Jerzy Duda-Gracz (1941 – 2004)

Jerzy Duda-Gracz. Obraz 987/Jurajski, 1985

Lot 892(1741254). Jerzy Duda-Gracz(Poland, 1941-2004). “Jurajski“. Signed Duda Gracz and numbered 987, dated 1985. Oil on panel 50 x 60 cm. Provenance: Acquired directly from the artist at the Polish Institute, Stockholm, in 1987. Subsequently inherited by the current owner. Exhibitions: Polish Institute, Stockholm, 1987, “Duda-Gracz – Jurajski Paintings”, May 1987. Estimate 175,000 – 200,000 SEK (ca 15,900 – 18,100 EUR). Bukowskis.

Jerzy Duda-Gracz kojarzy się dziś najczęściej z ostrą, groteskową satyrą, z postaciami o twarzach, które nie pozwalają zapomnieć. W Jurajskim pokazuje inną, łagodniejszą stronę. Jest to przede wszystkim pejzaż: białe wapienne skały Jury wyrastają nad zalesionymi zboczami, niebo jest zamglone, a jesienne światło rozlewa się po polach. Ta piękna, lekko melancholijna paleta, nasycona i zarazem przygaszona, ma w sobie coś z dawnego malarstwa pejzażowego, którego Duda-Gracz był świetnym znawcą.

W tym spokojnym krajobrazie pojawiają się jednak jego postacie: ptasie, wydłużone na cienkich nóżkach, w kapeluszach i wiejskich ubiorach. Dwie damy w kapeluszach z kwiatami, rudowłosa kobieta w czerni i kilka figurek na ornym polu tworzą mały teatr, w którym groteska ustępuje czułości. Jest to raczej humor i lekko ironiczna życzliwość. Obraz ten jest kameralny i bardzo udany, dobrze oddaje to, jak Duda-Gracz potrafił łączyć lirykę z uśmiechem.

Dużą wartość obrazowi nadaje historia. Praca pochodzi bezpośrednio od artysty z wystawy w Instytucie Polskim w Sztokholmie w maju 1987 Duda-Gracz – Jurajski Paintings, i od tego czasu pozostawała w rękach jednej rodziny.