Lot 6145. Falat, Julian (1853 Tuliglowy bei Lwow – 1929 Bystra bei Bielsko Biala). Winterlandschaft mit Pferdeschlitten. Öl auf Leinwand. 58,5 x 130 cm. Unten rechts signiert und datiert “J. Falat [1]903”. Provenienz: Privatsammlung Eichendorfstraße 9, Zoppot: Maria Luise Friederike Lore Gante, geborene Walter (1913 Zoppot bei Danzig – 2001 Berlin); Deren Sohn Manfred Gante (1944 Zoppot bei Danzig – 2016 Berlin); Seither in Familienbesitz, Berlin. Estimate 12.000€ (US$ 13,793). Bassenge. 11/26/26
Oba obrazy Juliana Fałata ukazują zimowy pejzaż, lecz dzieli je wyraźna różnica jakościowa. Olej z 1903 roku z domu Bassenge jest bardziej zdyscyplinowany: szeroki, panoramiczny kadr, oszczędna gama barw i rozległa przestrzeń śniegu budują nastrój surowej, niemal bezludnej zimy. To obraz z dobrego okresu, z czasów, gdy artysta był jeszcze związany z krakowską Akademią i miał pełną kontrolę nad warsztatem. Panoramiczny format pozwolił mu zbudować przestrzeń z ogromnego, prawie pustego śnieżnego pola. Jego wartość wzmacnia znakomita proweniencja.
Akwarela Bystra, sprzedawana we francuskiej filii Bonhams, sprawia natomiast wrażenie pracy późnej, w której spontaniczność techniki przeradza się w pośpiech, a charakterystyczna maniera zaczyna dominować nad obserwacją natury. To różnica między dojrzałą syntezą pejzażu a tym, co można krytycznie nazwać późnym „fałaceniem”, czyli powielaniem własnego stylu kosztem malarskiej dyscypliny. Prowadzenie pędzla przechodzi w pospieszną rutynę, a kompozycja sprawia wrażenie szkicu wykończonego do szybkiej sprzedaży. Obraz wyceniony został za wysoko porównując do tego z Niemiec.
Obraz olejny z Bassenge jest dziełem skończonym i wartościowym, z mocną proweniencją i spokojną, dopracowaną atmosferą. Akwarela jest powtarzalną pamiątką, wyceniać ją należy znacznie niżej, jako przykład późnej, rutynowej produkcji Falata. Olej jest dla kolekcjoinera, droga akwarela zaś dla współczesnego handlarza.
Lot 219. Julian Falat (Tulyholove 1853–1929 Bystra). Bystra signed and titled “Bystra” (lower left) watercolor and whitewash on paper signed and titled “Bystra” (lower left) watercolor and whitewash on paper 61 x 85 cm (24 x 33 7/16 in). Footnotes: Provenance Private Dutch Collection. Estimate €12,000 – 16,000. Bonhams – Cornette de Saint Cyr. 11/04/26
