Stanisław Grocholski (1858 – 1932)

Stanisław Grocholski. Modlący sie Żyd, 1882

Modlący się Żyd Stefana Grocholskiego to często reprodukowany olej tego autora pochodzący ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Obraz prezentowany jest na stronie internetowej muzeum z datą powstania 1892, choć data to drobna pomyłka. Obok sygnatury jest miejscowość i data: Monachium 82. Ale nie o tym. Obraz ten łatwo zapada w pamięci tym, którzy interesują się Grocholskim, mnie włączywszy. Przeglądąjc niedawno katalog jednego z węgierskich domów aukcyjnych zobaczyłem modlącego się tego samego Żyda namalowanego troszkę pod innym kątem. Takie było pierwsze wrażenie. Ale to nie była druga praca Grocholskiego, choć łudząco podobna.

Gyula Stetka. Portrait of a man in fur cap, 1882

Mamy zatem dwa obrazy modlącego się tego samego Żyda namalowne przez dwóch malarzy, którzy ustawili sztalugi tuż obok siebie. Jednym był Stefan Grocholski a drugim, wg opisu katalogowego, był węgierski malarz Gyula Stetka (1855 – 1925). Grocholskiego sztaluga była ustawiona na wprost modela, zaś Stetka ustawił swoją po lewej stronie Grocholskiego. Obie prace mają identyczne wymiary płótna (100 x 75 cm) i ta druga rownież jest identycznie datowana (Munchen 1882).

Ten sam Żyd, ta sama czapka, ten sam czarny chałat z tymi samymi dziurami, te sam skręt glowy, to samo skrzyżowanie rąk; jedynie tła i dodatki w tle są różne. Wiem, że bez obecności synatur nie potrafiłbym odróżnić pracy Grocholskiego od pracy Stetki.

Ciekawostka warta odnotowania to i odnotowuję. Kto siedział i malował Żyda po prawej stronie Grocholskiego? Gdzie jest ten trzeci obraz?


187. Stetka Gyula (Királylehota, 1855 – Budapest, 1925). Portrait of a man in fur cap, 1882, oil on canvas, 100*75 cm, s.l.r.: Stetka Gyula Munich 1882. Starting price: 460 000 Ft. Nagyhazi. 05/17-25/19.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s