Sporo prac Maurycego Trębacza było sprzedanych na rynku polskim ale były to głównie portrety i martwe natury. Te najlepsze, z końca XIX wieku i przełomu wieków chyba poginęły i pozostały jedynie po nich sztychy a czasami, jak ta, fotografie. Artysta szulkał akceptacji dla swojej twórczości i rozdwajał się pomiędzy kulturą polską i żydowską. Zmarł w głodu w getcie łódzkim.

Bardzo cenię osobę i malarstwo Maurycego Trębacza lecz ten jego pastel uważam za bardzo słaby, prawdopodobnie wykonany na zamówienie portretowanej i może dlatego taki bardzo poprawny i upudrowany.

Lot 1530760. Maurycy Trebacz (Poland, 1861-1941). Maurycy Trebacz. Portrait of a lady in a white blouse. Pastel, signed, image area 45×45 cm. Estimate SEK 4,000. Bukowski’s. 12/15/23. Sold SEK 9,600 (ca $900)

Czytelnik zaugerował mi, że może to być portret syna artysty. Maurycy Trębacz, znakomity polski malarz żydowskiego pochodzenia, studiujący w Paryżu i Monachium, zmarł śmiercią głodową w łódzkim getcie w czasie II wojny światowej. Kolejna ofiara Niemców.

Lot 528. Maurycy Trebacz (1861-1941) Maurycy Trębacz (1861-1941). Portrait of a boy, oil on a metal plate, diameter: 30 cm, signed. Opening $800. Ishtar. 07/20/23. Sold $800.

Przedni portret starego Żyda w wykonaniu Maurycego Trębacza. Podobnych portretów artysta wykonał kilka lecz ten namalowany został tak swobodnie i z taką wprawą oraz w takiej kolorystyce, że nie dziwię się zainteresowaniu kupujących. 12,500 euro za tę pracę może być rekordem zagranicznym. Czapka z głowy. Drugi po obrazie Maksymiliana Piotrowskiego obraz z Dusseldorfer Auktionshaus, który warty był kupienia.

Lot 1113. Trebacz, Maurycy 1861 Warschau – 1941 Lodz. Portrait eines Gelehrten. Signiert. Öl/Holz, 66 x 54 cm. Opening 400 euro. Dusseldorfer. 05/13/23. Sold 12,500 euro

Myślę, że jest to portret ręki Maurycego Trębacza lecz daleko mu do wielkości (magnificent?). Raczej odwrotnie, praca jest słaba i miałka. Proszę poszukać dobrych portretów Trębacza malowanych z pasją. Ten wygląda jakby ktoś mu kazał namalować lub słabo zapłacił. Bardzo cenię sobie Trębacza lecz nie ten portret.

Lot 67. Maurycy Trębacz. (Maurice Trebacz). Portrait of a Rabbi. Magnificent portrait by the renowned Jewish Polish artist Maurycy Trębacz.  Maurycy Trębacz (1861 –1941) was one of the most popular Jewish painters in Poland in the late 19th and early 20th century. Although many of his paintings were lost in the Holocaust, a small selection of his artwork survived. Trębacz died of starvation in the Lodz Ghetto. Oil on canvas. 29 by 24 inches. Signed in lower right corner. Antique style frame. Start price $7,000. Art Legacy. 11/04/21

Bardzo oszczędny opis obrazu w izraelskim Tiroche i w dodatku bez komentarza. Jest to praca, która przykuwa wzrok, nie ze względu na jej wielkość powierzchni ale ze względu na podobieństwo tematu z Pana Tadeusza. Maurycy Trębacz wielkokrotnie powtarzał temat Konceru Jankiela.  Kilka wersji przetrwało wojnę, czego nie da się powiedzieć o samym artyście, którego zagłodzili na śmierć w Łodzi ‘naziści’. Są to prace jednak bardziej rozbudowane figuratywnie i może dlatego lepiej oddające ducha poematu i stąd lepiej trafiające do polskiego klienta. Jankiel muzykant nie musi mieć związek z Panem Tadeuszem, choć jak się zna te inne prace z grającym na cymbałach muzykantem to chyba dojdziemy do wniosku, że jednak ma.

Lot 250. Maurycy Trebacz 1861 – 1941. Yankel the Musician, Oil on canvas, 116 X 83 cm. Signed. Estimate $5,000 – 8,000. Tiroche. 10/30/21. Sold $4,000

Na rynku w Niemczech pojawił się rysunek ołówkiem nieznanego autora przedstawiający zaginiony obraz Maurycego Trębacza pt Samarytanin, ewentualnie Dobry Samarytanin. Olej ten, o wymiarach 101 x 69 cm, wykonał malarz w Monachium w 1886 roku i został dość dobrze przyjęty w środowisku artystycznym. Był wystawiony w 1887 w Warszawie i Krakowie otrzymując listy pochwalne a także wyjechał na Wystawę Światową do Chicago w 1893 roku zdobywając tam złoty medal (Henryk Piątkowski w swoim artykule w Tygodniku Ilustrowanym, 1909 [nr 29, str 574], czyli opublikowanym za życia Trębacza, podaje rok 1894 i wymienia Wystawę Światową w San Francisco). Były też inne wystawy i wiele omówień tej akademickiej pracy w polskiej prasie.

Jak wspomniałem, Samarytanin jest obrazem zaginionym (spotkałem się z opinią, że został skradziony) i pozostał po nim ten rysunek z aukcji niemieckiej oraz dwa drzeworyty opublikowane w polskiej prasie. Jeden z nich wykonał Edward Nicz, zatrudniony przez czasopismo Kłosy (1888 r, nr 1180, str. 89),

zaś drugi odnalazłem w Tygodniku Ilustrowanym w 1909 roku (nr 29), nieznanego rytownika. Oba sztychy są niezwykle podobne do siebie i prawdopodobnie dobrze oddają jak wyglądał obraz Maurycego Trębacza w rzeczywistości.

Pozostaje zatem zatrzymać się na rysunku z aukcji w Historia Auktionshaus, ocenionym na 80 euro, by przekonać sie o jego jakości. Rysunek w porównaniu do obu sztychów wypadł dość słabo. Piszę o tym rysunku bo a) na rynku panuje straszna posucha b) bardzo cenię sobie Maurycego Trębacza c) Samarytanin jest obrazem zaginionym i liczę, że może ktoś przypadkowo odkryje go gdzieś na ścianie.

Lot 7484. Maurycy Trebacz (1861-1941), copy after. The Good Samaritan, charcoal drawing after a work of the Jewish painter. Pencil on paper, bottom left marked ”after Trebacz”, browned, 47 x 35,5 cm. Starting 80 euro. Historia Auktionshause. 08/17-23/21. Sold 500 euro

Bardzo, bardzo sobie cenię większość prac, zwłaszcza portretów, Maurycego Trębacza, króry próbował odnaleźć się w środowisku poza swoją diasporą ale który w końcu do niej wrócił i zmarł tam z głodu. Praca, którą sprzedaje Pasarel wygląda na dość wczesny w jego twórczości pejzaż, ‘widok z okna’ z widokiem na oddalone wieże katedry Najświętszej Marii Panny w Monachium. Razi mnie jednak na tej pracy nieporadna perspektywna postaci: wielka postać kobiety w długiej sukni a parę metrów dalej karzełkowate dwie osoby, jak też proporcje osób z lewej strony vs. z prawej.

Lot 234. Maurycy Trebacz (Poland, 1861-1941), Munich, Oil on Canvas Laid on Board. Signed. 44x60cm. Estimate $1,500 – 2,500. Pasarel. 06/23/21

Opisany w katalogu francuskiem malarz, Tadeusz Trebac, to oczywiście Maurycy Trębacz, żydowski malarz, który zginął w Łodzi z głodu w czasie ostatniej wojny. Artysta malował wiele podobnych kompozycji kwiatowych w swojej karierze, kładzionych grubą pastą o zdecydowanie kontastujących i silnych kolorach. Olej nie jest datowany lecz kształt wazonu, przypominający dekoracyjnością okres art nouveau, może sugerować jego powstanie w okolicach 1900 roku.

Dodam, że jest to dobry przykład na to, że należy przeglądać katalogi a nie tylko liczyć na wyszukiwarki. Bez mojego wczesniejszego wpisu obraz został jednak zauważony i sprzedany znacznie powyżej ceny estymacyjnej.

Lot 425.TADEUSZ TREBAC (école juive polonaise début XXème). Bouquet de fleurs dans un vase. Huile sur toile, signée en bas à droite, 62 x 58 cm. Estimate 200 – 300 €. Catherine Chausson. 03/27/21. Sold 2,200 euro

Mnich siedzący przy stole i patrzący z lubością na napełniony kieliszek oraz na butelkę z winem to wyraźne zapożyczenie tematu od Eduarda von Grütznera (1846 – 1925), niemieckiego malarza, którego później Adolf Hitler, również malarz, uznawał za dobrego artystę. Maurycy Trębacz uwziął się za podobną scekę rodzajową ale wyszła mu mniej zabawna i chyba mało sympatyczna – zapożyczenie do pomysłodawcy nie było, moim zdaniem, udane. Przyznam jednak, że kolorystyka tej pracy jest znakomita i z tej strony nic nie mam do zarzucenia, podobnie rysunek jest dobry. Prace Grütznera nadal mogą bawić swoją satyrą lecz nie jestem pewien co do tej pracy Trębacza. Temu ostatniemu lepiej wychodziły portrety Żydów i rabinów. Mam duży szacunek (lub jak się teraz mówi ‘szacun’) do Trębacza i znam jego prace dużej klasy. Tę jednak oceniam jako mniejszej klasy, nie tylko wymiarami. Obraz jest oprawiony w dużą złotą ramę ale to tylko pic i fotomontaż bo to tylko obraz jest stary a rama jest współczesna i tania.

Lot 470129. Trebacz, Maurycy (jüdisch-polnischer Maler, 1861 – 1941), Weintrinkender Mönch, Öl auf Malkarton, li. o. signiert und datiert 1890, 21,5 x 15,5 cm, im neueren vergoldeten Prunkrahmen 38,5 x 33,5 cm, in oberer linker Ecke sowie am rechten Rand Farbabplatzung. Opening 280 euro. Auktionshaus Saarbrücken GmbH. 03/09/21. Sold 550 euro

O podobnej tematyce prace Maurycego Trębacza (chyba zaginione). Fotografie wzięte z książki ‘Maurycey Trębacz’, wydawnictro ŻIH, 1993