Katarzyna Kobro ? (1898 – 1951)

Katarzyna Kobro ? Nu debout (FALSYFIKAT)

Już po raz trzeci ta ‘murzyńska’w stylu rzeźba (odlew 3/8), rzekomo Katarzyny Kobro, pojawia się na aukcji w belgijskim domu aukcyjnym Louiza. W grudniu 2018 sprzedano ją za 30,000 euro. W listopadadzie 2019 właściciel tego egzemplarza próbował sprzedać lecz nikt juz nie oferował wyższej ceny a obecnie jest wyceniona znacznie niżej. Rzeźba nie ma żadnej dokumentacji jaka mogłaby potwierdzić, że powstała w pracowni Katarzyny Kobro i żadna z instutucji muzealnych nie potwierdziła takiej proweniencji. Jest to tzw ‘nowodieło’ i ktoś usiłuje przekonać nas do tego nowego odlewu. Pisałem niedawno: https://polishartcorner.com/2019/10/14/katarzyna-kobro-1898-1951-3/ .

Cena wyjściowa spadła już o 5,000 euro do 10,000 euro a wycena spadła z poprzedniej 30,000 -35,000 euro do 20,000 – 25,000 euro. Widać desperację właściciela, który zrozumiał, że kupił czysty falsyfikat, zaplacił w 2018 roku z opłatami ponad 38,000 euro a teraz usiłuje odzyskać cokolwiek, liżąc rany. Uparciuch!

Sprzedano za 20,000 euro. Cena nieustannie w dół, choć o 20,000 euro za dużo.

Lot 44. Katarzyna KOBRO (Moscou, 1898 – Lodz, 1951). Nu debout. Bronze à patine noire , fonte posthume à la cire perdue signé “Kobro” sur la base. Numéroté 3/6. Porte le cachet du fondeur J.Lamy, Paris .Sur un socle en marbre blanc. Hauteur : 57 cm. Hauteur avec le socle : 64,6 cm. Provenance : Galerie Urban, Paris (facture d’achat). Collection particulière, Paris. Starting 10,000 euro. Estimate 20,000 – 25,000 euro. Louiza. 03/28/20

Katarzyna Kobro (1898 – 1951). Jednak to falsyfikat.

Kilka dni temu pisałem o tej właśnie rzeźbie Katarzyny Kobro wystawionej na aukcję we francuskim Ader: https://polishartcorner.com/2020/02/10/katarzyna-kobro-1898-1951-4/. Od tego czasu zaszły nowe okoliczności i muszę odszczekać moje wnioski w których byłem skłonny uznaniać ten odlew (choć z ociąganiem) za prawdziwy. Co sie zmieniło? Korespondowałem z czytelnikiem, który ma oryginalny odlew tej pracy i jemu od samego początku coś się w niej nie podobało. Okazuje się, że odlew z Ader nie posiada centyfikatu, który ‘zaginął’ [Ader twierdzi, że odlew powstał z oryginalnego gipsu]. To zaginięcie mógłby być jednak drobiazgiem bo pewnie te informacje byłyby gdzieś zapisane i możnaby je odtworzyć. Cynicznie mówiąc, praca bez certyfikatu to 4,000 euro a z certyfikatem 40,000 euro. Czyż nie warto poszperać i odszukać lub odtworzyć centyfikat?

Ader wysłał dociekliwemu czytelnikowi dodatkowe fotografie pokazując znak odlewni (foundy) firmy tj. Clementi. Tak sie składa, że na stronie cyfrowej Muzem Narodowego w Warszawie jest dość dobrze opisany ten odlew rzeźby Kobro z wieloma fotografiami oraz możliwością obejrzenia tego znaku: http://cyfrowe.mnw.art.pl/dmuseion/docmetadata?id=31513&show_nav=true. Na odlewie z NMW znak Clementi stanowi integraną częśc rzeźby – odlany jest brązie. Na odlewie rzeźby z firmy Ader znak foudry jest 1) w innym miejscu, 2) nie został odlany lecz WYRYTY w brązie ostrym rylcem. Przybliżając ten znak dokładnie widać ruchy rylca oraz różne głębokości rycia powstałe w wyniku różnicy nacisku ręki. Proszę przyjrzeć się i powiększyć poniższą fotografię.

Porównanie znaków odlewni. U góry rzeźba z Ader

Te dwa fakty powinny zdyskwalifikować ten odlew jako legalnie wykonany. Być może jest również różnica w wymiarach tych prac.

Dla rzetelności, muszę dodać, że Ader opisuje ten odlew jako ‘d’apres’ mrugając okiem do nas, że wszystko pewnie jest OK. Jednak wyryty znak foundry jest fałszerstwem. Czy należy się spodziewać na rynku pozostałych odlewów z wyrytym znakeim forundy? Obserwujmy co będzie dalej z tą aukcją.

Na aukcji w Ader, rzeźbę Katarzyny Kobro wylicytowano za 9,000 euro.

Muszę dodać sprostowanie do mojego krytycznego wpisu. Otóż firma Ader nidgy nie twierdziła, że ‘certyfikat zaginął’. Certyfikatu tej rzeźby nigdy nie było. Dziękuję p. Magdalenie Marzec z firmy Ader za tę uwagę. (02/27/20)

Lot106. D’après Katarzyna KOBRO (1898-1951). Nu féminin, d’après le modèle conçu en [1926. Épreuve en bronze à patine brune. Fonte d’édition post-mortem. Terrasse en bois non d’origine. Numérotée 7 / 8 et porte le cachet ” CLEMENTI Fondeur ” vers la base. Hauteur du bronze seul : 47 cm.Deux épreuves d’édition post-mortem sont conservées dans les collections du Musée d’Art de Lodz (Pologne). Estinate 3,000 – 4,000 euro. Ader. 02/26/20

Katarzyna Kobro (1898 – 1951)

Katarzyna Kobro. Nu féminin (nr 7/8, Clementi)

Trochę powstało zamieszania z tym odlewem Katarzyny Kobro. Powstał w odlewni Clementi, prawdopodobnie w początkach lat 90-tych XX wieku a zatem za życia córki artystki lecz po śmierci Katarzyny Kobro. Dom aukcyjny Ader opisuje ten odlew jako ‘d’après’ czyli po angielski ‘after’ zmiejszając w ten sposób prawdziwość odlewu, choć podobno odlew wykonano z oryginalnego gipsu Kobro. Historia tej rzeźby jest opisana w katalogu polskiej firmy Rempex, gdzie jeden z odlewów, wykonany w firmie Clemeti, był lictowany z estymacją 290,000 złotych (chyba nie sprzedano):

Lot 406. Akt kobiecy stojący, 1948/1989, brąz patynowany, odlew z oryginalnego gipsu (wyk. Gilbert Clementi, Francja); 47 x 13 x 12,5 cm; sygn. odlewnika d.: CLEMENTI FONDEUR E.A. 1/2 Rzeźba gipsowa datowana na podstawie relacji córki, Niki Strzemińskiej na rok 1948. Od początku 1951 r. do końca lat 70. była w posiadaniu przyjaciółki artystki, Franciszki Jackiewicz. Następnie wielokrotnie zmieniała właścicieli. Nadal stanowi własność prywatną. Modelką Katarzyny Kobro była prawdopodobnie Zofia Wierzbowska. Rzeźba eksponowana była po raz pierwszy na pośmiertnej wystawie Katarzyny Kobro i Władysława Strzemińskiego, Łódź-Warszawa 1956/1957. W 1989 r. została utrwalona w brązie patynowanym w 12 odlewach. Cena wywoławcza 290,000 złotych.

Rzeźba opisana jest katalogu Rempexu trochę niedbale, bez wyjasnienia numeracji. Jak było w rzeczywistości podane jest w jednym z katalogów francuskiej firmy Artcurial: wykonano 12 egzemplarzy w firmie Clementi z czego 4 kopie mają numeracje ‘HC’ (dwie kopie z tej serii są w Muzeum w Łodzi), dwie kopie numerowane ‘EA’ (chyba sposród tych czterech kopii?) oraz 8 kopii numerowanych 1/8 do 8/8.

Cena estymacyjna w Ader jest zaskakująco niska. Tak niska, jakby ta rzeźba rzeczywiście mogła powstać z ‘nieprawego łoża’. Prawdopodobnie tak nie jest i jest to rzeźba prawdziwa wykonana na zlecenie polskich właścicieli gipsowego modelu. Warto zainteresować siętą rzeźbą, choć nie wierzę by komuś udało się ją kupić poniżej 15,000 euro. Gdyby ktoś mial głębokie watpliwości to należy porównać wymiary tej rzeźby z wymiarami innych odlewów. Odlew ze znanego odlewu a nie z oryginalnego gipsu byłby zdecydowanie większy.

Podjąłem się odszukać informacji o sprzedaży innych egzemlarzy tej rzeźby na rynkach zachodnich. Okazuje się, że rzeźba ta została również odlana we francuskiej firmie Valsuani w ilości 8 numerowanych egzemplarzy (nie wiem niestety kiedy), być może nawet stosunkowo niedawno. Na aukcjach pojawiły się nastepujace egzemplarze z odlewni Valsuani:

1) Subarna Subastas (Hiszpania), nr 6/8 sprzedany za 25,000 euro, 10//4/2018

2) Dame Morteau (Francja), brak numeru odlewu, nie sprzedany z estymacją 15,000 – 18,000 euro, 12/01/2018

3) Dame Morteau (Francja), nr 3/8, sprzedany za 18,000 euro, 04/13/2018

4) Leslie Hindman (USA), nr 2/8, sprzedany za $26,000, 05/07/2018

5) Louiza (Belgia), nieopisany w katalogu numer, estumacja 20,000 – 25,000 euro. Cena sprzedarzy nie została podana, 09/28/2013

Dodatkowo, Artcurial we Francji sprzedał egzemplarz tej rzeźby z numeracją ‘HC’ za 79,369 euro (11/03/2009) lecz z odlewni Clementi. Równiez Artcurial wystawił na aukcje (06/03/2010) egzemplarz 1/8 z Clementi z wyceną 35,000 – 50,000 euro lecz ten nie został sprzedany.

W sumie może krążyć po świecie około 16-20 sztuk tej rzeźby ale nie wiadomo ile będzie w przyszłości bo gipsowy wzór trzymany jest w polskich prywatnych rękach a te ręce może w przyszłości świerzbić łatwy zarobek, już bez świadomości córki artystki.

Lot106. D’après Katarzyna KOBRO (1898-1951). Nu féminin, d’après le modèle conçu en [1926. Épreuve en bronze à patine brune. Fonte d’édition post-mortem. Terrasse en bois non d’origine. Numérotée 7 / 8 et porte le cachet ” CLEMENTI Fondeur ” vers la base. Hauteur du bronze seul : 47 cm.Deux épreuves d’édition post-mortem sont conservées dans les collections du Musée d’Art de Lodz (Pologne). Estinate 3,000 – 4,000 euro. Ader. 02/26/20

Katarzyna Kobro ? (1898 – 1951)

Katarzyna Kobro. Nu debout

Zbliża się dzień aukcji tej rzeźby. Coraz więcej czytelników wyraża swoje opinie, że jest to falsyfikat. Myślę, że Louiza Auktion & Associés powinna wyjaśnić skąd wziął się ten nie znany w w dorobku twórczości Katarzyny Kobro model, wyglądający na kompilację jej pracy z rzeźbą murzyńską. Podobno Loiuza milczy.

Generalnie, od czasów śmierci Niki Strzemińskiej (jedynej córki artystki) bardzo dziwne historie wiążą się z pojawianiem się coraz większej ilości odlewów rzeźb Katarzyny Kobro. Ich cudowne rozmażanie się spowoduje wkróce zalanie i nasycenie nimi rynku. Trzy różne modele rzeżb Katarzyny Kobro zostały niedawno odlane w wytwórni Clementi (3 x 10 sztuk) i na rynku zachodnim sprzedano niedawno 2-3 szuki z tej serii. Reszta zapewnie wkrótce dotrze do Polski. Katarzyna Kobro tworząc te rzeźby pod koniec lat 40-tych żyła w biedzie i pracowała o głodzie. Ci co obecnie weszli w posiadajnie jej oryginalnych gipsowowych modeli i replikują rzeźby żyją pewnie teraz bogato z jej biedy.

Może ktoś mi pomoże z tą rzeźbą opisaną jako odlew pośmiertny Katarzyny Kobro. Nie potrafie odszukać w literaturze, w muzeach, na wystawach tej konkretnej rzeźby i umieścić jej w twórczości artystki. Być może fotografia tej pracy znajduje się gdzieś w książce, do jakiej nie mam w tej chwili dostępu. Generalnie, na zagranicznych rynkach sztuki widzę olbrzymią ilość falsyfikatów prac malarskich i czasami te najciekawsze falsyfikaty staram się wyjaśniać. To wcale nie oznacza, że podejrzewam tę rzeźbę o pochodzenie z nieprawego łoża. Ta konkretnia rzeźba, ten sam odlew (nr 3/6) był licytowany w tym samym domu aukcyjnym (Louiza Auktion & Associés) 15-go grudnia 2018 roku (estymacja 20,000 – 30,000 euro) i została podobno sprzedana za 30,000 euro. Obecnie licytacja ma zacząć się od tej właśnie ceny.

Correction: wyjściowa cena tej rzeźby to jedynie 15,000 euro.

Za życia Katarzyny Kobro i za jej przyzwoleniem i zapewnie wiedzą powstało zaledwie garść odlewów jej rzeźb. Zostały odlane we Francji w odlewni Valsuani?, chyba około 1948 roku; nie potrafię dowiedzieć się w jakiej ilości. Artystka zmarła w 1951 roku, jej mąż rok później. Pozostała jedynie osierocona córka, Nika, która została lekarzem (zmarła w 2001 roku). Domyślam się, że córka póki żyła decydowała, lub musiała wyrazić zgodę, na ewentalne pośmiertne odlanie rzeźb matki, jeśli była właścicielką form. Pod koniec lat 90-tych XX wieku pojawiły sie na rynku w Polsce odlewy jednej z jej rzeżb (Akt stojący), wykonane podobno aż w 12 egzemplarzach w paryskiej wytwórni Clementi.

Stosunkowo niedawno, bo na przestrzeni ostatnich 3-5 lat zaczęły pojawiać się odlewy innych rzeźb Katarzyny Kobro, wykonane również przez wytwórnię Clementi lub/i Valsuani. Ile sztuk tych rzeźb wykonano? Mówi się o 8 egzemplarzach każdej z nich, choć mam informacje, że wykonanych zostało po 10 sztuk (3 rzeźby po 10 sztuk). Mam problem by zrozumieć kto wydał zgodę na tę produkcję bo córka Katarzyny Kobro (niezamężna i bezdzietna) już nie żyła a była jej jedynym dzieckiem. Zatem, kto jest obecnie spadkobiercą spuścizny po artystce i kto decyduje o zalewie rynku jej pracami? Również ciekawe jest kto pobiera tzw. resale rights (Droit de Suite), jakie pobierane są w Europie wypadku sprzedaży prac artystów, którzy zmarli mniej niż 70-lat temu. Teoretycznie ta dodatkowa opłata (podatek od sprzedaży) winna otrzymać rodzina artysty. Jaka jest gwarancja, że za rok czy dwa znowu ktoś nie zadecyduje (i kto?), by wyprodukować następne odlewy rzeźb (np kolejne 30 – 50 sztuk) Katarzyny Kobro? Nie wiem czy są jakieś przepisy i czy te obecne odlewy zostały wykonane z oryginalnych form czy też wykonano nowe formy z odlanych pod koniec lat 40-tych rzeźb. W zasadzie nie interesuje mnie technika jaka doprowadzila do powstania WSPÓŁCZESNEGO odlewu lecz a) kto posiada prawa by odlewać rzeźby Katarzyny Kobro? b) ile odlewów poszczególnych rzeźb powstało po śmierci artystki? c) jakie są plany na przyszłość? d) czy rzeźba z obecnej aukcji w Louisa powstała na pewno z pracy wykonanej przez Katarzynę Kobro?

Generalnie, odlewanie rzeźb na sprzedaż bez wiedzy i zgody artysty, tj. po jego śmierci, uważam za złodziejstwo.

Lot 95. Katarzyna KOBRO (Moscou, 1898 – Lodz, 1951). Nu debout. Bronze à patine noire , fonte à la cire perdue d’édition posthume , signé “Kobro” sur la base. Numéroté 3/6. Porte le cachet du fondeur J.Lamy, Paris .Sur un socle en marbre blanc. Hauteur : 57 cm. Hauteur avec le socle : 64,6 cm Provenance : Galerie Urban, Paris Collection particulière, Paris. Estimate 30,000 – 35,000 euro. Louiza Auktion & Associés. 10/26/19

Wylicytowano 30,000 euro, lecz rzeźby nie sprzedano. Cena rezerwowa była chyba powyżej 37,000 euro, tj. ceny jaką zapłacono w 2018 roku (30,000 euro + 7,000 euro premium)

Katarzyna Kobro (1898 – 1951)

Katarzyna Kobro. Femme nu assise

Identyczny pośmiertny odlew został sprzedany w 2018 roku w domu aukcyjnym Louiza za 21,000 euro przy wycenie 10,000-12,000 euro.

Brakuje informacji o numerze tego współczesnego odlewu.


Lot 26. Katarzyna KOBRO (1998-1951). Femme nu assis.e Bronze à patine noire, signé, cachet fondeur Clementi meudon, annotée HC (Hors commerce) Fonte posthume 21 x 18 x 11,5 cm. Estimate 12,000-15,000 euro. Tadart Deauville. 05/31/19

Katarzyna Kobro (1898 – 1951)

Kobro-1

Lot 47. Katarzyna KOBRO (Moscou, 1898 – Lodz, 1951)
Nu assis
Bronze à patine noire. Fonte à la cire perdue. Cachet du fondeur Clementi, signée et justifiée H.C
Haut.: 27 cm – Long.: 33 cm – Larg.:18 cm

Estimate 10,000-12,000 euro. Louiza Auktion & Associés. 10/21/17

Kobro-2

Kobro-3

 


big_f5940e76kobro_

katarzyna-kobro-female-nude-e28094-sitting-akt-kobiecy-siedzc485ca-1925-27-cast-1994-graphitised-plaster

Female Nude – sitting | 1920

bronze | 27 x 30 x 16 cm

Fundacja rodziny Starakow

 

Katarzyna Kobro (1898 – 1951)

Katarzyna Kobro. Nu debout,1948

Akt stojący Katarzyny Kobro na aukcji 28 września 2013 w belgijskim domu Louiza z wyceną 20,000-25,000 € (lot #141). Praca pochodzi z ostatniego, tragicznego, okresu życia artystki i jest francuskim odlewem z 1948 roku. Póżniejsze odlewy tej rzeżby z roku 1989, z zachowanego gipsowgo modelu, były dwukrotnie sprzedane na aukcjach w Rempexie w 2009 i 2010 roku w przedziale 210,000 i 270,000  złotych (być może był to ten sam egemplarz).

Niezwykła rzeźba niezwykłej artystki, niebywała okazja.


Katarzyna KOBRO (Moscou, 1898 – Lodz, 1951) Nu debout,1948. Bronze à patine noire, signé “Kobro” sur la base. Porte le cachet du fondeur Tillo VALSUANI. Hauteur: 47,3 cm. Provenance : Galerie Franka Berndt, Paris Collection particulière, Paris 20.000/25.000 €