Wojciech Fangor (1922 – 2015)

Wojciech Fangor. M9, 1969

Fangor i jego wirujące koła są obecnie w Polsce ‘red hot’. Trzeba pamietać, że takie szybkie rozgrzanie, jeśli zapomnimy o niezbędnym procesie hartowania (z metalurgii), może doprowadzić do zniszczenia materiału; inaczej mówiąc ‘what goes up must come down’. Tak się zwykle dzieje ze spekulacją akcjami na giełdzie i tak może sie zdarzyć ze spekulcjami kołami wirującymi. Jak można się domyslić, nie jestem wielkim wielbicielem tego rodzaju malarstwa i daleko mu do ligi w jakiej znaduje się np. Tamara Łempicka. Życzę powodzenia pompującym byleby nie zrobiłą się dziura w tej oponie. Martwi mnie, że obecnie kolekcjonerzy preferują czyste złudzenia optyczne, puste linie geometryczne, od wzruszeń, doznań, podziwiania piękna przyrody, kobiecej urody, metafor, dwuznaczności w odczytywaniu, myślenia o historii, etc.

Lot 28. Wojciech Fangor (1922-2015). M9, signed, titled and dated ‘FANGOR M9 1969’ (on the reverse), oil on canvas,47 5/8 x 47 5/8 in. (121 x 121 cm.). Painted in 1969. Provenance: Irving Luntz, Palm Beach. By descent from the above to the present owner. Estimate $200,000 – 300,000. Christie’s. 03/05/20. Sold $567,000 (with buyer’s premium)

Wojciech Fangor (1922 – 2015)

Wojciech Fangor. Untitled abstract, 1973

Czy ta praca Fangora warta jest $8,000 – 12,000? Może dużo więcej a może dużo mniej?

Lot 2020. Wojieck Fangor (1922-2015 Polish). Untitled abstract, 1973. Mixed media on paper under glass. Signed and dated lower right: Fangor. Sight: 19″ H x 23″ W. Estimate $8,000 – 12,000. John Moran. 11/19/19

Wojciech Fangor (1922 – 2015)

Wojciech Fangor. M 56, 1967

Może ta praca Fangora na moment rozgrzeje blog. M 56 zostało sprzedane w Christie’s w 2008 roku za $104,500 (with buyer’s premium). Był to jednak inny obraz Fangora choć o identycznym tytule (fot poniżej, niech niedowiarki sobie odszukają na stronach Christie’s). Stąd nasuwa się pytanie czy Fangor nie stracił kontoli nad numeracją swoich prac? Być może jednak nazwa M 56 nosi w sobie głęboko zakodowane znaczenie. Czy zatem czy te dwa obrazy nie traktują o tym samym? Jeśli tak to o czym? Wydaje mi się,że M 56 z aukcji w 2019 roku jest jednak ważniejsze of M 56 z 2008 roku bo 1) jest to większy obraz o ok. 1,400 cm2 2) jest w tonacji niebiesko-czarnej, czyli smutnej. a zatem bardziej nastawiającym odbiorcę do refleksji 3) jest droższy a zatem musi być lepszy 4) namalowany został o 3 lata wczesniej od tego drugiego 5) subiektywnie, bardzo silnie czuję ‘op art’ patrząc na to niebiesko-czarne koło na białym tle. Panie i Panowie, wzywam do walki aukcyjnej bo w Polsce nie da się już kupić za tak niską cenę!

Lot 654. Wojciech Fangor (1922-2015). M 56, signed, titled and dated ‘FANGOR M 56 1967’ (on the reverse), oil on canvas, 52 1/8 x 52 1/8 in. (132.4 x 132.4 cm.). Painted in 1967. Estimate $250,000 – 350,000. Christie’s. 11/14/19. Sold $495,000.

Wojciech Fangor. M 56, 1970

Uzupełnienie:

Mariusz Kułakowski. Kompozycja 25, z cyklu Lokomotywa

Dla odwrócenia uwagi, jeden z czytelników przysłał mi link do pracy Mariusza Kułakowskiego z aukcji w Polsce w Sopockim Domu Aukcyjnym (26 pażdziernik, 2019) z ceną estymacyjną jedynie 20,000 – 25,000 zlotych. Taniej, nieprawdaż?

Lot 36. Mariusz Kułakowski (ur. 1961). Kompozycja 25, z cyklu Lokomotywa, olej, płótno, 125 x 125 cm, sygn. i opisany na odwrocie: ‘KUŁAKOWSKI | KOMPOZYCJA NR 25, OLEJ, PŁÓTNO, 125 X 125 – CYKL LOKOMOTYWA’. Estymacja: 20 000 – 25 000 zł. Sopocki Dom Aukcyjny. 10/26/19

Wojciech Fangor (1922 – 2015)

Wojciech Fangor. #4, 1963

Ta praca Fangora z 1963 roku (!) będzie licytowana dopiero w grudniu 2019. Można zatem planować i z wyprzedzeniem już rozpocząć zbieranie funduszy na ten prezent pod choinkę. Zgadzam się zupełnie z tym co Fangor powiedział a Ketterer Kunst zacytował: “Perception of art relates to magic and illusion.” [Wojciech Fangor, 2015, Contemporary Lynx Magazine 1 (3)]. To jest dokładnie tak odkąd powstało malarstwo trójwymiarowe.

Upolityczniona “Czeczenia’ Sasnala nie wytrzymała wczoraj próby czasu. Myślę, jednak że z ten obraz Fangora obroni sie bardzo dobrze… na razie.


Lot 119000715. Wojciech Fangor. # 4. 1963.Öl auf Leinwand. Verso auf der Leinwand signiert, datiert und betitelt. 160 x 129 cm (62,9 x 50,7 in) . [CH]. PROVENIENZ: Galerie Springer, Berlin (1967). Privatsammlung Süddeutschland. AUSSTELLUNG: Wojciech Fangor, Dom Galerie, Köln, 9.9.-22.10.1966 (verso auf dem Keilrahmen mit dem Etikett). Estimate: € 150,000 – 200,000 ($ 165,000 – 220,000). Ketterer Kunst. 12/07/19. Sold 400,000 euro

Wojciech Fangor (1922 – 2015)

Wojciech Fangor. M38, 1969

Lot 7. Wojciech Fangor (Polish/American, 1922-2015). M38, 1969, signed, titled and dated ‘FANGOR M38 1969’ (on the reverse), oil on canvas, 22 x 22 in., 55.9 x 55.9 cm. Provenance: private collection, Maryland (a gift from the artist), thence by descent to the present owner. Estimate $30,000-50,000. Bonhams. 05/15/19. Sold $137,750 (with buyer’s premium)


Nie jestem kolekcjonerem prac Wojciecha Fangora. Również nie potrafię zrozumieć tak wielkiego zainteresowania jego op-art-em ale szanuję tych, którzy kolekcjonują jego wirujące koła oraz falujące kurtyny i inne podobne. To jest wyższa szkoła jazdy do jakiej nie dorosłem. Nagłe zainteresowanie jego pracami rozpoczęło się jeszcze za życia artysty, szacuję że było to około 2000 roku. Jeszcze po 1990 roku jego prace byly sprzedawane na zachodzie po około $1,000 (M14, 91 x 91 cm, sprzedane w Christie’s za $1,035). Słyszałem, że sam Fangor nie rozumiał skąd się bierze ten gwałtowny wzrost cen. Jest jednak faktem, że ceny rosną i mogą rosnąć bo wieść niesie, że to jest bardzo dobra inwestycja. Tak jak długo będą chętni do takiej inwestycji to ceny będą rosły. Jak już się rynek nasyci to ceny ustabilizują się a potem będą spadały bo przyjdzie inna moda. Wartość monetarna sztuki to skomplikowana sprawa i jest wypadkową wielu czynników wśród których aktualna moda gra wielką rolę. Obawiam się, że gdy zimny kompres zacznie działać i gorączka mnie, ci mniej sprytni będą zmuszeni hipnotyzować się widokiem do końca swoich dni.

Przedstawiam 13 prac Wojciecha jakie były licytowane w 2018/19. Długa to lista.Wydaje mi sie, że żadna z nich jeszcze nie znalazła się wtórnie na aukcji w Polsce.


Wojciech Fangor. M67, 1970

Lot 9. WOJCIECH FANGOR (1922-2015). M67, signed, titled and dated ‘FANGOR M67 1970’ (on the reverse), oil on canvas, 40 x 40 in. (101.6 x 101.6 cm.). Painted in 1970. Estimate $100,000-150,000. Christie’s. 12/06/18. Sold $237,500


Wojciech Fangor.

Lot 1. WOJCIECH FANGOR (1922-2015). Untitled, signed and dated ‘FANGOR 1975’ (on the reverse), oil on two joined canvases, 60 x 60 x 4 in. (152.4 x 152.4 x 10.2 cm.). Painted in 1975. Estimate $40,000-60,000. Christie’s. 12/06/18. Sold $187,500


Wojciech Fangor. M29, 1970

Lot 761. Wojciech Fangor (1922–2015). M 29, 1970, signed, titled and dated ‘FANGOR M29 1970’ (on the reverse), oil on canvas, 56 1/8 x 56 1/8 in. (142.5 x 142.5 cm.). Painted in 1970. Provenance: Arthur and Madeleine Chalette Lejwa, New York, Bequest from the above to the present owner, 1999. Estimate $80,000-120,000. Christie’s. 11/16/18. Sold $225,000


Wojciech Fangor. M25, 1970

Lot 759. Wojciech Fangor (1922–2015). M 25 1970, signed, titled and dated ‘FANGOR M25 1970’ (on the reverse), oil on canvas, 68 x 80 in. (172.7 x 203.2 cm.). Painted in 1970. Provenance: Arthur and Madeleine Chalette Lejwa, New York, Bequest from the above to the present owner, 1999. Estimate $150,000-200,000. Christie’s. 11/16/18. Sold $444,500


Wojciech Fangor. M38, 1968

Lot 36. Wojciech Fangor (Polish/American, 1922-2015), M38, 1968, signed, titled and dated ‘FANGOR, M38 1968’ (on the reverse), oil on canvas, in the artist’s frame; 30 x 24 in. 76.2 x 61 cm. Private Collection, Maryland (a gift from the artist), Thence by descent to the present owner. Estimate $30,000-50,000. Bonhams. 11/14/18. Sold $43,750


Wojciech Fangor. M34, 1969

Lot 409. Fangor. M34, 1969, oil on canvas; signed, titled, dated ‘1969,’ and inscribed on the reverse, 40 by 40 in. (101.6 by 101.6 cm.). Provenance: Private Collection (acquired directly from the artist in 1969), thence by descent to the present owner. Estimate Est: $100,000 – $150,000. Sotheby’s. 09/28/18. Not sold


Wojciech Fangor. M24, 1967

Lot 221. Wojciech Fangor (1922-2015). M 24, signed, titled and dated ‘FANGOR M 24 1967’ (on the reverse), oil on canvas, 39 ½ x 39 ½ in. (100.3 x 100.3 cm.). Painted in 1967. Provenance: Galerie Chalette, New York, Anon. sale; Sotheby’s, New York, 10 September 2008, lot 164, Acquired at the above sale by the present owner. Estimate $90,000-120,000. Christie’s. 09/27/18. Sold $250,000


Wojciech Fangor. M60, 1968

Lot 28. Wojciech Fangor (Polish/American, 1922-2015). M60,1968, signed, titled and dated 1968 on the reverse, oil on canvas, 56 by 56 cm. 22 1/16 by 22 1/16 in. Estimate £ 65,000 – 85,000 (US$ 87,000 – 110,000). Provenance: Private Collection, Maryland (gift from the artist); Thence by descent to the present owner. Bonhams. 06/27/18. Sold for £ 143,750 (US$ 174,946) inc. premium


Wojciech Fangor. M90, 1967

Lot 29. Wojciech Fangor (Polish/American, 1922-2015). M90, 1967, signed, titled and dated 1967 on the reverse, oil on canvas, 61.2 by 61.2 cm, 24 1/8 by 24 1/8 in. Provenance: Private Collection, Maryland (gift from the artist), Thence by descent to the present owner. Estimate £ 65,000 – 85,000 (US$ 87,000 – 110,000). Bonhams. 06/27/18. Sold for £ 137,500 (US$ 167,340) inc. premium


Wojciech Fangor. B99, 1965

118001037. Wojciech Fangor. B99, 1965. Oil on canvas. Verso signed, dated and titled. 60 x 60 cm (23.6 x 23.6 in). PROVENANCE: Galerie Springer, Berlin (with gallery label on stretcher). Dom Galerie, Cologne (with gallery label on stretcher). Private collection Southern Germany (acquired directly from aforementioned). Estimate: € 30,000 – 50,000 ($ 36,000 – 60,000). Ketterer. 06/09/18. Sold € 200,000 / $ 220.000


Wojciech Fangor. M77, 1968

Lot 20. Wojciech Fangor (Polish/American, 1922-2015). M77, 1968, signed, titled, inscribed and dated ‘FANGOR M77 1968’ (on the reverse), oil on canvas, 50 1/8 x 50 3/8 in., 127.3 x 127.9 cm. Provenance: Irving Galleries, Palm Beach, Acquired from the above by the previous owner in 1977. Thence by descent to the present owner. Estimate $200,000-300,000. Bonhams. 05/16/18. Sold for US$ 492,500 inc. premium.


Wojciech Fangor. Kreisformation, 1967

A to jest jedynie kolorowa aquatinta z roku 1967, wykonana w nakładzie 60 egzemplarzy. Odbitka nr 10 została sprzedana w Szwajcarii w 2018 roku za CHF 4,375

Lot 3644. WOJCIECH FANGOR (1922 Warsaw 2015). Kreisformation. 1967. Colour aquatint. 10/60. Signed and dated in pencil lower right: Fangor 1967. Image 34.5 x 34.5 cm on wove paper 61 x 51 cm. With the blindstamp: N.Y.C.W. Estimate CHF 1 500 / 2 000; € 1 250 / 1 670. Koller. 06/30/18. Sold CHF 4,375

Wojciech Fangor (1922 – 2015)

Wojciech Fangor. B63, 1965

Najmniejsze wymiarami (60 x 60 cm) wirujące koło Fangora. Przeglądając ceny podobnych wymiarami prac tego malarza widzę, że wycena tej z Dorotheum to podpucha lub bardzo rzetelna i precyzyjna ocena austriackeigo eksperta wspóczesnego światowego malartwa, szczegónie Fangora. Trzy inne prace (60 x 60) w ostatnich dwóch latach sprzedano w przedziale $175,000-250,000 a tej też niczego przecież nie brakuje.

Przyznam, że nie potrafię ocenić, które ‘kolo’ jest dobre a które mniej dobre. Żartując, rozumiem, że im większe płótno (koło) tym wyższa wartość pracy ale jak subtelnie ustawić hierarchię jednakowo-wymiarowych prac Fangora. Czy nie są to aby repliki ‘Pomysłu #1’ tylko w innych kolorach? Może ktoś pomoże?


Lot 242. Wojciech Fangor (Warsaw 1922–2015). B 63, 1965, signed, titled and dated 1965 on the reverse, oil on canvas, 60 x 60 cm, framed . Provenance:
Galleria Method, Bergamo (acquired directly from the artist). European Private Collection. Estimate 60,000-80,000 euro. Dorotheum. 06/05/19

Wojciech Fangor (1922 -2015)

Wojciech Fangor. E9

Wiele ‘Wirujących kół’ tego malarza pojawia się obecnie na rynku. W ocenie kupujących mają wartość podobną do holenderskich tulipanów kilkaset lat temu. Być może podobny będzie koniec. Ceny w Polsce są jeszcze wyższe od tych w USA, UK czy Niemczech (czy polscy kolekcjonerzy nie mają internetu by samemu prace kupic i ‘zaoszczędzić’ kilkaset tysięcy złotych?). Polskie domy aukcyjne zacierają ręce bo ze sprzedaży takiej pracy (commission) da sie przeżyć. Nie kpię lecz radzę zimny okład na głowę bo nie wiadomo ile podobnych obrazów wypłynie w przyszłości jeszcze na rynek. Jak to mówią ‘what goes up must come down’. Ciekawy i wielowarstwowy pomysł na życie.


Lot 119000681. Wojciech Fangor. E9. 1966. Oil on canvas. Signed, dated and titled on verso of the canvas. 127 x 127 cm (50 x 50 in). Estimate: € 100,000 – 150,000, Ketterer Kunst. 06/07/19.