Lot 460. Kolakowski, Stanislaus Severinus: Active in Poland, c. 1810. Tempera. Portrait of a young, noble gentleman, facing the viewer in a black frock coat and red-lined cloak. In the background a view of the sky. Signed on the right side. Oval image section. Verso adhesive label with the artist’s name and ‘vertreten in der Sammlung Emden (Hamburg)’ inscribed. 9.5 x 8 cm. Rectangular leather frame with brass inner strip, in foldable leather case with flap. 14 x 11 cm. Opening €400. Peege. 07/16/25. SOld €400

Obawiam się, że bez pomocy autora portalu miniatury, p. Marka Klimka (https://miniatury.wordpress.com/) nie uda się ustalić się autorstwa tej pracy. Wydaje mi się, że niemiecki dom aukcyjny może się mylić podając nazwisko malarza jako Kolakowski (ew. Kołakowski). W Słowniku Malarzy Polskich nie ma takiego hasła artysty. Po trudach powiększania i obróbki sygnatury wyłania mi się nazwisko Kolanowski, natomiast po nazwisku nie mamy daty lecz jakaś forma słowa ‘pinxit’. Kolanowski to nazwisko popularne w województwie poznańskim i żyło tak kilka znanych osób. Nie ma natomiast śladu o malarzu miniatur. Czytelnicy zwykle nie zawodzą i liczę na rozwiązanie zagadki nazwiska malarza i jego biografii.

Odpowiedź Pna Marka Klimka nadeszła błyskawicznie. Zamieszczam ją w całości dziękując za obszerne wyjaśnienia.

Dzień dobry

Wyjaśnienie sygnowania tego portretu nie pozwala na udzielenie jednoznacznej odpowiedzi. Można je odczytać jako Kolakowski , Kołakowski  czy też wobec słabo widocznego drugiego k jako Kolanowski czy też Kołanowski.

Zanim dojdziemy do końcowych konkluzji należy skupić się na sugerowanych w opisie aukcyjnym imionach autora miniatury. Mają one brzmieć Stanislaus Severinus a te powtórzone zostały z notatki poprzedniego właściciela dołączonej do miniatury( zał ). Dom aukcyjny niepoprawnie je odczytał , prawidłowe brzmienie to Stanislaus Corvinus. Czy można te imiona dopasować do nazwiska osoby, która zajmowała się malowaniem miniatur. Tak, to Stanisław Korwin-Kossakowski, polski hrabia o szerokich zainteresowaniach . W jego danych biograficznych znaleźć możemy takie informacje ” Był postępowym i aktywnym właścicielem ziemskim. Kossakowski pisał komedie po francusku i polsku (opublikowano dwie powieści), religioznawstwo, popularyzował medycynę i higienę. Ponadto zajmował się malarstwem, malował obrazy religijne do kościołów  i odnawiał stare; malował pejzaże, portrety i miniatury ; interesował się rzeźbą i architekturą. W pałacu w Warszawie Kossakowski zgromadził duże zbiory pamiątek: obrazów , antyków (w tym egipskich), starożytnej broni, bibliotekę liczącą 12 500 tomów”.

W literaturze występuje on jako Kollakowski : 

1.Ernst Lemberger w swoim opracowaniu z 1911 roku wymienia go jako Kollakowsky Stanislaus Korvinus.

2.Wielka Ilustrowana Encyklopedja Powszechna z 1929, Tom VIII  na stronie 11 podaje ,że to polski miniaturzysta pierwszej połowy XIXw. ( zał )

3.We współczesnej opracowaniu Leo Schidlofa z 1964r. ” Miniatures in Europe in the 16th, 17th, 18th and 19th centuries występuje nazwisko Kollakowski Stanislaus Korvinus.

Sprawę odczytu nazwiska wyjaśniona została , w zasadzie już w 1912 przez Zenona Przesmyckiego, który we wstępie do katalogu – PAMIĘTNIK WYSTAWY MINIATUR ORAZ TKANIN I HAFTÓW w WARSZAWIE pisze ” Tam za to najwcześniej — jeśli wyłączyć wojskowych, o których już wspominaliśmy — zaczyna między arystokracją szerzyć się miniatura amatorska. Najdawniej były znane i sławą pewną się cieszyły: Beata z Potockich Czacka  i Walerya ze Strojnowskich Tarnowska (uczennica W. Lesseura). Katalog nasz podaje miniatury St. Corvina Kossakowskiego*)….  (*) Lemberger zwie go: Stanislaus Korvinus Kollakowsky.”.

Na wystawie pokazano miniaturę Kossakowskiego ( brak zdjęcia ), numer katalogowy 49b (zał). 

Czy zebranie tych informacji stanowi rozwiązanie zagadki autora aukcyjnej miniatury. 

Niestety nie. 

Literatura odwołuje się do dwóch opisanych miniatur, które w sygnowane były po hrabiowsku ; na portrecie z 1811 Stanislaus Korvinus Kollakowski fecit 1811 oraz Sta Corwin Kossakowski fait le 19 Sept. 1812 .

Na naszej omawianej miniaturze widzimy skromny podpis – bez podwójnego ss i niewyraźnym k. Brak jest materiałów do porównań , znany jest tylko , z polskiej oferty aukcyjnej rysunek przypisany Kossakowskiemu (zał) .

Kto był więc sprawcą miniaturowego portretu jeżeli wykluczymy Stanisława Kossakowskiego.

Są dwa nazwiska , w zbiorach Zamku Królewskiego w Warszawie znajduje się portrecik sygnowany “A Kołakowski 1851” natomiast Muzeum Narodowe w Krakowie posiada miniaturę podpisaną Kułakowski z opisem , iż autor może być tożsamy a warszawskim A.Kołakowskim.

Pozdrawiam

Marek Klimek