Zaledwie trzy miesiące temu umieściłem na blogu wpis o pracy Michała Wywiórskiego-Gorstkina Caucasian horseman with dog. Obraz ten był na aukcji w Stockholms Auctionsverk w Hamburgu i został tam sprzedany za 7,000 euro (hammer); https://polishartcorner.com/2024/03/25/michal-wywiorski-gorstkin-1861-1926-20/. Obraz wydawał się mi wówczas znajomy a uważny czytelnik dostarczył mi pierwowzór tego obrazu w postaci ryciny z obrazu Juliusza Kossaka w Tygodniku Ilustrowanym:

Obraz Wywiórskiego, jeśli przyjmiemy, że to on namalował ten olej, jest co najwyżej uproszczoną kopią z obrazu Juliusza Kossaka, którego los jest obecnie chyba nieznany.

Z ogromną szybkością obraz z Hamburga przypłynął do Sopotu i dalej pod prąd Wisły dotarł do Warszawy. Jest obecnie na aukcji w Sopockim Domu Aukcyjnym, oddział warszawski, z wyceną (uwaga!) 110,000 – 150,000 złotych czyli w przybliżeniu 25,500 – 34,900 euro. Jest w tej wycenie coś ewangelicznego, tj. cudu rozmożenia 5 chlebów jęczmiennych i 2 ryb by nakarmić nimi 5,000 osób. https://www.sda.pl/aukcja/obiekty/michal-gorstkin-wywiorski-dojezdzacz,49444,pl#itemFoto-126242

Problem jednak leży nie w wycenie lecz w czym innym:

a) braku informacji o proweniencji obrazu tj. minimum odnośnika do aukcji w Hamburgu, a co było przedtem?

b) braku informacji, że jest to uproszczona kopia z obrazu Juliusza Kossaka, a najlepszym przypadku wzorowaniem się na nim

c) braku potwierdzenia autentyczności przez ‘rubensologów’ z firmy SDA lub prawdziwego eksperta z muzeum. Proszę napisać kto z imienia i nazwiska stwierdził, że obraz namalował Michał Wywiórski Gorstkin oraz w jaki sposób to uzasadnił

Zamiast tych niezbędnych informacji SDA kopiuje wszystkim znaną notatkę biograficzną o Wywiórskim Gorstkinie kierując się chyba zasadą, że przecież ci co nonszalancko zdecydują się wydać ponad 100,000 złotych na obraz to powinni wiedzieć kim był ten artysta! Skoro obraz był znany już w 1877 roku to mógł go namalować Wywiórski Gorstkin w tym właśnie roku, będąc pod świeżym jego wrażeniem, … wówczas zaledwie 16-letni chłopiec. Może jednak namalował go dopiero po 1883 roku, gdy zawitał do Monachium by uczyć się malowania w pracowni Józefa Brandta i Alfreda Wierusza-Kowalskiego; w obraz ten wpatrywali się się wówczas w Monachium przecież wszyscy polscy studenci i nauczyciele. Troszkę naśmiewam się, ale trudno zadecydować w którym to momencie namalował go Wywiórski, jeśli (raz jeszcze silnie podkreślam) to on go namalował. Proszę mnie przekonać, że namalował go Michał Wywiórski Gorstkin.

Tu dochodzimy do sedna sprawy, tj wlepienia tego obrazu na aukcję przez Sopocki Dom Aukyjny bez przemyślenia lecz ze słusznym wzrostem jego ceny tj. spekulacyjnym spodziewanym dużym zarobkiem. Rozumiem, że ten rok jest trudny dla polskich domów aukcyjnych, że trzeba walczyć by przetrwać i opłacić lokale, personel oraz mieć jeszcze z tego jakiś zysk, że trzeba walczyć z konkurencją, która mnoży się obecnie w Polsce jak króliki w klatce ale trzeba wykazać w tym wszystkim odrobinę przyzwoitości. Należy wykazać przyzwoitość wobec klienta, który jak się dowie w jaki sposób rynek działa to zacznie kupować za granicą a nie w Polsce. Dom aukcyjny, który w taki właśnie sposób postępuje jak na pokazanym przykładzie nie zasługuje na szacunek i nie zasługuje na klientów. Może w katalogu znajdą się i inne podobne przykłady? SDA powinno przemyśleć w jaki sposób zmienić model biznesowy by zaufanie do tej firmy kiedyś wróciło. Obecnie mamy model jak w piosence zespołu Maanam z wokalem Kory “ŻĄDZA PIENIĄDZA” a to jest mało: https://www.youtube.com/watch?v=D0XHDI0DsoQ

Niesygnowany obraz (czy) Wywióskiego sprzedany w ubiegłym roku za 2,000 CHF (https://polishartcorner.com/category/wywiorski-gorstkin-michal/) a obecnie jedynie za 1,600 CHF. Czy zobaczymy go znowu na aukcji jesiennej?

ot 359. WYWIORSKI, MICHAL GORSTKIN (Warschau 1861 – 1926 Berlin) : Spätherbstliche Landschaft mit Bauernhaus; Öl auf Leinwand; 48,5×66 cm; verso sig. u. dat. 1911. Estimate 1,600 – 2,400 CHF. Dobiaschofsky. 05/03/24. Sold 1,600 CHF

Jestem przekonany, że ten obraz lub bardzo podobny innego malarza już gdzieś widziałem. Praca ta nie jest datowana ale prawdopodobnie pochodzi z lat 80-tych XIX wieku. Artysta chyba lepiej wypowiadał się później, po monachijskim okresie, malując krajobrazy. Wojciech Kossak chwalił Wywiórskiego za malowanie śniegu i podmalunki do jego prac ale tutaj śnieg odbiega znacznie od śniegu Wierusza. Prawde powiedziawszy nie jestem wielkim entuzjastą tego obrazu

Lot 3315906. Michael Gorstkin Wywiorski (1861-1926), Caucasian horseman with dog, oil on panel, signed, c. 46.5 x 37.5 cm, with frame ca. 51.5 x 61 cm. Estimate 5,500 euro. Stockholms Auktionsversk Hamburg. 03/25/24. Sold 7,000 euro

Jeden z moich czytelników i korespondentów nadesłał mi fotografię pracy Juliusza Kossaka na której Michał Wywiórski mógł się wzorować. Podziękowania.

Niesygnowany olej wyglądający na pracę Michała Wywiórskiego. Sygnatura na odwrociu płótna raz data, wspomniane w katalogu, zostały wykonane zdecydowanie obcą ręką. Skąd taka pewność Dobiaschofskiego, że wykonał ją ten artysta? Obraz duży a informacji o proweniencji brak.

Lot 359. WYWIORSKI, MICHAL GORSTKIN (Warsaw 1861 – 1926 Berlin). Late autumn landscape with a farmhouse. Oil on canvas, verso sig. u. dat. 1911, 48,5 x 66 cm. Estimate CHF 2,400. Dobiaschofsky. 11/10/23. Sold CHF 2,000

Lot 1203. Wywiorski, Michael Gorstkin (1861 Warsaw – 1926 Berlin). “Ruin in the Snow“, snowy, hilly landscape with dilapidated building in the foreground, oil on cardboard, signed on the lower left, 18x30cm, 22x34cm with frame. Opening 300 euro. Auktionshaus am See. 07/30/23. Sold 600 euro

Te dwa oleje Michała Wywiórskiego to są drobne jego prace i nisko zostały wycenione. Pracą znaczączą będzie np. ta na samym dole wpisu, opublikowana w Tygodniku Ilustrowanym w 1926 roku (obok kilku innych prac) by upamiętnić i przypomnieć jego twórczość na wieść o śmierci. Wywiórski był wielkim pejzażystą ale ceni się obecnie na rynku, nie wiem dlaczego, prawie wyłącznie jego okres monachijski. Potrzeba czasu, dobrej monografii napisanej przez historyka sztuki oraz wystawy jego znaczących pejzaży by zmienić tę percepcję.

Lot 1204. Wywiorski, Michael Gorstkin (1861 Warsaw – 1926 Berlin). “City in the Valley“, landscape view of wooded hills, some roofs visible, single building in the foreground at the edge of the picture, oil on cardboard, signed on the lower left, 18x30cm, 22,5×33,5cm with frame. Opening 300 euro. Auktionshaus am See. 07/30/23. Sold 500 euro

Ładny pejzaż Michała Wywiórskiego.

Lot 8689. Wywiórski, Michael Gorstkin (1861 Warschau/Polen – Berlin 1926). Sommerliches Seeufer mit Hütte. Öl/Lwd. auf Karton (min. Farbfehlstellen am u. Rand), li. u. sign. 22x 32 cm. Dannenberg. 03/28/23. Sold 1,300 euro

Michał Wywiórski był znakomitym obserwatorem-pejażystą i te jego jego późniejsze prace, po zamknięciu tematyki monachijskiej, bardzo sobie cenię. Artysta malował również marynistyczne prace ale te, zwłaszcza z terenów holenderskich czy portów niemieckich, mają dla mnie inny, może ‘obcy’ spelendor – były jednak niektóre bardzo dobre prace. Olej z aukcji niemieckiej jest dla mnie przeładowany ilością kutrów i zamiast się nimi delektowac to zaczynam je niepotrzebnie przeliczać. Jest to olej na kartonie, wyjściowa cena to 550 euro i na tym bym się zatrzymał. Bez fajerwerków.

Lot 381. Michal Gorstkin Wywiórski, Segelboote im Hafen, Ölgemälde um 1900, gerahmt. Michał Gorstkin Wywiórski, 1861 Warschau – 1926 Berlin, polnischer Landschaftsmaler, von 1883 bis 1887 studierte er an der Königlichen Akademie der Künste München bei Karl Raupp und Nikolaus Gysis. Ab 1886 war er in München als freischaffender Landschaftsmaler tätig. In der Suche nach Landschaftsmotiven unternahm er zahlreiche Studienreisen. Er besuchte u. a. die Insel Sylt (um 1898), Italien (vor 1899), Spanien (1899-1900), Ägypten (1900-1901), Norwegen und Schweden (um 1903-1904), die Ostsee- und Nordseeküste, Karpaten (um 1906), sowie die Niederlande, die Krim und den Kaukasus, hier: Segelboote in einem Hafen, Öl/Bristolkarton, 22 x 32 cm, r. u. sign., gerahmt. Estimate 2,200 – 2,500 euro. Kunst & Kuriosa. 09/02/22. Sold 2,200 euro

Odebrałem już jeden list od czytelnika z sugestią, że nie wprowadziłem tego obrazu bo sam pewnie go licytowałem. Tak jednak nie było. Obraz był pokazany i był omówiony wcześniej na innych witrynach i nie muszę powtarzać tego samego za innymi. Generalnie, obraz ten widzę do pełnej konserwacji bo  ma swoje (stare) przemalowania, zwłaszcza w partii nóg końskich oraz wiele ubytków. Cena wyjściowa była ustawiona by ściągnąć jak największą ilość ‘succers’ i chyba tak się stało. Wylicytowana cena cieszy bo cieszy mnie malarstwo monachijskie. Jednak u Wywiórskiego te tematy monachijskie widzę jako wtórne po innych mistrzach i chyba im nie dorównał. Stąd dla mnie jeśli Wywiórski to raczej późniejszy pejazaż, malowany swobodnie, z pewnością i oddający jego emocje. Natomiast bryczkę z woźnicą w błotach traktuję jako zapożyczenie.

Czytelnik ten pisze: „(…) 11 tys. EUR hammer plus 32% prowizji, to daje jakieś 65 tys. zł, a obraz jest do konkretnej renowacji i ma niewielki format. Ciekaw jestem jaka będzie cena wywoławcza w polskim domu aukcyjnym – wychodzi, że z 90 tys. zł, a estymacja powędruje do 120 tys. Sky is the limit niestety…

Wszystko to prawda jeśli mowa o handlarzu bo kolekcjoner przeboleje cenę i będzie sie starał zrobic cacko z tego maleńkiego płótna, czego mu życzę.

PS. Tytuł nadany przez kogoś i powielany przez dom aukcyjny jest rzeczywiście groteskowy.

Lot 141. Michael Gorskin Wywiorski (1861-1926). Michael Gorskin Wywiorski (1861-1926) “Au bord de la Baltique“. Signé en bas à droite. Olieverf op doek 47 x 34 cm. Estimate 1,000 – 2,000 euro. Vendu Rotterdam. 09/07/21. Sold 11,000 euro.

Przykład z Dorotheum świadczący o tym, jak znakomitym pejzażystą był Michał Wywiórski. Gdyby malował Tatry jak jak malował te Dolomity to znalazłby się wśród najbardziej poszukiwanych polskich malarzy. A tak…to oczekuje się głównie jego prac z okresu monachijskiego i te są najbardziej cenione przez kolekcjonerów. Wywiórskiemu dało się wyrwać z tego kręgu monachijskiego i powstało wiele pejzaży, zwłaszcza z terenów Poznania i okolic i ich wielkość można podziwiać obecnie chyba jedynie w starych polskich czasopismach.

Lot 114. Michal Wywiorski. (Warschau 1861-1926). Partie aus den Dolomiten, Südtirol, signiert M. Gorstkin Wywiorski, Öl auf Leinwand auf Karton, 40,5 x 30,5 cm, gerahmt. Estimate 2,000 – 2,400 euro. Dorotheum. 09/15/21. Sold 8,500 euro.

Przedni pejzaż Michła Wywiórskiego z samotnym drzewem przegrywającym powoli walkę z wodą. Obraz spory wymiarami, cena estymacyjna rozsądna a temat spokojny i wykonany jak na jednego z lepszych pejzażystów przystalo. Praca powstała już po otrząśnięciu się malarza z pyłu monachijskiego.

Lot 11. Michal Gorstkin Wywiorski (Polish 1861-1926)- Landscape with Lake– oil on canvas, signed M. G. Wywiorski lower left, framed, 39 x 27”. Estimate $4,000 – $7,000. Rachel Davis Fine Arts. 10/24/20