Lot 42. Stanislaus von Chlebowski (Polish, 1835-1884). Near Eastern interior with seated figure and attendant, signed and dated ‘St. Chlebowski/1880’ (lower right), oil on canvas, 53.3 x 41.3cm (21 3/4 x 16 1/4in). Provenance: private collection, USA. Estimate £40,000 – £60,000 ($54,000 – $81,000). Bonhams. 09/23/26

Obraz Stanisława Chlebowskiego z 1880 roku to typowy przykład malarstwa orientalistycznego, nurtu niezwykle popularnego w europejskiej sztuce XIX wieku. Chlebowski, polski malarz, który spędził wiele lat w Konstantynopolu jako nadworny artysta sułtana Abdülaziza, czerpał z bezpośredniej obserwacji osmańskiej rzeczywistości. To właśnie odróżnia go od wielu zachodnich orientalistów tworzących wyłącznie na podstawie wyobraźni lub fotografii.

Scena rozgrywa się we wnętrzu bogato zdobionym w typowo osmańskim stylu. Artysta stworzył głęboką, ciemną przestrzeń, w której światło wpada głównie z prawej strony przez otwarte drzwi, oświetlając stojącą postać młodego sługi. Centralną postacią jest dostojnik siedzący na tapczanie pokrytym zielonkawą, kwiecistą tkaniną. Jego strój świadczy o wysokim statusie społecznym, podobnie jak leżąca obok broń (pistolet za pasem, karabin oparty o sofę). Przed nim znajduje się mangal (piecyk) z żarzącym się węglem, na którym przygotowuje się kawę, a obok bogato zdobiony dzbanek i naczynia do jej serwowania stanowiący motyw niezwykle częsty w malarstwie orientalistycznym, symbolizujący gościnność i rytuał codzienny. Po prawej stronie stoi młody służący w pomarańczowo-złotym, pasiastym kaftanie i czerwonym fezie, z rękami splecionymi w pozie pełnej szacunku i oczekiwania. Ta relacja między dwiema postaciami, władzą a służbą, spoczynkiem a gotowością do działania, buduje subtelne napięcie narracyjne obrazu.

Chlebowski, w przeciwieństwie do wielu twórców tego gatunku, unikał nadmiernej egzotyzacji czy erotyzacji Wschodu, charakterystycznej np. dla obrazów haremowych innych malarzy orientalistów. Jego prace cechowała raczej etnograficzna precyzja w oddaniu detali architektury, tkanin i przedmiotów codziennego użytku, tworząc w ten sposób świadectwo osmańskiej kultury materialnej drugiej połowy XIX wieku. Obraz ten łączy zatem wartość estetyczną, mistrzowskie operowanie światłem i kolorem, z dokumentalną wiernością obserwacji.

Lot 24. Stanislaus von Chlebowski Polish 1835 – 1884. A Dervish before the Mosque, signed and dated St. Chlebowski 1881. lower right, oil on canvas. Unframed: 61 by 48 cm., 24 by 18⅞ in. Framed: 86.2 by 75.9 cm., 34 by 29⅞ in.Estimate GBP 80,000 – 120,000. Sotheby’s. 04/28/26

Obraz ten został sprzedany w tym samym Sotheby’s w lipcu 2025 roku za GBP 60,000 (hammer)(https://polishartcorner.com/2025/06/30/stanislaw-chlebowski-1835-1884-11/). Jak widać, praca Chlebowskiego się już kolekcjonerowi znudziła po upływie ok pół roku i spodziewa się znaczego ‘appreciation value’. Na cynicznie, jeśli ten obraz będzie sprzedawany co 10 miesięcy z tak znacznym identycznym zyskiem (zakładając obecnie sprzedaż za GBP 80,000; 33% zysk) to można łatwo sobie napisać równanie kiedy jego wartość osiągnie milion funtów. Miłość do sztuki nie ma granic.

Obraz nie został sprzedany (passed) przy najwyższej ofercie GBP 78,000

Lot 191. STANISŁAW CHLEBOWSKI (POKUTYNTSI 1835 – 1884 KOWANÓWKO). Holymen outside the Mosque at Bursa, signed and dated ‘St. Chlebowski 1881.’ (lower right), oil on canvas, 24 x 19 in. (61 x 48 cm.)

Provenance:

Sent by the artist as a gift to Sefer Pasha in Cairo
Bertholdstein Castle (Sefer Pasha’s residence in Austria)
Acquired by a private American collection from the heirs of Sefer Pasha in the 1920’s
S. Wattenberg, New York, 1944-68
St. Stanczyk, London, 1968-80,
Acquired from the above by a private collector,
Their sale; Sotheby’s, London, 16 October 1998, lot 334,
where acquired by the present owner.

Exhibited: New York, Metropolitan Museum of Art, Government Loan Exhibition, February-March 1944, no 14, as ‘Mendicants at a Mosque’.

Estimate GBP 30,000 – 50,000. Christie’s. 07/02/25. Sold GBP 60,000 (GBP 76,500 with bp)

Moim zdaniem najlepszy polski orientalista. Olej z proweniencją o której można pomarzyć. Okazja przed wyjazdem na wakacje.

Czytelnik (JM) skorygował tytuł tej pracy Stanisława Chelebowskiego jako The Tomb Of Sultan Selim II, Constantinople w kompleksie Hagia Sophia; https://www.loc.gov/item/2003667947/, dołączając poniższą fotografię z kolekcji British Museum. Dziękuję za uwagę. Eksperci domu Christie’s nie podróżowali do Konstantynopala, podobnia jak ja.

Lot 213. Stanislaus von Chlebowski Polish 1835 – 1884. The Standard Bearer, signed and dated St. Chlebowski / 1880 lower right; indistinctly inscribed pacha Porte Etendard / près d’une mosquée de Brousse, Asie Mineure / par St. Chlebowski on a label on the stretcher, oil on canvas, 43 by 29cm. Estimate 80,000 – 120,000 GBP. Sotheby’s. 04/29/25. Sold 80,000 GBP

Wątki orientalne dominują w twórczości tego artysty, cenionego za dokładność w ukazywaniu dekoracji wschodnich wnętrz, fasad, faktury tkanin i ozdobnych deseni. Obrazy Stanisława Chlebowskiego pojawiają się rzadko na rynku, są wysoko wyceniane i są sprzedawane przez najważniejsze zagraniczne domy aukcyjne. Na aukcji ‘Orientalist Art’ w Christie’s obraz tego artysty pojawił się z wyceną przekraczającą 100,000 funtów. Drugim polonikiem na tej aukcji jest praca Tadeusza Ajdukiewicza.

To jest bardzo dobry obraz Stanisława Chlebowskiego. Porównując do rewelacyjnych prac współczesnej polskiej artystki, Ewy Juszkiewicz, potrzeba przynajmniej 10-20 podobnych obrazów Chlebowskiego by zrównoważyć cenę jednej pracy Juszkiewicz. Warto przyjrzeć się obu i zastanowić.

Lot 61. STANISLAUS VON CHLEBOWSKI (POLISH, 1835-1884). Zeybek à Brousse (Bursa), signed and dated ‘St. Chlebowski/1880’ (lower left), oil on panel, 13 ¾ x 7 ½ in. (35 x 19.1 cm.). Provenance: The artist; with Goupil et Cie., New York, acquired directly from the above, June 1880. Private collection, Boston, acquired directly from the above, 28 July 1880. By descent to present owner. Estimate $20,000 – 30,000. Christie’s. 10/09/24. Sold $60,000

Obrazy Stanisława Chlebowskiego o tematyce orientalnej oscylują pomiędzy $50-100K i przetrwały próbę czasu. Spore zainteresowanie jego pracami jest na rynku międzynarodowym a nie tylko polskim. Mało profesjonalne ze strony domu aukcyjnego jest rozpoczynanie licytacji tej klasy pracy od ok $3,000 ale to był mała i nieznana firma.

Lot 100. Stanislaus Von Chlebowski (Polish, 1835-1884), Standing Bashi-Bazouk, Oil on Canvas, 1880, signed and dated lower right, paper label to middle bar of stretcher verso, giltwood frame. Image: 17″ H x 11.5″ W; frame: 18.25″ H x 12.75″ W. Provenance: From an Upper West Side estate located at the Ansonia. Esimate $20,000 – 40,000. Auction in Showplace. Sold $52,500

Obraz Chlebowskiego przetrwał próbę czasu swoją znakomitą techniką malarską. Artysta żył bardzo krótko a tego typu prace są bardzo poszukiwane przez koneserów.

Lot 301. Stanislaus von Chlebowski Polish 1835 – 1884. The Guard, signed and dated St. Chlebowski / 1878 lower left, oil on canvas. Unframed: 51.7 by 38.5cm., 20¼ by 15in. Framed: 70 by 55cm., 27½ by 21¾in. Estimate 60,000 – 80,000 GBP. Sotheby’s. 04/23/24. Sold 82,550 GBP (with bp)

Alwarela dobra i warta odnotowania ale z mieszanymi uczuciami podchodzę do jej sprzedaży. Ktos ją kupił chyba w maju a teraz sprzedał, zarobił i liczy pieniądze. Traktowanie sztuki jak worka kartofli.

Lot 6. Stanislaus von Chlebowski Polish 1835 – 1884. The Sweet Waters of Asia, Constantinople, signed and situated St. Chlebowski / Constantinople lower left, watercolour heightened with white. Unframed: 21 by 36.5cm., 8¼ by 14¼in. Framed: 33 by 48.5cm., 13 by 19in. Estimate 10,000 – 15,000 GBP. Sotheby’s. 10/24/23. Sold GBP 10,000

Jeszcze jeden z polskich malarzy, który żył bardzo krótko i większość życia spędził poza granicami polskich ziem. Z tych powodów jego doskonale namalowane realistycznne prace o kolorycie orientalnym są niezwykle rzadkie i są drogie. Olej jaki jest w Bonhams (Strażnicy czerkiescy) został sprzedany 10 lat temu w Sotheby’s za $22,500 a teraz cena niewątpliwie się podwoi (gdyby to był Fangor to cena wzrosłaby minimum 5 razy). Bonhams sprzedaje ten obraz na aukcji ‘The Russian Sale’ a to może oznaczać, że również Rosjanie mogą konkurować – Chlebowski przecież studiował w Rosji.

Lot 6. Stanislaus von Chlebowski (Polish, 1835-1884). The Circassian guards, signed in Latin and dated ‘1880’ (lower right); middle bar of the stretcher with an old paper label inscribed with artist’s name, partially readable title and the date, oil on canvas, 55.5 by 41.2cm (21 7/8 by 16 1/4in). Provenance: Goupil & Cie, Paris, Sotheby’s Parke Bernet, New York, 4 June 1975, lot 94, Sotheby’s, New York, 27 January 2012, lot 629. Acquired from the above sale by the present owner. Estimate £ 25,000 – 35,000 (US$ 35,000 – 50,000). Bonhams. 06/09/21. Not sold