way back”.
Niezwykle trudno jest znaleźć więcej ciekawych informacji dotyczących osiągnięć Osieckiego… źródła, w których także publikował albo nie przetrwały okresu wojny, albo dopiero z końcem XX wieku były odnajdywane w różnych archiwach. Dość ciekawie w świetle tych nielicznych przekazów prezentuje się anons na stronach “Niepodległej”: “Zdobywał szczyty w Tatrach i Andach, gdzie udało mu się pobić polski rekord wysokości wchodząc na Aconcaguę. Tę miłość do gór Stefan Osiecki połączył z drugą pasją, sztuką: zaprojektował bowiem pierwszą Górską Odznakę Turystyczną, kręcił filmy dokumentalne i projektował plakaty. Choć jego filmy z And nie zachowały się, po jego dwóch podróżach została inna pamiątka: pewien szczyt w Andach nazwano na jego cześć Cerro Osiecki!”. Musimy jednak przyznać, że informacja o tym szczycie okazała się niemożliwa do zweryfikowania ani co do nazwy, ani co do miejsca na mapie i wysokości szczytu. Ufamy przekazom mającym swoje źródła w sensacjach dwudziestolecia międzywojennego.
Stefan Osiecki, po wojnie na stałe osiadły w Wielkiej Brytanii, zajmował się głównie projektami architektonicznym pozostając współzałożycielem studia projektowego. Tam też zmarł 7 maja 1977 roku w Londynie. Warto wspominać jego wielkie zamiłowanie do piękna polskich Tatr.
Lot 107. PRONASZKO Zbigniew (1885-1958). Crucifixion, 1917. Draft of a poster for the 1917 exhibition of Polish Expressionist artists in Warsaw. Pencil on paper. Signed and dated lower right, monogrammed lower right Private collection stamp lower left 39 х 28.5 cm. Provenance: Eugene Tabachnikov collection, Germany. Collection of Vadim Rindin (1902-1974), painter and theater designer, Moscow, Russia. Estimate 2,000 – 3,000 euro. Cazo. 07/12/23. Sold 2,000 euro
Ten drobny rysunek Zbigniewa Pronaszko oceniam jako kolekcjonerski cymes nad cymesami. Wydaje mi się, że dom aukcyjny popełnił drobne blędy w opisie lecz to nie zmienia wartości tego rysunku w kategorii historii zarania polskiego ekspresjonizmu/formizmu. Ten rysunek (draft of poster) być może nie został nigdy wydrukowany i jest jedynym egzemplarzem wykonanym przez Zbigniewa Pronaszkę. Treścią jest zaproszenie na wystawę polskich ekspresjonistów lecz nie w Warszawie (sugestia domu aukcyjnego) a w Krakowie. Rysunek zaprasza na odczyt Zbigniewa Pronaszki w dniu 2 listopada 1917 roku ‘Ekspresjonizm w Sztuce Nowoczesnej’ który miał odbyć się w Akademii Sztuk Pięknych. Możemy dowiedzieć się ponadto, że bilety wstępu kosztowały 1 koronę i można było je kupić w księgarnii Stanisława Andrzeja Krzyżanowskiego.
Osoby zainteresowane polskim ekspresjonizmem zapewne wiedzą, że w 1917 roku powstała w Krakowie grupa malarska ‘Polscy Ekspresjoniści’ i jej oficjalne powstanie połączone było z otwarciem ich pierwszej wystawy w listopadzie 1917 r. w krakowskim Pałacu Sztuki. Obok Zbigniewa i Andrzeja Pronaszków, Tytusa Czyżewskiego, Jana Hrynkowskiego i Leona Chwistka, których ówczesną twórczość określał ekspresjonizm, wzięli udział w wystawie zwolennicy bardziej ogólnie pojmowanej nowoczesności w sztuce (Gustaw Gwozdecki, Jacek Mierzejewski, Tymon Niesiołowski). Plakat z aukcji zapowiada odczyt (programowy?) Zbigniewa Pronaszki. Na rysunku widzę (chyba) postać Chrystusa z rozłożonymi rękami. Na początku, w twórczości formistów przejawiał się typ ikonografii chrześcijańskiej, lecz wkrótce pozbawiony był ideowych odniesień.
Wymieniona na plakacie księgarnia w której można było kupić bilet wstepu na wykład Zbigniewa Pronaszko to zupełnie inna historia związana z Krakowem. Księgarnia Stanisława Andrzeja Krzyżanowskiego była jedną z najznaczniejszych firm księgarskich i wydawniczych działających w Krakowie na przełomie XIX i XX wieku. Początkowo funkcjonowała jako wypożyczalnia książek, jednak już po kilku latach rozwinęła się w księgarnię asortymentową i wydawniczą z adresem na Rynku Głównym. Firma Krzyżanowskiego należała do najważniejszych polskich księgarń muzycznych. Krzyżanowski był animatorem życia muzycznego w Krakowie, organizując koncerty ojczystych i zagranicznych muzyków. Występy odbywały się w sali koncertowej miejscowego Hotelu Saskiego, a sprzedaż biletów prowadzono w jego księgarni. To dzięki niemu w 1879 r. w Krakowie odbył się pierwszy koncert kompozytora oraz pianisty Ignacego Jana Paderewskiego, mającego wówczas dziewiętnaście lat.
W sumie, ta będąca w nienajlepszym stanie kartka papieru, oferowana na sprzedaż, to świadek historii nowego kierunku polskiego malarstwa, ekspresjonizmu, który przeobraził sie wkrótce w formizm. Dwa lata później odbyła się w Warszawie w Hotelu Polonia w Alejach Jerozolmskich wystawa formistów o czym zawiadamiał wydrukowany wtedy plakat, projektu Zbigniewa Pronaszki, pokazany poniżej.
Zbigniew Pronaszko.Plakat Wystawy Formistów (83.5 x 58 cm), ca 1919 r.
Powtórka z lutego tego samego egzemplarza: https://wordpress.com/post/polishartcorner.com/45585. Jedyna różnica to szersze widełki wyceny (obecnie 1,700 – 2,300 euro vs. 1,800 – 2,000 euro). Prawdopodobnie poprzednia sprzedaż (1,700 euro) nie była prawdziwa. Obecnie sprzedano niżej jak się spodziewałem.
Tomasz KAWIAK dit “TOMEK” (Né 1943). Jean’s Jacket, 1997. Sculpture in bronze with a nuanced blue patina, resting on a blackened metal support base. Signed on the back, numbered 4/8 and stamped by Carli, Torino. Dimensions: 23 x 40.5 cm Jean’s Jacket, nuanced blue patina bronze sculpture signed on the back, numbered E.A. IV artist proof no. 4 with foundry stamp Carli, Torino. Polish artist, painter and sculptor Tomasz Kawiak, known as “Tomek”, is the author of numerous artistic gestures: barter-art exchanges, brickwork of the world, the metric system and its narrowing, circumstantial drawings… In 1970, he created “Tomek’s Pain”, the first ecological and social action in Communist Poland. Creator-inventor of clothing sculpture using “Jeans” and enlarged “pockets”, created in patinated bronze and marble, representing symbols of our times. Since 1997, he has been realizing his “Long March of Jeans” project, initially planned for China and subsequently presented worldwide. Since 1970, he has exhibited worldwide, and is represented in numerous public and private collections in Europe, the United States, Latin America, Japan, China, Korea and Australia. Estimate 1,700 – 2,300 euro. Accademia Fine Art. 07/12/23. Sold 1,500 euro
Polish Art Corner 