Stasys Eidrigevicius (1949)

Stasys Eidrigevicius. Portrait of an Artist

Lot 37. STASYS EIDRIGEVICIUS (LITHUANIAN-POLISH B. 1949). Portrait of an Artist, pastel on paper, 41 x 29 cm (16 1/8 x 11 1/2 in.) [sight], framed dimensions: 61.5 x 49 cm (24 1/4 x 19 1/4 in.), signed lower right. PROVENANCE: Nowy Dziennik, New York, sale, September 21, 1993. The Stanis?aw and Alicja Jonas Collection. Estimate $2,500 – 3,500. Shapiro Auctions. 06/28/25. Sold $3,000

Jak zauważył jeden z moich stałych korespondentów (JM), praca Stasysa z kolekcji państwa Jonasów była nie tylko wydrukowana w nowojorskim Nowym Dzienniku w 1983 roku lecz również znajduje się na tytułowej stronie broszury wystawy Stasysa Eidrigeviciusa, która odbyła się w Nowym Yorku od września do października 1993 roku: https://onebid.pl/pl/ksiazki-i-starodruki-polish-art-gallery-stasys-eidrigevicius-faces-ix-xi-1993/815598?setlang=pl. Dziękuję czytelnikowi za uzupełnienie informacji o pochodzeniu tej pracy.

Okładka broszury z wystawy

Na marginesie aukcji kolekcji prac państwa Jonasów (jest to jedynie fragment bogatej kolekcji), która będzie miałą miejsce pod koniec miesiąca, ten sam czytlenik (JM) skopiował nieznany mi wcześniej tekst na temat pracy Zofii Stryjeńskiej opublikowany w Sztukach Pięknych https://sztukipiekne.pl/polska-sztuka-na-zagranicznych-aukcjach-17-czerwca-2025/:

“P.S. Jesteśmy szczerze i mile zaskoczeni reakcją Domu Aukcyjnego Shapiro, który po naszym zeszłotygodniowym felietonie zawierającym negatywne spostrzeżenia na temat pracy, której autorstwo przypisano Zofii Stryjeńskiej usunął obraz z katalogu aukcyjnego. Chylimy czoła przed tak profesjonalnym rynkowym zachowaniem!”

Krakowianie nadęli się z dumy a ja pękłem ze śmiechu z tej magalomanii bo doprawdę ich firma i ten artykuł nie były znane w Shapiro Auctions. Słyszałem o wcześniejszych zakulisowych rozmowach na temat tej pracy. Warto zauważyć, a pisałem o tym wielokrotnie jak też i pisali i piszą do mnie inni czytelnicy, że w katalogach polskich domów aukcyjnych znajduje się zawsze wiele prac wątpliwych. Sztuki Piękne powinny przede wszystkim z brawurą je tropić na rynkach krajowych i życzę im odwagi w tym kierunku bo to znacznie bliżej!

Mieczysław Rakowski (1877 – 1947)

Mieczysław Rakowski. Quiet Night, 1924

Lot 280. Mecislas RAKOWSKI Polish school (1882-1947). Oil on panel: “Quiet Night“. Signed and dated: M. de Rakowski 1924, titled on the back on a label. Size: 24 x 32 cm. Estimate €400 – 500. Horta. 06/17/25. Sold €750

Ten impresjonistyczny nokturn przenosi Mieczysława Rakowskiego, moim zdaniem, do wysokiej półki polskich malarzy. Sad w słońcu to też perła. Dobry moment by zainteresować się głębiej pracami tego artysty.


Mieczysław Rakowski. Rentrée des moissons, 1927

Lot 279. Mecislas RAKOWSKI Polish school (1882-1947). Oil on panel: “Rentrée des moissons“. Signed and dated: M. de Rakowski 1927, Galerie Le Salonnet label titling the work on the back. Size: 27 x 35 cm. Estimate €500 – 700. Horta. 06/17/25. Passed


Mieczysław Rakowski. View of an orchard in bloom, 1923(5?)

Lot 216. Mecislas De Rakowski 1923: painting (o/c) ‘view of an orchard in bloom‘ (52 x 40 x 0 cm). Estimate €200 – 300. Loeckx. 06/17/25. Sold €1,700

Jerzy Nowosielski (1923 – 2011)

Jerzy Nowosielski. The Church, 1985

Lot 28. JERZY NOWOSIELSKI (POLISH 1923-2011). The Church, 1985, oil on canvas, 61 x 50 cm (24 x 19 5/8 in.), framed dimensions: 67.5 x 55.5 cm (26.5 x 21 7/8 in.), signed and dated on the verso; dedicated in Polish from the artist to Bozena Shallcross. CONDITION: Observed in frame, the work is in very good condition, minor soiling along the edges. Spill-like marks along the upper edge, also visible under UV light, possibly original to the work due to finish. No signs of water damage on verso. UV light inspection showed no signs of restoration. PROVENANCE: Collection of the Artist Acquired or gifted from the artist to Professor Bozena Shallcross. The Stanisław and Alicja Jonas Collection. LITERATURE: Sztukpl, November 2006, p. 110, no. 3. Estimate $15,000 – 20,000. Shapiro Auctions. 06/27/25. Sold $12,000

Warto dodać do proweniencji, że olej ten został również opublikowany w dwujęzycznym albumie Czesława Czaplińskiego “Kolekcje sztuki polskiej w Ameryce”, 2004(?).

Verso

Tomasz Misztal (1957)

Tomasz Misztal.

Lot 54. TOMASZ MISZTAL (POLISH B. 1957). Fryderyk Chopin, 1989, bronze relief on board, 25 x 16.5 cm (9 7/8 x 6 1/2 in.), [bronze cast] 33 x 24 cm (13 x 9 1/2 in.)[with board], weight: 3.6 kg (8 lb), annotated and dated on verso of the board. CONDITION: The relief is in good condition, no visible issues to report. PROVENANCE: The Stanisław and Alicja Jonas Collection. Estimate $400 – 600. Shapiro Auctions. 06/28/25. Passed

Współczeny rzeźbiarz, malarz i grafik wykształcony w Polsce. Od 1997 roku Tomasz Misztal mieszkał i pracował w USA, miał tam szereg wystaw, lecz właśnie wrócił do kraju. Jego prace znajdują się m.inn. w Muzeum Watykańskim (rzeźba podarowana przez stoczniowców Janowi Pawłowi II), Szwajcarii, Portugalii, USA i innych. Praca pochodząca z kolekcji państwa Jonasów wydaje mi się, że jest wczesną z jego dorobku i była inspirowana fotografią Fryderyka Chopina wykonaną w 1849 roku. Więcej o Tomaszu Misztalu na stronie autorskiej www.tomaszmisztal.com.

Fryderyk Chopin. Fot. Louis-Auguste Bisson (1849)

Jacek Siennicki (1928 – 2000)

Jacek Siennicki. Mięso, 1976

Lot 33. JACEK SIENICKI (POLISH 1928-2000). Mieso, 1976; oil on canvas 50 x 65 cm (19 5/8 x 25 5/8 in.), framed dimensions: 64.5 x 79 cm (25 3/8 x 31 in.), signed dated and titled on verso. CONDITION: Observed in frame, the work is in good condition, minor surface dust, no visible issues to report. UV light inspection showed three lines of water drip marks, possibly original to the work, no signs of retouching. PROVENANCE Polish National Fund Committee, December 12, 1992 (auction) The Stanisław and Alicja Jonas Collection. Estimate $5,000 – 7,000. Shapiro Auctions. 06/27/25. Sold $3,250

Jacek Siennicki uwidocznił ‘mięso’ na płótnie w 1976 roku. W połowie okresu gierkowskiego mięsa nie było w sprzedaży w Polsce i (żartobliwie) pozostałopo nim wspomnienie artysty na płótnie. Kolekcja państwa Janasów byłą znacznie większa od tej prezentowanej na aukcji przez Shapiro Auctions. Było kilka kilka obrazów Eugeniusza Zaka, Sażewskiego, Nowosielskiego i innych. ‘Mięso” Siennickiego było również reprodukowane w albumie Czesława Czaplińskiego “Polskie kolekcje w Ameryce” (ok 2005 roku) o czy zapomniał dodać (może nie wiedział) dom aukcyjny. Ja niewiele wiem o sztuce współczesnej i za nią nie przepadam bo jej nie rozumiem, ale ten obraz jest w 100% prawdziwy a to obecnie jest wielki asset.

Barbara Falender (1947)

Barbara Falender. Szkic do “Ewy”, 1976

Lot 32. BARBARA FALENDER (POLISH B. 1947). Szkic do “Ewy” (Sketch to Eve), 1976;  cast bronze with brown patina 14 x 17 x 22 (5 1/2 x 6 3/4 x 8 5/8 in.), weight: 6 kg (13.2 lb), stamped at the top edge. CONDITION: The sculpture is in good condition, no visible issues to report. PROVENANCE Acquired directly from the artist The Stanisław and Alicja Jonas Collection. Estimate $6,000 – 8,000. Shapiro Auctions. 06/27/28. Sold $4,500

Współczenie pracująca rzeźbiarka mająca swoją pracownie tuż przy wejściu do Barbakanu warszawskiego. Zasłynęła w latach 70-tych swoimi ‘Poduszkami erotycznymi” wykonanymi w białym marmurze z Carrary (Michał Anioł rzeźbił w blokach marmuru sprowadzonych stamtąd), bardzo śmiałymi niewielkimi rzeźbami oraz tym, że wykiwała PRL-owskich cenzorów w ten sposób, że przyjęli te prace za abstrakcje a nie za artystyczny seks. Artystka bywała w USA i wystawiałą tam swoje prace. O ile wiem, rzeźba z aukcji była prezentem artystki dla p. Jonasów, z którymi byłą zaprzyjaźniona. Rzeźby Bardary Falender rzadko pojawiają się na polskim rynku a na amerykańskim widzę po raz pierwszy. Zakup pracy za wyjściowe $3,000 będzie sukcesem dla kolekcjonera.

Juliusz Kossak (1824 – 1899)

Juliusz Kossak. Gentleman on a Horse

Lot 66. JULIUSZ FORTUNAT KOSSAK (POLISH 1824-1899). Gentleman on a Horse, graphite and watercolor on paper, 19 x 20 cm (7 1/2 x 7 7/8 in.) [sight], framed dimensions: 38 x 39 cm (15 x 15 3/8 in.), signed at lower left.  CONDITION Observed in frame under glass, the work is in good condition, some overall craquelure, waviness to the paper and minor paper aging. PROVENANCE: Polish art dealer Zbigniew Michal Legutko (1940-2006) Lipert Gallery, Brooklyn, New York, sale, October 22, 1983, no. 104, The Stanisław and Alicja Jonas Collection. Estimate $5,000 – 7,000. Shapiro Auctions. 06/28/25. Sold $3,750

Na prośbę właściciela Shapiro Auctions zareklamowałem jego czerwcową aukcję na któej będzie szereg niezłych współczesnych poloników z nowojorskiej kolekcji Stanisława i Alicji Janasów. Moja reklama nie oznacza wcale entuzjazmu do wszystkich prac tam sprzedawanych. O jednej z nich napisałem bezpośrednio do domu aukcyjnego a teraz zacząłem dokładniej przedlądać ten katalog. Nie podoba mi się ten rysunek sygnowany imieniem i nazwiskiem Juliusza Kossaka. Nie chodzi o odbiegającą od innych sygnaturę artysty lecz o sposób rysowania konia i jeźdźca i cienowanie, brakuje tej lekkości widocznej na wielu wczesnych pracach Juliusza Kossaka, znanych mi z albumów jak też widzianych naocznie. Światłocienie pochodzące od konia były traktowane niezykle schematycznie a czasami nie było ich wcale a tutaj widzimy idące od kopyt konia. Dla mnie proweniencja pochodząca od nieżyjącego i poznanego delara Zbigniewa Legutko (zmarł ok 20 lat temu) nie jest miarodajna bowiem przemykały się czasami na jego aukcjach na Greenppointcie zaskakujące prace pochodzące ze ścian zmarłych polonusów.

Julian Fałat (1853 – 1929)

Julian Fałat. Polesie, 1917

Lot 869. Julian Fałat Tulyholove 1853–1929 Bystra. A winter encounter, signed, located and dated lower right: jFałat / Polesie 1917, oil on panel, unframed: 50 x 132 cm.; 19¾ x 52 in., framed: 72.7 x 156 cm.; 28⅝ x 61⅜ in.Provenace: Probably with Salon Sztuki Achilleon, Bielska, or purchased directly from the artist; Probably where acquired by Kazimierz Korab Karpinski (d. 1938), Bielsko-Biała; Thence by descent to his nephew, Stanislaw Korab Karpinski (1903–1981), Vienna and London; Thence by descent to the present owner. Estimate GBP 12,000 – 18,000. Sotheby’s. 07/03/25. Sold GBP 13,970 (bp)

Odnoszę wrażenie, że nawet największe domy aukcyjne, jak tutaj Sotheby’s, cierpią chronicznie na brak ‘towaru’ na sprzedaż. Dwa obrazy sygnowane nazwiskiem Juliana Fałata znalazły się katalogu tego domu aukcyjnego. Olej powyższy zdumiewa swoją nieporadnością, surrealistyczną humoreską dobrą może 50 lat wcześniej (chłopska wersja ‘wypadku w drodze’). Rozumiem, że znawcy tego malarza będą mówili o spadku formy artysty, czyli o tzw. sfałaceniu’ jego prac. Może tak jest może nie jest, lecz kto chce wyrzucić w błoto 12,000 – 16,000 funtów niech ma świadomość o mozliwości podarowania tych pieniędzy na cele charytatywne. Dodatkowo, opisowi katalogowemu towarzyszy kilometrowa notatka wspomagająca. Jak napisał dziennikarz i komentator polityczny Stanisław Michalkiewicz “czysty typ nordyscki i bez mydła jest czysty”. Zatem wystarczą oczy i zdrowy rozsądek. Drugi z obrazów też podłej jakości. Co tu powiedziec o paryskim Wyspiańskim? Opinie przeciwne mile widziane.


Julian Fałat. Polesie

Lot 870. Julian Fałat Tulyholove 1853–1929 Bystra. The frontrunner, signed and located lower left: jFałat Polesie , watercolour and pastel on cardboard, unframed: 34.6 x 81.5 cm.; 13⅝ x 32⅛ in., framed: 55 x 103 cm.; 21⅝ x 40½ in. Provenance: Probably with Salon Sztuki Achilleon, Bielska, or purchased directly from the artist; Probably where acquired by Kazimierz Korab Karpinski (d. 1938), Bielsko-Biała; Thence by descent to his nephew, Stanislaw Korab Karpinski (1903–1981), Vienna and London; Thence by descent to the present owner. Estimate GBP 6,000 – 8,000. Sotheby’s. 07/03/25. Sold GBP 5,334 (bp)


Sporą przyjemność daje w sumie oglądanie tych „sfałatowanych” przebarwień i refleksów słonecznych na śniegu, które z tym samym life motivem Fałat malował przecież seriami przez całe życie. Który był pierwszy w 1917 r. ? lub jest autorską kopią nie mi przesądzać. Niech wypowie się Kraków lub Bielsko- Biała? W zbiorach Muzeum Historyczne w Bielsku–Białej w tzw. „Fałatówce” ul. Juliana Fałata 34, 43–360 Bystra prezentowany był bowiem niemal „od zawsze” BARDZO PODOBNY obrazek: Juliana Fałat zatytułowany „Nieśwież”, https://pedeka.pl/wp-content/uploads/2023/04/20230312_111620.jpg, https://www.dladziedzictwa.org/wp-content/uploads/2021/07/08.2012-028-scaled.jpg, https://www.dladziedzictwa.org/wp-content/uploads/2021/07/2012.08-007-scaled.jpg. Pozdr. JM

Stanisław Wyspiański (1869 – 1907)

Stanisław Wyspiański. Best friends

Lot 866. Stanisław Wyspiański Kraków 1869–1907. Best friends, signed with initials and inscribed centre right: SW/Paris, pastel on paper, unframed: 41.5 x 31.5 cm.; 16⅜ x 12⅜ in. framed: 46.7 x 36.5 cm.; 18⅜ x 14⅜ in. Acquired by the grandfather of the present owner, by 1939; Thence by descent. Estimate GBP 15,000 – 20,000. Sotheby’s. 07/03/25. Sold GBP 15,240

Paryski okres Stanisława Wyspiańskiego?


Pan Marek Klimek (https://miniatury.wordpress.com/), nadesłał fotografię odwrotnej strony pracy Wyspiańskiego z ‘intrygującą’ nalepką oraz prosił o zamieszczenie komentarza. Oto nalepka:

Nalepka

Wygląda na to, że Sotheby’s przegonił ze swojej kadry osoby anglojęzyczne.

Bransoletka nawiązująca do czasów napoleońskich z miniaturami przywódców i z puklami ich włosów. List od czytelnika

Miniaturki na ogniwach bransoletki: Napoleon Bonaparte, Książe Józef Poniatowski, Julian Ursyn Niemcewicz, Tadeusz Kościuszko

Otrzymałem list od korepondenta zawierający prośbę o pomoc czytelników Polish Art Corner w rozwikłaniu proweniencji dość niezwykłej bransoletki zawierającej miniatury czterech historycznych postaci: Napoleona, księcia Józefa Poniatowskiego, Juliana Ursyna Niemcewicza oraz Tadeusza Kościuszki. Bransoletka ta może okazać się dość niezwykłą pamiątką czasów napoleońskich. Zawiera w niej ukryte pukle włosów trzech spośród przedstawionych historycznych postaci, włączywszy Napoleona. Być może pukle te są autentyczne co można obecnie potwierdzić w dość prosty sposób. Czytlenicy mogący pomóc swoją wiedzą proszeni są o bezpośrednie komentarze lub listy na adres blogu. Oto obszerne fragmenty listu cztelnika:

Szanowny Panie, (…). Załączam kilka zdjęć złotej bransoletki (14k, bez puncy), którą zakupiłem w domu aukcyjnym Bukowskis w 1983 roku. Bransoletka zawiera miniatury — maleńkie, o wysokości zaledwie 21 mm — dlatego malarz skupił się przede wszystkim na twarzach; stroje (mundury) zostały oddane dość schematycznie.

Miniatura przedstawiająca Napoleona została opatrzona sygnaturą (monogram o wielkości ok. 1 mm), którą odczytuję jako „JUG”.

Pod trzema miniaturami znajdują się skrytki z puklami włosów, a pod wizerunkiem Napoleona – karteczka z napisem po francusku: „Włosy Cesarza, Napoleona, obcięte na wyspie Św. Heleny.”

Być może któryś z Pańskich czytelników posiada informacje dotyczące proweniencji tej bransoletki, tożsamości jubilera lub autora miniatur.

Sygnatura na miniaturze

Proszę dysponować zarówno zdjęciami, jak i treścią mojego listu, wedle własnego uznania. Z serdecznymi pozdrowieniami, KG


List czytelnika:

Włosy są widać w świetnym stanie i jest ich bardzo dużo. Czy ktoś zbada je genetycznie i otrzyma materiał porównawczy- śmiem wątpić. Sam zbiór z racji swojej ilości robi spore wrażenie.

Jak wygląda pukiel włosów Tadeusza Kościuszki można zobaczyć w Muzeum Narodowym w Krakowie: Nr inw.: MNK IV-V-392 ,. https://zbiory.mnk.pl/pl/wyniki-wyszukiwania/katalog/148052. Inny medalion z włosami Tadeusza Kościuszki (koloru blond-siwy). Na kawałku błękitnej mory ułożono kosmyk siwo-blond włosów. Metryczka informuje nas, że to: „Włosy Kościuszki. Dar Konst. Hr. Zamoyskiego”. Pamiątka znajduje się w zbiorach Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Maius w Krakowie, https://cdn.muzea.malopolska.pl/uploads/media/articles/readable/2203/Medalion_z_wlosami_Tadeusza_Kosciuszki.jpg, https://muzea.malopolska.pl/en/articles/2203. Inny pukiel włosów Kościuszki w Muzeum Polskim w Ameryce. https://www.polishmuseumofamerica.org/wp-content/uploads/2021/02/11.jpg, https://www.polishmuseumofamerica.org/ghosts-in-the-museum-the-story-of-the-time/

W paryskiej Bibliotece Polskiej znajduj się natomiast pukiel włosów Juliana Ursyna Niemcewicza (brak foto), https://martawczytelni.ursynoteka.pl/2015/10/22/nasz-patron-julian-ursyn-niemcewicz-2/.

Za same włosy Napoleona Bonaparte można by wziąć sporo euro. Chętnych kolekcjonerów pamiątek po cesarzu okazało się tak wielu, że trzeba było uruchomić dodatkowe linie telefoniczne. Kosmyk włosów Napoleona, ucięty dzień po jego śmierci na Wyspie Świętej Heleny, został sprzedany na aukcji w Nowej Zelandii za 13 tys. dolarów. https://tvn24.pl/swiat/lok-napoleona-za-13-tys-dolarow-ra138506-. Pozdr. J.