Jan Ksawery Kaniewski (1805 – 1867) – atrybucja?

Jan Ksawery Kaniewski. Grand Duke Alexander Nikolaevich

Mniatura przypisywana polskiemu malarzowi, Janowi Ksaweremu Kaniewskiemu, przedtstawiająca Wielkiego Księcia Aleksandra Nikołajewicza, czyli późniejszego cara Aleksandra II. Pierwszy raz miniatura ta pojawiła się w niemieckim domu aukcyjnym Auctionata (firma zdaje się zbankrutowała) w listopadzie 2015 z wyceną €7,000 – €14,000 i została sprzedana za €8,000 (hammer). Po dwóch latach, zjawiła się w również listopadzie (2017) na aukcji w UK w Bonhams z wyceną £ 9,000 – 10,000 i nie znalazła kupca. W obydwu przypadkach miniatura była jedynie przypisana Kaniewskiemu. Po upływie kolejnych dwóch lat znalazła się na teraz aukcji w austriackiej firmie Wilnitzky z wyceną $7,200 – $9,000, choć być może można ją będzie kupić już za $5,000 (starting price). Tym razem praca opisana już jest jako ręki Kaniewskiego, be atrybucji. Skąd te zmiany, rozrzuty cen i atrybucji? Wydaje mi się, że zrozumienie leży w podaniu odrobiny prawdy w obecnym opisie proweniencji, tj. praca zostałą zakupiona (nie wiadomo jednak kiedy!) z prywatnej kolekcji w USA jako portret nieznanego młodego oficera. Przypuszczam (mogę sie jednak mylić), że powstał drobny przekręt i miniatury tej nie sprzedano w Auctionata a jedynie podano, że sprzedano po to by osiągnąć wyższą cenę w Bonhams. Inaczej podano by teraz proweniencję z Auctionaty. Ten trick jednak nie udał się i prawdopodobnie miniatura jest w rękach tego samego właściciela, który ją kupił w USA, czyli najprawdopodobniej p. Borysa Wilnitziego z z Austrii. Opisy tej miniatury z katalogów tych trzech domów aukcyjnych w zasadzie się pokrywają, jedynie teraz kładziony jest wielki nacisk na jej identyczność z datowanym portretem (1839) – sztychem na podstawie obrazu autorstwa Kaniewskiego opublikowanym w książce.

D. A. Rovinski’s “Detailed Dictionary of Russian Engraved Portraits”. Fedor Ivanovich Jordan engraver

Prawdodpodobnie Wilnitzky ma rację , że jest to praca Kaniewskiego, choć 100% pewności nigdy nie będzie. Brakuje bowiem drobnego detalu jakim jest sygnatura malarza na tej miniaturze. Stąd też desperacja właściciela by pozbyć się tej pracy, nawet za $5,000, i zarobić mniej ale zarobić. Zakładam, że Wilnitzky kupił te pracę za małe pieniądze (as portrait of an unknown young officer) nie mówiąc sprzedającemu kogo ona przedstawia (wiedza lub brak wiedzy kosztuje obie strony!). Bracia Wilnitzky sprzedawali do niedawna na swoich stronach internetowych, również w Artprice a czasami na ebay. Teraz otworzyli formalnie swój dom aukcyjny. Zobaczymy, jak się sprawa rozwinie z tą miniaturą. Dodam, że Boris Wilnitzky usiłował sprzedać tę miniaturę na swojej stronie internetowej za 9,000 euro lub nawet z 20% upustem bo za $9,000.  Dużo czytania poniżej z obecnego katalogu! Zachęcam do przemyśleń.

Lot 134. Jan X. Kaniewski (1805-1867) “Grand Duke Alexander Nikolaevich“, important small oil painting!!, 1839Portrait of 20-year-old Russian Hereditary Grand Duke Alexander Nikolaevich (future Emperor Alexander II of Russia). He is shown wearing the uniform of major-general of Leib-Guards Preobrazhenski Regiment (for comparison, see our images nr.9-10). He is shown wearing the same uniform on the 1841 watercolor of Woldemar Hau (see our image nr.11). This small oval oil portrait painted on English paintboard was made in Rome during the Grand Duke’s several-months-long stay in this city, in which he arrived on the 18th of December 1838. This visit to Rome was a stopover during a long journey through Europe, which Alexander Nikolaevich undertook accompanied by a modest entourage (see our image nr.12).
We speak with certainty of Rome as the place of this portrait’s origin because of the indisputable proof of following fact: the engraving after this portrait was included in D. A. Rovinski’s “Detailed Dictionary of Russian Engraved Portraits” (see our image nr.13). The Russian text beneath the engraving reads (translated into English): “I. Kaniewski painted 1839. – F. Jordan engraved. 1839 /His Imperial Majesty /Grand Duke Tsarevich /Alexander Nikolaevich /Heir of All-Russia Throne”. Incidentally, in 1839, both the painter Polish-Russian Jan Ksawery Kaniewski and the engraver Fedor Ivanovich Jordan lived in Rome on scholarships of the St. Petersburg Imperial Academy of Fine Arts.
The Grand Duke’s tutor, who accompanied him on this journey, gives an account of his pupil’s excursions to museums and private painting collections, of his visits to various antique and architectural monuments and “studios of artists from different countries living in Rome” (see our image nr.14). It is rather simple to imagine that the young prince similarly made visits to Russian artists, holders of scholarship of St. Petersburg Imperial Academy of Fine Arts. One of such visits was paid to the studio of Jan (Ivan) Kaniewski.¦
Of course, one should not exclude the possibility that the Grand Duke sat there for a large portrait, whose whereabouts are unknown today, and that our small painting was the artist’s own replica produced in the same time – this question remains thus far unanswered.
In any case, in Rome Alexander Nikolaevich made the acquaintance with this Polish-Russian artist and posed for him again many years later, already as Emperor Alexander II. Besides that, he patronized the artist during latter’s years as director of the Warsaw School of Fine Arts (1858-1864).


Jan Ksawery Kaniewski (in Russia – Ivan-Ksavery Ksaverievich Kanevskij; in Italy – Francesco Saverio Kaniewski) was born in 1805 in Krasilow, Podolia (Poland) and died in 1867 in Warsaw. He was educated at the Lyceum Krzemieniecki in Krzeminiec (now Kamenets-Podolsk, West Ukraine), where he received his first lessons in drawing and painting from Jozef Pitschmann. Between 1827 and 1833 he studied at the St. Petersburg Imperial Academy of Fine Arts, where he was repeatedly awarded academic medals. After graduating with the title of “volny khudozhnik” (free artist) and fortunate to have received academic grant for Rome, he arrived in this city in November 1833 via Dresden, Vienna, Bologna and Florence. In Rome he found fame thanks to his portrait of Pope Gregory XVI commissioned by Tsar Nikolai I (father of Alexander Nikolaevich; Tsar Nikolai must have mentioned Kaniewski’s name to his son, which explains the latter’s interest in visiting his studio). For this painting he was awarded the Vatican Order of the Golden Spur and elected a member of Accademia Virtuosi of the Pantheon. While in Rome he also painted portraits of other important persons, including (in 1837) Tsar’s brother (and Alexander Nikolaevich’ uncle) Grand Duke Michail Pavlovich (see our image nr.15). In the years 1842-1846 he was back in St. Petersburg where he received the title of Academician in 1845 for his work “Portrait of Field-Marshal Ivan Paskiewicz”. In 1846 he moved to Warsaw, where after the death of Alexander Kokular he occupied the chair of drawing and figure painting at the School of Fine Arts. As mentioned above, he was the director of this school between the years 1858 and 1864 under the patronage of Tsar Alexander II. In 1860 he became one of the founders of the “Society for the Encouragement of Arts” (Towarzystwo Zachety Sztuk Pieknych), with which he remained associated until the end of his life. After the School of Fine Arts was forcibly closed in 1864 as a result of general political repression, Kaniewski continued to lead a drawing class. His work included many portraits of members of the Russian Imperial family and dignitaries of Congress Poland. Provenance: private collection, USA (as portrait of an unknown young officer). Creation Year: 1839. Measurements: UNFRAMED: 17cm x 14.5cm. FRAMED: 22.6cm x 20cm x 4.5cm. Estimate $7,200 – $9,000. Wilnitzky Auctions. 11/29/19

Alojzy Rejchan (1807 – 1860)

Alojzy Rejchan. Le duc de Bordeaux, âgé de 8 ans

Miniatura na papierze Alojzego Rejchana przedstawiająca ‘Księcia Bordeaux’ w wieku 8 lat. Histryk może powinien wyjaśnić kim był wówczas i kim został później ten chłopiec (Henryk X?). Patrząc na pracę, o lewej stronie stronie tuż nad ramieniem pracy widzę sygnaturę – potrzebne są lepiej jakości fotografie do jej odczytania. Jeśli rzeczywiście jest to praca Rejchana oraz namalowany został przyszły francuski król Henryk X (jedynie kilkudniowe królowanie) to będziemy mieli ważną historycznie pracę malarską polskiego malarza.

Lot 132. Alojzy REICHAN ou REJCHAN (1807-1860). Ecole polonaise. « Le duc de Bordeaux, âgé de 8 ans ». Miniature ovale sur papier, identifiée et datée au dos « 1828 ». Sous verre. Cadre en bois doré (éclats). 10 x 8,5 cm. Estimate 600 – 800 euro. Osenat. 11/23/19

Karolina Pieńczykowska (1790 – ?)

Karolina Pieńczykowska. Bildnis eines Herrn mit grauem, gelockten Haar, 1817

Informacje o Karolinie Pieńczykowskiej i innych jej pracach można znależć na blogu redagowanym przez p. Marka Klimka, znakomitego specjalistę polskich miniatur https://miniatury.wordpress.com/. Ja jedynie pragnę zostawić ślad tej pracy na moich kartach bo również zauważyłem tę miniaturę.

Lot 170. Caroline Pienczykowska (Lemberg 1790 geb.). Bildnis eines Herrn mit grauem, gelockten Haar, signiert und datiert C. Pienczykowska pinx. 1817, Aquarell auf Elfenbein, 7 x 6 cm, gerahmt. Estimate 1,000 – 1,200 euro. Dorotheum. 11/06/19.

Fryderyk Chopin – miniatura

Fryderyk Chopin – miniatura

Jest to co prawda jedynie kopia płótna namalowanego przez Ary Scheffera w 1847 roku (poniżej) i to w dodatku kopia w formie miniatury ale ta kopia pochodzi zapewnie z XIX wieku i… może byc tania (niekoniecznie w widełkach estymacji). Powinna zainteresować niekoniecznie tylko pianistów. Zaskakująco młodszy Chopin na kości słoniowej w porównaniu do płótna.

Lot 37. CHOPIN, Frédéric (1810-1849)]. École de la fin du XIXe siècle. Portrait de Frédéric Chopin , signé indistinctement ‘Böhringer’ (en bas à droite), gouache sur ivoire, 6,5 x 5 cm. (2 ½ x 2 in.). Cette miniature est une copie du Portrait de Frédéric Chopin peint à l’huile par Ary Scheffer en 1847 et aujourd’hui conservé au musée de Dordrecht (inv. DM/S/79). Ce portrait a été lithographié et très diffusé déjà du vivant de l’artiste. Estimate 600 – 800 euro. Christie’s. 10/07/19

Portrait of Frederic Chopin by Dutch painter Ary Scheffer (1795 – 1858). Dordrecht Museum

Stanisław Marszałkiewicz (1789 – 1872)

Stanisław Marszałkiewicz. Portret mężczyzny w mundurze

Miniatury Stanisława Marszałkiewicza zawsze wzbudzają zainteresowanie kolekcjonerów malarstwa, niekoniecznie wyłącznie kolekcjonerów miniatur. Marszałkiewicz to miniaturzysta z najwyższej półki a osoby, które malował należały do ówczesnej elity. W wielu przypadkach mężczyznom na jego miniaturach można przypisać konkretne nazwisko i pozycję jaką piastowały. Portretowane kobiety z tego towarzystwa wówczas nie pracowały; wystarczyło, że były żonami portretowanych mężczyzn. lub jeszcze lepiej, pięknymi córkami.

Miniatura Marszałkiewicza, jaka znalazła się na aukcji w Holandii w kwietniu tego roku przedstawia mężczyznę w mundurze z przypiętym odznaczeniem Virtuti Militari. Wydawaloby się, że łatwo będzie odnaleźć osobę sportretowaną. Tak się nie stało. Prawdopodobnie, mężczyzna ubrany jest w mundur Gwardii Narodowej. Przegląd osób odznaczonych orderem Virtuti Militari, w połączeniu z członkostwem w Gwardii Narodowej, również nie doprowadził do odszyfrowania nazwiska. Szukałem w literaturze i w sieci, razem z moim znajomym, p. Wojciechem B., ekspertem od polskiego uzbrojenia i umundurowania. Całą nadzieja na rozwiązanie zagadki jest teraz w rękach i wiedzy p. Marka Klimka, właściciela strony poświęconej polskim miniaturzystom i miniaturom (https://miniatury.wordpress.com/).

Miniatura Marszałkiewicza została wylicytowana za 2,000 euro przy konserwatywnej wycenie 300-600 euro. Zwycięzca aukcji mógł coś więcej wiedzieć lub był po prostu kolekcjonerem polskich miniatur. Nadal ciekawi mnie nazwisko sportretowanego mężczyzny, żołnierza, który odwagą wywalczył sobie odznaczenie Virtuti Militari.

Powiększenie

Lot 2267. Stanislaw Marszalkiewicz (1789-1872), ovale portretminiatuur op ivoor, ca. 1820; Militair met rode epauletten. Gesigneerd in potlood Marszalkiewicz pinx. (barstje); [1]. Veilinggebouw de Zwaan. 04/03/19.

Miniatura. Władysław IV Waza

Miniatura. Władysław IV Waza

Miniatura Władysława IV Wazy, inspirowana pracą Rubensa. Francuski dom aukcyjny pominął milczeniem na czym ta praca została namalowana (kość słoniowa?). Miniatura może być dużo ciekawsza w kolorach niż na zdjęciu a sugeruję się jedynie fragmentem spod usuniętego kawałka pękniętej szyby. Średniej jakości podobieństwo twarzy króla z miniatury do tej z oleju Rubensa, choć to mało ważne bo to jedyny polski władca na carskim tronie Rosji!

Informacja o królu na odwrociu pracy

Lot 84. École de la fin du XIXème siècle . Portrait de Ladislas IV, Roi de Pologne (1595-1648), inspiré du tableau de Pierre-Paul Rubens. Miniature ovale, non signée; 7 x 5,5 cm (à vue). Estimate 150-250 euro. 06/19/19


Peter Paul Rubens. Ladislaw IV Vasa

Miniatura. August II Mocny

Spotkanie polskiego krola Augusta II Mocnego z krolem Prus

Miniatura bardziej dla historyków lub kolekcjonerów miniatur-poloników niż dla kolekcjonerów malarstwa. Warto jednak odnotować miniaturę, kopię oleju Louisa de Silvestre (1675 – 1760), przechowywanegow w Galerii Drezdeńskiej a powstałego na pamiątke spotkania obu królów.

Powiększając obie prace widać różnice w artyźmie obu malarzy.

Louise de Silvestre. Meeting Polish king August II Strong with King of Prussia Frederick William I, ca 1730

Lot 130. Meeting between the King of Poland and the King of Prussia]. [18th c.?] Miniature painting on ivory/ivorine (?), ca. 12 x 17 cm, unsigned. Modern frame. Acceptable condition (some spots, two cracks of which one with an old restoration, one small missing part, minor scratches, dam. not touching the central part of the image). Encounter between Augustus II the Strong, King of Poland (1670-1733, = Friedrich August I, Elector of Saxony) and Frederick William I, King of Prussia (1688-1740, = Elector of Brandenburg), in 1720. After a painting of Louis Silvestre in Dresden. First, Frederick William went to Dresden on invitation of Augustus II; later on, Augustus II returned the favor in Berlin. Estimate 400-500 euro. Arenberg Auctions. 06/14/19