Lot 168. Zdzislaw Ruszkowski, British/Polish 1907-1991. Portrait of a woman in pink; watercolour on paper, signed lower right ‘Z Ruszkowski’, 79.6 x 59.8 cm: together with 3 other works on paper by the same artist depicting a ballerina, signed and dedicated on backing cards (unframed) (4) (ARR). Provenance: Christie’s, South Kensington, 18th August 2015, lot 3; private collection, purchased from the above. Estimate £300 – £500. Roseberys. 03/12/24. Sold 1,100 GBP
W odróżnienieu od Henryka Gotliba, Henryk Ruszkowski miał bardzo dobry dzień na aukcji w brytyjskim Roseberys.
Lot 166. Henryk Gotlib, Polish/British 1890-1966 – Girl at Window; oil on canvas, signed upper left and with artist’s label attached to the reverse of the stretcher, 33 x 26 cm (ARR). Provenance: the Estate of the Artist. Exhibited: A.I.A. Gallery, London (according to the partial label attached to the reverse of the stretcher); Crane Gallery, Manchester (according to the label attached to the reverse of the frame). Note: the artist had solo exhibitions at Crane Kalman Gallery, London in 1958, 1961 and 1963. Estimate £800 – £1,200. Roseberys. 03/12/24. Sold 650 GBP
Spory wybór prac Henryka Gotliba na rynku brytyjskim. Zakakujące niskie ceny sprzedaży, nawet dobrego oleju (Kobieta przy oknie).
Henryk Gotlib. Interior scene
Lot 165. Henryk Gotlib, Polish/British 1890-1966 – Interior scene, c.1930s; watercolour and pencil on paper, 34 x 50.5 cm: together with 2 other works on paper by the same artist, ‘Standing nude, 1947′, watercolour and pencil on paper, signed lower right, 29 x 16.9 cm, cat.40 and ‘Robbie and man sitting under trees‘, pencil on paper, 10.3 x 14 cm, cat.288 (3) (ARR). Provenance: the Estate of the Artist. Exhibited: ‘Standing Nude, 1947’ and ‘Robbie and man sitting under trees’ – The Kilvery Gallery, Clyro (according to the label attached to the reverse of the frame). Estimate: £300 – £500. Roseberys. Sold 360 GBP
Henryk Gotlib. Standing nudeHenryk Gotlib. Robbie and man sitting under treesHenryk Gotlib. Two women resting in a field
Lot 167. Henryk Gotlib, Polish/British 1890-1966 – Val di Costello. Two women resting in a field; watercolour and pencil on paper, 19.3 x 25 cm: together with 2 other works on paper by the same artist, ‘Woman and cat‘, ink on paper, 15.5 x 15.1 cm, cat.67 (2) and ‘Still life with fruit‘, pencil on paper, 10.7 x 9.4 cm. Provenance: Estate of the Artist. Estimate: £300 – £500. Roseberys. 03/12/24. Sold 440 GBP
Henryk Gotlib. Woman and catHenryk Gotlib. Still life with fruitHenryk Gotlib. Couple Embracing in a Mountainous Landscape
Lot 40. Henryk Gotlib, Polish 1890-1966 – Couple Embracing in a Mountainous Landscape, c.1924-25; watercolour and pencil on paper, 15.5 x 12.4 cm (ARR) . Provenance: Boundary Gallery, London, ref. ‘Gotlib 26 Boundary 53 (1988)’ (according to the label attached to the reverse of the frame); the Collection of Paul Clarke and thence by descent. Estimate £200 – £300. Roseberys. 03/12/24. Sold 200 GBP
Twórczość Feliksa Topolskiego ma wielu zwolenników w UK porównując do Polski. Rysunek zupełnie mi obojętnej osoby ze świata brytyjskiej polityki był obiektem sporej walki aukcyjnej.
Lot 46. Feliks Topolski RA, Polish/British 1907-1989 – The Right Hon. Herbert Morrison MP; pen and watercolour on paper, signed in pencil with initials lower right ‘F.T’, 17.5 x 11.5 cm. Estimate: £200 – £300. 03/12/24. Sold 380 GBP
Czytelnicy zadają mi w listach pytanie o wyjaśnienie mojego enigmatycznego zdania sprzed dwóch dni zawartego w komentarzu do oleju Mojżesza Kislinga (https://polishartcorner.com/2024/03/09/mojzesz-moise-kisling-1891-1953-76/), lecz dotyczącego innej pracy tego artysty z nadchodzącej aukcji w Polswiss Art. Postaram się zwięźle to wyjaśnić choć wiele może być wątków do przetrawienia i zastanowienia się.
Olej Kislinga, Pejzaż z Prowansji, jest sprzedawany w Polswiss Art z notatką, że jego autentyczność jest potwierdzona fotografią w katalogu prac artysty (catalog raissone) w III tomie wydanym w 1995 roku. Jest w nim zamieszczona czarno-biała fotografia tej pracy. Ten fakt działa na korzyść autentyczności tego oleju.
Innym faktem, lecz działającym tym razem na niekorzyść autentyczności jest fakt umieszczenia tego oleju przez francuskiego eksperta Marca Ottavi, z ostrzeżeniem jako falsyfikatu, na stronie internetowej jego firmy: https://www.expertise-ottavi.com/doute/moise-kisling-faux.
Mojżesz Kisling – falsyfikat wg Marca Ottavi
Marc Ottavi jest notowany jako najbardziej kompetentny międzynarodowy ekspert prac Mojżesza Kislinga i od dłuższego już czasu tworzy IV tom raisonne jego prac. Więcej o nim i jego walkach z falsyfikatami prac Modiglianiego i Kislinga można przeczytać na jego stronie internetowej: https://www.expertise-ottavi.com/fake-kisling-court-hearing-in-genoa-2022/.
Zachodzi zatem pytanie, kto ma rację, czy Polswiss Art czy też ekspert Marc Ottavi? Innym pytaniem jest dlaczego firma Polswiss Art nie odniosła się do tej opinii eksperta, znanej od kilku lat, i jak sądzę powinna być również znana w Polswiss Art? Kolejnym pytaniem jest czy umieszczenie fotografii w III tomie katalogu gloryfikuje autentyczność pracy? Ta fotografia została umieszczona chyba za wiedzą syna artysty, Jeana Kislinga, ktory nie był artystą lecz pilotem samolotowym. Czy widział on naocznie ten olej, czy też tylko jego fotografię? Tego nie wiemy. Wiemy natomiast, że IV tom prac raissone Mojżesza Kislinga, który został wydrukowany w 2008 roku, czyli również za życia Jeana Kislinga, został później zniszczony decyzją sądu, gdyż zawierał szereg falsyfikatów prac artysty. Jest na temat wypowiedź Marca Ottavi na YouTube z happeningiem przewiercania wiertarką tego trefnego tomu: https://www.youtube.com/watch?v=3anFxqeqeqk.
Marc Ottavi został powiadomiony przez czytelnika o fakcie aukcji obrazu w Polswiss Art i obiecał napisać do tej firmy. Nie wiem czy napisał czy też nie napisał i czy była odpowiedź na jego list czy też jej nie było. Pozostaje teraz zobaczyć jak zachowa się Polswiss Art i eksperci tej firmy wobec tej dwuznacznej atrybucji.
Dodam jeszcze pomijaną chronologię proveniencji tego oleju:
1995r. Obraz pojawił sie w III tomie katalogu: Dutourd J., ed. Kisling J., Kisling, tom III, wyd. Bosch-Druck, Landshut 1995, s. 307, nr kat. 14.
2019 r. Katalog firmy Tiroche w Izraelu. Lot 86. Wycena $50,000 – 80,000. Obraz został usunięty z katalogu i nie był aukcjonowany. PDF katalogu z tym obrazem znaleźć można na stronach firmy Tiroche. Do tego obrazu i tej aukcji odnosi się negatywna opinia Marca Ottavi.
Nie ma żadnej informacji o proweniencji przed 1995 rokiem poza tym, że była to kolekcja prywatna.
Myślę, że skoro firma Polswiss Art publicznie sprzedaje obraz to też powinna odnieść się publicznie do tej dwuznacznej sytuacji. Obraz ten jest albo autentyczny albo jest falsyfikatem. Należy to wyjaśnić dla dobra kolekcjonerów i dla dobra domu aukcyjnego.
Kopia strony z III tomu katalogu prac Mojżesza Kislinga, Dutourd J., ed. Kisling J., Kisling, tom III, wyd. Bosch-Druck, Landshut 1995, s. 307, nr kat. 14.
W niedawnym artykule opublikowanym w Parkiecie, p. Janusz Miliszkiewicz nawołuje do prowadzenia polemik na temat polskiego malarstwa: ”Polish Art Corner może być forum dla swobodnej wymiany myśli na temat handlu sztuką nad Wisłą.” Chyba powoli tak się zaczyna dziać, bo to nie ja lecz czytelnik z kraju zwrócił mi uwagę na ten obraz Kislinga, za co dziękuję, i zasygnalizował problem jego atrybucji – ja głównie śledzę rynki zagraniczne w poszukiwaniu poloników.
UZUPEŁNIENIE:
Następnego dnia po opublikowaniu tego wpisu zauważyłem, że Polswiss Art usunął ten obraz ze swojego katalogu. (03/12/24)
Hanna Pachniewska-Betley. Belebte Marktplatz-Szene in Polen, 1941
Hanny Pachniewskiej-Betley widok na Teatr Wielki w Warszawie od strony Teatru Narodowego z dominującym pomnikiem Wojciecha Bogusławskiego, wykonany w 1941 roku. Obraz bardzo kolorowy, pogodny jak na okres okupacji niemieckiej.
Lot 5268. Pachniewska, Hanna (1910 – 1987, zeitgenössische polnische Malerin), ‘Belebte Marktplatz-Szene in Polen‘, Öl/Lw, unten rechts signiert und datiert ‘1941’; Bildmaße 63 x 73 cm, Rahmenmaße 80 x 90 cm. Opening 700 euro. Auktionshaus Weser. 03/09/24. Passed but sold on 3/7/26 for €300
Uczeń Tadeusza Pruszkowskiego i Felicjana Kowarskiego. Olej Wyjazd z Pałacu Wilanowskiego z 1944 roku to dość wczesną jego pracą. Pałac Wilanowski należał wówczas jeszcze do rodziny Branickich.
Lot 5280. Betley, Jan (1908 Plock – 1980 Warschau), ‘Reiter vor dem Schloss‘, Öl auf Holz/gerahmt, unten links signiert und datiert (19)’44’; Bildmaße 27 x 25 cm, Rahmenmaße 37 x 34 cm. Openng 350 euro. Auktionhouse Weser. 03/09/24. Passed
Mojżesz (Moise) Kisling. Olive trees at dawn (Saint-Tropez), 1912
Wczesny pejzaż Mojżesza Kislinga z rynku francuskiego. Licytacja rozpoczęła sie od 13,000 euro. Dobry obraz dobrze się sprzeda. Przenosząc się z rynku francuskiego na rynek polski: w katalogu marcowej aukcji w Polswiss Art w Warszawie pojawił się nieco starszy pejzaż Kislinga budzący pewne kontrowersje – zobaczymy co z tego wyniknie (cdn).
Lot 179. Moïse KISLING (1891-1953). Olive trees at dawn (Saint-Tropez), 1912. Oil on canvas. Signed lower left. Titled on the back on a label. Numbered 12119 on a label on the back. 54 x 65 cm. Some restoration repaints in the sky, in the lower left of the painting and in the foliage of the trees. Bibliography Jean Kisling, Kisling (1891-1953), Tome II, Paris, J. Kisling, 1982, work reproduced p. 256 (n°2). Estimate 15,000 – 20,000 euro. Conan Belleville Hôtel d’Ainay. 03/09/24. Sold 40,000 euro
Lot 413. EWA JUSZKIEWICZ (B. 1984). Untitled (after Elisabeth-Louise Vigée-Le Brun), signed and dated ‘Ewa Juszkiewicz 2015’ (on the reverse and the stretcher), oil on canvas, 39 3⁄8 x 31 ½in. (100 x 80.1cm.). Painted in 2015. Estimate 180,000 – 250,000 GBP. Christie’s. 03/09/24. Sold 300,000 GBP
Elizabeth–Louise Vigée-Le Brun.Portrait Anny Fedorovny, ca 1797
Nie sądzę aby Ewa Juszkiewicz pofatygowała się do Muzeum Puszkina w Moskwie aby naocznie przyjrzeć się subtelnemu portretowi Anny Fedorowny pędzla Elizabeth–Louise Vigée-Le Brun (1755 – 1842). Obraz ten zaginął w 1945 roku z Herzoglisches Muzeum w Gotha w Niemczech lecz cudownie odnalazł się stosunkowo niedawno w Moskwie. Losy tego obrazu pokrywają się również z losami wielu polskich dzieł sztuki zrabowanymi przez ruską swołocz w czasie II wojny światowej i wywiezionych na tereny bolszewickiego raju i tam przetrzymywanych do dzisiaj.
Postać Anny Fedorovny wiąże się z pewien sposób z historią Rzeczpospolitej pod zaborem Rosji. Urodziła się w 1781 roku jako Juliana Saxe-Coburg-Saalfeld. Była trzecim dzieckiem Franza Antona księcia Saxe-Coburg-Saafeld i Augusty Reuss, spokrewniona z większością europejskich rodzin królewskich. Najbardziej znanym jej pokrewieństwem było z brytyjską koroną, bowiem jej siostra byla matką późniejszej królowej Wiktorii. Mając 15 lat zaaranżowano jej ślub w roku 1796 z wnukiem carycy Katarzyny II, księciem Konstantym Romanowem, późniejszym głównodowodzącym Wojskiem Polskim i faktycznie wielkorządcą Królestwa Polskiego w latach 1815 – 1830. Małżeństwo Anny Fiodorovny, która była bardzo popularna na dworze i nazywano ja ‘Wschodzącą gwiazdą’, z księciem Konstantym nie było udane i nie przetrzymało próby czasu. Zostało anulowane przez cara Aleksandra I, po czym Konstanty ożenił się z Polką Joanna Grudzińską, swoją wcześniejszą kochanką. Abstahując od historii, Anna Fiodorovna była piękną kobietą, portretowaną w różnych okresach swojego życia, zaś jeden z pierwszych jej portretów (ok. 1796-97) znamy właśnie dzięki talentowi Elisabeth-Louise Vigée-Le Brun.
Christie’s definiuje nowy smak i nowe ceny. Nie ma tutaj znaczenia, że autorka wzoruje swoje malastwo na pracach lepszych od siebie portrecistów i musi w zwiazku z tym blado wypadać. Wycena jest wynikiem dobrzego sponsorowania przez galerię Gagosian oraz oczekiwań zarobków przez dom aukcyjny i galerię.
Dziewczęce piękno młodej Anny Fedorovny zostało niestety zniszczone przez Ewę Juszkiewicz w tym pastiszu portretowym. Poronionym pomysłem artystki jest uzupełnienie portretu Elizabeth Le Brun wyrastanim włosów osoby portretowanej aż z okolic nasady nosa. Kolorystyka tej pracy jest dla mnie ostro rażąca a te różnice widać gdy popatrzy się na oba obrazy obok siebie. Chyba jedynym wygranym jest galeria Gagosian, która doprawdę poptrafi wypromować dowolnego artystę oraz dom aukcyjny, który pobierze swoje opłaty aukcyjne. Nie bardzo rozumiem skąd wzięły się w Polsce te entuzjastyczne opinie na temat zwrotu artystki w malowaniu podobnych obrazów. Ta praca jest moim zdaniem słaba, nawet jak na współczesną, w dodatku pomysł z zakrywaniem twarzy osoby portretowanej był eksploatowany od dawna przez innych. Trudno jest nawet porównać jej słabą technikę malarką z techniką Le-Brun. Przeglądałem wczesniejsze prace Ewy Juszkiewicz na polskich aukcjach i np. ‘Dziewczyny do wzięcia’ (można odszukać na artinfo.pl) była warta zatrzymania.
Trudno jest mi się również zgodzić z oceną artystki przedstawioną na stronach katalogów Sotheby’s – wybrane fragmenty:
“As an artist Juszkiewicz is highly concerned with technique. Her work can be admired through her understanding of texture, weight and the quality of matter; Juszkiewicz meticulously renders textiles and decorations adeptly mirroring classical painterly techniques.”
“Ewa Juszkiewicz’s practice roots itself in the “classical traditions of European portraiture. Drawing on sources ranging from the Renaissance through the nineteenth-century, Juszkiewicz’s works challenge visual conventions and resist cliched perceptions of female beauty.”
“Polska papugą narodów” i to wszystko co inni piszą za granicą przylgnie i będzie powtarzane w Polsce. Niemniej…. osiągnieta cena jest znacząca, budzi zarówno moje uznanie lecz też i zdumienie.
Karol Kossak. Jäger mit erlegtem Wild im Winterwald
Ani jednego obrazu Karola Kossaka w oleju naocznie nie widziałem. Zakładam, że ten jest prawdziwy, choć pewności nie mam bo odbiega od typowych sań, zimy, jazdy końmi, malowanych akwarelą. Na aukcjach w Polsce był chyba jedynie jeden duży olej tego artysty. Trudno jest mi zbalansować równowagę i proporcje tej pracy.
Lot 230. Karol Kossak 1896 Lwowie – 1975 Ciechocinku. “Jäger mit erlegtem Wild im Winterwald“; u. re. sign. Carol Kossak. Öl/Lwd., 91 x 141 cm. Opening 4,200 euro. Dobritz. 03/09/24. Sold 4,200 euro
Uzupelnienie:
Kilka lat temu pisałem na blogu oraz czytelnicy wspomagali swoimi opiniami i wiedzą o pojawianiu się na rynkach zachodnich prac olejnych sygnowanych C. Kossak lub K. Kossak. Są to prace niezidentyfikowanego brazylijskiego malarza, który podobno studiował malarstwo w Polsce. Jego prace odbiegają tematycznie od tych Karola Kossaka. Mamy tutaj ten sam przypadek. To nie jest praca ‘naszego’ Karola Kossaka lecz tego brazylijskiego malarza. W przypadku tego konkretnie obrazu może mylić tematyka zimowa oraz polowanie. Należy wyrazić współczucie osobie, która kupiła ten oaraz lecz myślę, że jego zwrot powinien być bezproblemowy. Podobne sytuacje: https://polishartcorner.com/2022/01/29/karol-kossak-1896-1975-6/; https://polishartcorner.com/2017/03/06/karol-kossak-1896-1975-4/; https://polishartcorner.com/2015/05/11/kossak-karol-1896-1975/. (03/10/24)
Niespodzianki aukcyjnej nie ma bo malarstwo Konarskiego służy jako ezatz głównie prac Alfreda Wierusza-Kowalskiego. Ci co maja w nosie technikę malarską kupią obraz Konarskiego a antykwariusz przytaknie, że to bardzo dobry i oryginalny obraz.
Lot 233. Josef Konarski Polnischer Genremaler um 1880. “Pferdekarren” u. li. sign. F. Konarski, Öl/Holz, 24 x 31,6 cm. Opening 1,400 euro. Dobritz. 03/09/24. Sold 2,200 euro
Polish Art Corner 