Martwa natura kwiatowa Mojżesza Kislinga po bardzo autrakcyjnej cenie wyjściowej. Na tę niską cenę składa się brak proweniencji oraz brak informacji o potwierdzeniu autentyczności przez Marca Ottaviego. Obraz może okazać się prawdziwy a może to być bust. Praca ma bardzo mocną fakturę malarską, zwłaszcza na partii wazonu. Przed licytacją warto popytać i poczytać.

Lot 898. Kisling, Moise (1891 – 1953), Vase de Fleurs, wohl 1940/50er Jahre, re. u. sign., ca. 27,5 x 19 cm, gerahmt. M. Kisling war ein französischer Maler polnisch-jüdischer Herkunft. Kisling lebte u. arbeitete im Viertel Montparnasse, wo er in der Künstlersiedlung La Ruche verkehrte. Der in seinen Landschaftsmalereien verwendete Stil ist dem von Marc Chagall ähnlich, aber er war ein Meister der Darstellung des weiblichen Körpers, u. seine surrealen Aktbilder und Porträts fanden den größten Beifall. Starting 8,000 euro. Kunst- und Auktionshaus. 06/08/21

Lot 141. MOÏSE KISLING (1891-1953). Nature Morte (Still Life), signed and dated ‘Kisling 1917’ (lower left); signed, dated and inscribed ‘M.KISLING PARIS OCTOBRE 1917’ (on the reverse), oil on canvas, 54 x 65 cm. (21 1/4 x 25 1/2 in.). Painted in 1917. Provenance: Galerie Bing, Paris. Private Collection, Switzerland (acquired from the above in 1929.). Anon. Sale, Sotheby’s, London, 22 June 2004, lot 165. Private Collection, Asia. Anon. Sale, Guardian, Hong Kong, 2 October 2018, lot 63. Acquired at the above sale by the present owner. This work will be included in the forthcoming Volume IV et Additifs aux Tomes I, II et III of the Moïse Kisling catalogue raisonné currently being prepared by Marc Ottavi.  Estimate HKD 300,000 – HKD 500,000. Christie’s. 06/25/21

Kolejny wysyp prac Mojżesza Kislinga. Uszeregowałem je datami namalowania. Moim zdaniem, im wcześniej powstała tym lepsza.

Lot 182. Moïse Kisling 1891 – 1953. Portrait de Maria Hasenclever. Signed Kisling (upper right). Oil on canvas, 25 ½ by 19 ⅞ in. (64.7 by 50.5 cm). Framed: 33 ½ by 27 ¼ in. (85 by 61.6 cm). Painted in 1927. The canvas is unlined. Faint stretcher bar marks are present across the center of the canvas. Minor frame abrasion along all for edges, most noticeably along the lower left edge, the right edge and upper right corner. Associated losses in the upper right corner. Some scattered lines of fine craquelure and some pigment separation noticeable in the dark green pigments at left. Under UV light: A half inch line of retouching toward the upper right corner, to address a repaired tear. A small area of retouching toward the bottom of the woman’s shawl to address a small repaired tear. A nail-head size area of retouching toward the upper left corner. This work is in overall good condition. Provenance: Ernst Toller, Berlin. Mr. Sidney Blumstein, United States (and sold: Sotheby’s, London, December 5, 1985, lot 272). Art Point, Taiwan (acquired at the above sale). Sale: Piasa, Paris, December 11, 2000, lot 10. Acquired at the above sale by the present owner. Estimate 50,000 – 70,000 USD. Sotheby’s. 05/14/21, Sold $107,100

---

Lot 183. Moïse Kisling 1891 – 1953. Tamaris (La Seyne-sur-Mer, près de Toulon). Signed Kisling (lower left). Oil on canvas, 15 by 21 ¾ in. (38 by 55 cm). Framed: 20 ¾ by 27 ½ in. (52.7 by 69.8 cm). Painted in 1935. To be included in the Volume IV et Additifs aux Tomes I, II, et III of the Catalogue Raisonné de l’Oeuvre de Moïse Kisling currently being prepared by Jean Kisling and Marc Ottavi.Provenance: Galerie Charles et André Bailly, Paris (and sold: Sotheby’s, London, April 4, 1990, lot 442). Acquired at the above sale by the present owner. Jean Kisling, Kisling, 1891-1953, vol. III, Paris, 1995, no. 103, illustrated p. 330 Tokyo, Teien Art Museum & traveling, Kisling, Grande Figure de l’École de Paris, 2019-20, no. 64, illustrated in the catalogue. Estimate 50,000 – 70,000 USD. Sotheby’s. 05/14/21. Sold $69,300

---

Lot 23. Moïse KISLING (1891-1953). Portrait de Camille Rouvier. Huile sur toile. Signée et dédicacée en haut à droite. (Rentoilée). 56 x 39 cm. Un certificat de Monsieur Marc Ottavi en date du 12 septembre 2018 sera remis à l’acquéreur. Cette œuvre sera incluse dans le Volume IV et Additifs aux Tomes I, II, III du Catalogue Raisonné de l’Œuvre de Moïse Kisling actuellement en préparation. Estimate 30,000 – 40,000 euro. Ader. 05/21/21

---

Lot 24. Moses KISLING (1891-1953. Portrait of Jane Allison – Barnes, 1944. Oil on canvas. Signed, dedicated and dated lower right. 40 x 33 cmProvenance: Former collection Jane Allison-Barnes. A certificate from Mr Marc Ottavi dated 14 May 2019 will be given to the buyer. This work will be included in Volume IV and Additives to Tomes I, II, III of the Catalogue Raisonné of the Work of Moses Kisling currently in preparation. Estimate 25,000 – 30,000 euro. Ader. 05/21/21. Sold 42,240 euro (with buyers premium).

Lot 23. Moise Kisling Polish/French, 1891-1953. Nature Morte, 1949. Signed, dated and inscribed Kisling / January 1949 / Sanary (ul). Oil on canvas, 18 1/4 x 21 3/4 inches (46.4 x 55.3 cm). This work will be included in Volume IV et Additifs aux Tomes I, II et III of the Catalogue Raisonné of Moïse Kisling currently in preparation by Marc Ottavi, and will be accompanied by a certificate. Estimate $30,000 – 50,000. Doyle. 05/12/21. Sold $63,000 (bp)

Dwie martwe natury Mojżesza Kislinga z Doyle i jedna z właśnie zakończonej aukcji w Izraelu. Kwiatowe martwe natury są dość ‘pospolite’ w moich oczach a zwraca uwagę w neonowych kolorach martwa natura z owocami. Bardzo pracowity artysta: portrety, akty, pejzaże, martwe natury …i wszysko to malowane z perfekcją.

Lot 22. Moise Kisling Polish/French, 1891-1953. Fleurs, 1938. Signed Kisling (ll); inscribed and dated Paris 1938 (lr). Oil on canvas, 19 3/4 x 25 3/4 inches (50.2 x 65.4 cm). This work will be included in Volume IV et Additifs aux Tomes I, II et III of the Catalogue Raisonné of Moïse Kisling currently in preparation by Marc Ottavi, and will be accompanied by a certificate. Estimate $60,000 – 90,000. Doyle. 05/12/21

---

Lot 71. Moise Kisling1891-1953 (Polish, French). Fleurs, 1924, oil on canvas41 x 27 cm (16 x 11 in.) signed lower leftLiterature: J.Kisling, J.Dutourd, Kisling, Volume III, Jean Kisling, Landshut, 1995, No.20, reproduced in black and white p.222. Other Notes: The work will be included and reproduced in color in volume IV and additive to volumes I, II and III of the catalog raisonne currently being prepared by Mr. Marc Ottavi. Accompanied by a certificate signed by Jean Kisling, dated Mai 10, 1983. Estimate 40,000 – 50,000 euro. Matsart. 05/03/21. Sold 51,660 euro (bp)

Lot 142. D’après Moïse KISLING (1891-1953). Jeune femme nue. Lithographie. Numéroté HC 25 “R” et signé au crayon Jean Kisling dans la marge. Tampon de l’atelier Kisling. 58 x 46 cm. Estimate 40 – 60 euro. Millon. 05/06/21

To już prawdopodobnie ostatni raz o pośmiertnych litografiach Mojżesza Kislinga wydanych przez syna, Jeana Kislinga. W niedawnym wpisie zawarłem fotografie stron książki przedstawiające informacje o niektórych litografiach wydanych przez Atelier Kisling w latach 1971-74 oraz o nakładach poszczególnych serii, https://polishartcorner.com/2021/04/30/atelier-kisling-mojzesza-kislinga-posmiertne-litografie/. Prawdopodobnie wypłyną wkrótce jeszcze dodatkowe informacje, gdyż czwarty tom bibliografii prac Mojżesza Kislinga jest w przygotowaniu.

Do wpisu tego skłoniła mnie jednak jedna z litografii jaka pojawiła się na nadchodzącej aukcji w paryskim Millon, pt. Akt młodej dziewczyny, opisana w katalogu jako d’après Moïse KISLING, czyli według Mojżesza Kislinga. Wartość tej atrakcyjnej litografii Millon oszacował na 40 – 60 euro (ok. 180 – 270 złotych). Litografia nosi stempel Atelier Kisling oraz numer HC 25 “R”, czyli Hors d’Commerce. W tym roku oraz w ubiegłym roku dwie identyczne litografie (inne numeracje) zostały sprzedane w Polsce, bez dodania słowa ‘według’, czy ‘d’aprè), mimo, ze są również pośmiertymi odbitkami z Atelier Kisling.

Poniżej praca sprzedanaw ubiegłym roku w Desie-Unicum za (uwaga!) 17,000 złotych (ok. 3,800 euro):

Lot 107. Mojżesz Kisling (1891 Kraków – 1953 Paryż). Akt kobiecy, litografia barwna/papier , 61,5 x 50 cm (w świetle passe-partout), sygnowana ołówkiem p.d.: ‘Jean Kisling’ na pieczęci ‘ATELIER | KISLING’, opisana ołówkiem l.d.: ’12/150′, sygnowana na kamieniu p.d.: ‘Kisling’. Desa-Unicum. 05/19/20. Wylicytowano 17,000 złotych (ca 3,800 euro). https://desa.pl/pl/archiwalne-aukcje-dziel-sztuki/grafika-artystyczna-sztuka-dawna-o23h/mojzesz-moise-kisling/akt-kobiecy-udsr/?fsearch=1

Litografia ta nosi ten sam stempel Atelier Kisling a jedyną różnicą jest jej numeracja (12/150).

Z kolei, Sopocki Dom Aukcyjny sprzedał w styczniu tego roku tę samą litografię za 16,000 złotych (ok. 3,500 euro), choć z numeracją 1/16:

Lot 99. Mojżesz Kisling (1891 Kraków – 1953 Sanary-sur-Mer). Akt kobiecy, litografia barwna, papier, 58 × 46,5 cm (zadruk), 75 × 54 cm (arkusz), sygn. na płycie p. d.: Kisling, l. d. ołówkiem: 1/16 oraz p. d.: owalny wycisk ATELIER KISLING i podpis ołówkiem: Jean Kisling. Sopocki Dom Aukcyjny. 01/23/21. Wylicytowano 16,000 złotych. https://www.sda.pl/aukcja/obiekty/mojzesz-kisling-akt-kobiecy,31473,pl

Ten rynek litografii w Polsce stwarza pole do zamętu i okazję do niewybrażalnego zarobku. Domy aukcyjne chcą oczywiście sprzedać swój towar jak najwyżej, często same go kupują na aukcjach a wtedy dla nich zarobek jest oczywiście maksymalny. Klient, jeśli jest nieświadomy to wierzy opisowi katalogowemu lub sam błędnie zakłada, że kupuje unikatową pracę Kislinga a nie jego pośmiertną odbitkę (D’apres), nie wie też ile serii danej litografii zostało wyprodukowanych i po ile sztuk. Dlatego płaci bezrozumnie ponad 60-ciokrotną wartość tej pracy. Wydawałoby się, że w tej transakcji wszystko jest w porządku: dom aukcyjny nikogo nie zmusza do zakupu a klient ma prawo kupić za cenę jaka mu się podoba. Czy rzeczywiście tak jest? Co powie klient gdy kiedyś przeczyta ten wpis i ocknie się, że go wprowadzono w błąd? Czy nie pomyśli, że został oszukany? Czy wróci do Desy lub SDA jako klient? Rynek litografii Mojżesza Kislinga można tworzyć w Polsce rozumnie, wyjaśniać rodzaj odbiki, podać ich ilość i odpwiednio je wycenić. Pewien niesmak z tych dwóch sprzedaży prawie wszyscy powinni jednak mieć.

Portal Artinfo.pl podał z radością o ponad 70% wzroście sprzedaży sztuki w I kwartale tego roku w porównaniu do odpowiedniego kwartału ubiegłego roku. W tej liczbie mieści się ten bezrozumny zakup litografii według Mojżesza Kislinga w Sopockim Domu Aukcyjnym. Tego kominu cenowego prawdopodobnie już nikt nie powtórzy. A może by tak dać dobry przykład i uniewieważnić obie licytacje i rozpocząć je od nowa? (Oj naiwny jestem – będą pękać ze śmiechu handlarze i właściciele domów aukcyjnych!).

PS. Litografia, o której mowa, oparta jest na oleju ‘Girl Seated on the Grass‘ z 1935 roku, o wymiarach 31 7/8 x 25 5/8 cali, własność Oscara Gheza z Genewy (fotografia z książki ‘Kisling’ by Joseph Kessel, New York 1971, strona 261)

Niedawno wtrąciłem kilka uwag o litografiach prac Mojżesza Kislinga, wydanych przez jego syna Jeana (https://polishartcorner.com/2021/04/24/mojzesz-moise-kisling-1891-1953-44/). Litografie te sygnowane są zwykle na płycie przez artystę a dodatkowo noszą kontrsygnaturę Jeana Kislinga wraz z wytłoczonym stemplem Atelier Kisling. Nie spodziewałem się tak dużego zainteresowania czytelników. Próbuję zatem dotrzeć do informacji o ilości egzemplarzy poszczególnych litografii wydanych przez syna. Moją ciekawość należy rozważać w kontekście pojawiających się głównie we Francji stosunkowo tanich (już od 40 do kilkuset euro) litograficznych prac, które potem są sprzedawne na aukcjach w Polsce średnio po kilka tysięcy złotych. Zauważyłem, że poszczególne litografie mają różne oznakowania ołówkowe, różnią się nakładem i nie wiedziałem ile serii Jean Kissling wyprodukował oraz w jakim nakładzie.

Dzięki uprzejmości p. Krzysztofa Zagrodzkiego mogę opublikować kilka stron traktujących o tych litografiach, wydanych po śmierci Mojżesza Kislinga. Dziękuję za nadesłanie:

Załączam zdjęcia z II tomu katalogu Kislinga. Tylko że to jest spis sprzed niemal 40 lat i Bóg jeden wie co jeszcze od tego czasu naprodukowano. (Krzysztof Zagrodzki)

Rzut oka na te strony pozwala dostrzec, że każda z litografii była wydana w latach 1971 -74 w kilku nakładach, w sumie około 500 sztuk pojedyńczej pracy. Warto o tym wiedzieć, gdy kupujemy te prace we Francji lub na aukcjach Polsce. W Polsce na aukcjach te litografie sprzedają się średnio w przedziale 1,500 – 4,000 złotych choć zdarzają się wybryki jak np. bardzo atrakcyjny Akt kobiecy (z Atelier Kisling, sygnowany przez Jean Kislinga), wylicytowano w Desie-Unicum za 17,000 złotych (19 maja 2020). Kupując taką litografię należy pamiętać, że choć formalnie płyty wykonał Mojżesz Kisling to ich spadkobiercą został syn, który je drukował w sporych nakładach. We Francji te litografie zwykle są opisane w katalogach jako ‘atributed’, natomiast w polskich domach aukcyjnych tę atrybucję domy aukcyjne pomijają. Być może nadużyciem jest pisanie o nich jako ‘Mojżesz Kisling’ skoro autor leżał już w grobie i nie miał już głosu a ktoś inny, nawet jeśli to był syn, tłukł je na maszynie. Niech niezależny sąd Rzeczpospolitej roztrzygnie kto ma rację.

Piszę o litografiach Kislingów również w kontekście współczesnej serigrafii Tamary Łempickiej z roku ok 2000 (nakład 175 egzemplarzy), które pojawiły się niedawno w Polsce i jeden z egzemplarzy został sprzedany w 2020 roku w PolswissArt za 60,000 złotych, tj. za równowartość ponad ćwierć kilograma złota! Współczesny plakat za cenę ¼ kilo złota. Drugi z egzemplarzy, wyceniono jeszcze wyżej w bieżącym roku w Sopockim Domu Aukcyjnym, bo za 60,000 – 75,000 złotych, https://polishartcorner.com/2021/04/11/tamara-lempicka-1898-1980-akwatinta-z-ok-1932-roku-vs-serigrafia-po-1990-roku/. Był to jednak strzał z kapiszona skoro sprzedano go za 30,000 złotych. Ludzie potrafią się opamiętać, nie wszyscy jednak bo jak by nie patrzeć to taka serigrafia jest jedynie współczesnym plakatem, wartym (moim zdaniem) w porywach może 1,000 złotych.

---

List od czytelniczki (04/30/21):

Dzień dobry,

Cieszę się, ze podjął Pan temat grafik na swoim blogu. Temat ciężki i wymaga dużo wiedzy. Prawdziwa grafika warsztatowa, t.z. wykonana we wszystkich technikach druku, poza poligrafią. Uznajmy,  ze jest to technika druku artystycznego , wychodząca spod ręki lub pod nadzorem artysty. 
Podsyłam Link z krótkim opisem oznaczeń :Oznaczenia i opis odbitek graficznych | Portal Rynek i Sztuka

Istnieją także odbitki autorskie, często nienumerowane, a jedynie oznaczone “E/A” lub “Eprouve d’Artiste”, stanowiące niewielką ilość egzemplarzy przeznaczoną na użytek samego twórcy. W przypadku, kiedy artysta decyduje się wykonać kolejną serię odbitek z płyty, która wymagała poprawienia, powinien ten fakt oznaczyć albo w opisie grafiki albo wykonać oznaczenie na samej płycie. Każda następna seria odbitek wykonanych z tej samej matrycy jest określana jako tzw. stan, czyli pierwsza edycja to stan pierwszy, później stan drugi itd. Rembrandt, którego dorobek graficzny jest niesamowicie bogaty, kolejne stany oznaczał np. kropkami w rogu matrycy, dzięki temu łatwo można rozpoznać, z którym stanem mamy do czynienia. Należy też pamiętać, że edycje grafik z oryginalnych matryc były także odbijane już po śmierci artysty – i tu także świetnym przykładem jest twórczość Rembrandta, którego grafiki drukowane były jeszcze na początku XX wieku, często osiągając nawet do ośmiu stanów (oczywiście najbardziej cenione są grafiki odbite za życia artysty).

Więcej pod linkiemhttps://sztukipiekne.pl/7-pojec-ktore-powinien-znac-kazdy-kolekcjoner-grafiki/

Trochę podsumowując: jestem pewna ze Jean zlecał wykonania nakładu z odbitek PP, co oznacza ze jakość artystyczna nie jest gorsza. Ale jeśli weźmiemy pod uwagę sygnaturę odręczną, bez wątpliwość odbitki sygnowane przez Mojżesza Kislinga mają większą wartość, potem idą odbitki o których wspomina Pan Krzysztof Zagrodzki (tom II katalogu). Każde następne wydanie będzie tańsze pod względem kolekcjonerskim i handlowym, ale nie artystycznym/plastycznym, pod warunkiem ze zostały spełnione wytyczne artysty. Aby odróżnić rok powstania, warto zwrócić uwagę na papier. 

 
Proszę podjąć dyskusję na temat inkografii. To dopiero koszmar i brak wiedzy kupujących. Sprzedawane po 2500 – 4000 pln “odbitki” drukowane z plotera… Hmmmm Czasem myślę, ze ludzie chcą być okłamywani. 
p.s: obroniłam dyplom z grafiki warsztatowej u prof. zw. Piotra Smolnickiego,  z litografii w pracowni prof. Błażeja Ostoji Lniskiego oraz byłam studentką prof. Ryszarda Osadczego, jednego z najwybitniejszych, nieżyjących,  wykładowców technik graficznych metalowych (akwaforty i akwatinty).  
Pozdrawiam, O.B. 

Wow! Jesli ktoś chce kupić bardzo dobrą, wczesną pracę Kislinga to koniecznie powinien wybrać się z Polski do Nowego Jorku po ten olej. W Warszawie lub w Gdańsku będzie 2 x drożej a olej ten sam. Powtarzam się.

Lot 542. Moïse Kisling (1891-1953). Vue de Céret (Vue sur le Canigou), signed and indistinctly dated ‘Kisling, M.’ (lower right), oil on canvas, 31 ½ x 39 ¼ in. (80 x 99.7 cm.). Painted in 1913

Provenance: Gemälde-Galerie Abels, Cologne., Schaeffer Galleries, New York. Acquired from the above by the late owner, February 1963. This work will be included in the forthcoming Volume IV et Additifs aux Tomes I, II et III of the Moïse Kisling catalogue raisonné currently being prepared by Marc Ottavi. Estimate $80,000 – 120,000. Christie’s. 05/14/21

Lot 14. MOÏSE KISLING (1891-1953). Didi, 1936. Huile sur toile, signée en bas à gauche et titrée au dos, 33 x 24 cm, 13 x 9 7/16 in. PROVENANCE: Collection privée, Paris. BIBLIOGRAPHIE: Henri Troyat & Jean Kisling, Kisling 1891-1953, Jean Kisling, Turin, 1982, tome II, n° 77, p.311. Estimate 25,000 – 30,000 euro. Aguttes. 05/04/21

Mojżesz Kisling był bardzo pracowitym malarzem. Sam mam jeden wielki i gruby tom z jego pracami a widzę, że dodatkowych kilka jest w opracowaniu. Nie ma tygodnia by nie pojawiały się jego oleje w najważniejszych domach aukcyjnych a także we francuskich głównie domach jak również w kilku innych krajach zachodnio-europejskich nie wspominając oczywiście o Polsce. Tematyka prac jest zróżnicowana a także ceny. Jednak, chyba najwyższe ceny na jego prace są…w Polsce. (No kidding!). Żeby kupić dobrą pracę Kisslinga to chyba trzeba dobrze poznać jego różne etapy twórczości. Ja zwracam uwagę jedynie na te wczesne lata, po I wojnie światowej, bo te prace z tego okresu wydają mi się bardzo spontaniczne i malowane bez upiększania i późniejszego wypracowanego manieryzmu z perfekcyjną linią. To są moje wrażenia osobiste i niejeden krytyk z krwi i kości gotów będzie skrzyżować ze mną szable, tak jak potrafił pojedynkować się sam Kisling. Przykładowo, portret przyszłej żony, namalowany w 1915 roku (poniżej) jest dla mnie niezwykle intygujący i spontaniczny a na kwiaty w wazonie (na samym dole wpisu) to pewnie znalazł od razu grubego gościa.

---

Lot 44. Moise KISLING (Cracovie 1891 – Sanary sur mer 1953). Portrait of Renée Kisling. Made in 1915. Oil on canvas, 54,5 x 46 cm. Signed and dated lower left “Kisling 1915. On the reverse side on the frame, partially torn label “Malborough”. Provenance : Collection Mr François Hummel and Mme Francine Cabriéres, Chamonix Private sale Christie’s, 2006 Acquired by the current owner from the latter. Collection Madame and Mr S. Bibliography: Henri Troyat, Kisling, catalogue raisonné, volume 2, n° 7, reproduced p.103.
Moïse Kisling will evoke the first moments of his meeting with Renée: “It was there (in my studio) that one evening, which was like any other evening, a young girl entered. Her name was Miss Gros, she painted and was curious to visit my studio. I liked her at once strangely, with her hair of a violent blond, coiffed like a dog, her face with a pointed chin, a large nose, an irregular face, but animated by a questing look. »

Moïse Kisling painted this portrait of Renée in 1915, the year they met. The brushstroke is spontaneous; the palette of colours, both dark and vivid, mixing blue, green and bright red, gives an intensity, a particular strength to the portrait. The angular lines of Renée’s face are a gift that Kisling chooses to highlight, revealing an expressive and resolutely modern portrait in a three-quarter stance. Renée, a charismatic personality and true muse, never ceased to fascinate the artist. Weekly Confessions, not referenced (year 1936), extracted from Claude de Voort’s monograph, Kisling 1891-1953, Paris, Editeur J. Kisling, 1996. Estimate 40,000 – 60,000 euro. Millon. 05/04/21

Wracając do Polski i Kislinga to obserwuję duże nim zainteresowanie domów aukcyjnych a artifo.pl informuje o ponad 800 pracach tam sprzedanych. Zaglądam do tych polskich katalogów sporadycznie a jedynie pokazuję te prace, które zostały ostatnio ściągniete z zamiarem czystego zysku. Tak też się niedawno stało, gdy moim zdaniem słaby akt i w dodatku wyglądający na trochę niewykończony, został sprzedany niecałe pół roku temu w Sotheby’s, chyba za wyjściowe $30,000 ($40,320 z opłatami, ok 150,000 złotych) i już jest oferowany przez Sopocki Dom Aukcyjny za wyjściowe 190,000 złotych i wycenie (ho, ho, ho!) 250,000 – 350,000 złotych (8 maja, 2021, lot 11). To dopiero trzeba mieć sokole oko by taki skarb wygrzebać z aukcji w USA i zawieźć do Polski. W USA nikt sie nie poznał ale w Polsce specjalistów od wyceny jest wielu. Trochę lepszy półakt Didi Kislinga oferuje obecnie Aguttes (na samej górze tego wpisu) za połowe polskiej ceny (na zachodzie jest taniej!).

Lot 161. Moïse Kisling 1891 – 1953. Nu assise. Signed Kisling (upper right). Oil on canvas, 17 5/8 by 11 1/4 in. (44.7 by 28.5 cm). Framed: 24 3/4 by 18 3/4 in. (62.8 by 47.6 cm). Painted circa 1935. To be included in the Volume IV et Additifs aux Tomes I, II, et III of the Catalogue Raisonné de l’Oeuvre de Moïse Kisling currently being prepared by Jean Kisling and Marc Ottavi. Estimate $30,000 – 50,000. Sotheby’s. 11/19/20. Sold $40,320

---

Wracając do obfitości prac, zwracają również uwagę liczne litografie, głównie wydane po śmierci malarza i sygnowane przez jego syna ze stemplem atelier artysty. Te sprzedawane są skromnie we Francji od 40 do 60 euro, natomiast w Polsce domy aukcyjne ‘zapominają’ zwykle dodawać, że te kopie wyprodukowane zostały przez syna a nie ojca. Wycena w Polsce to do kilku tysięcy złotych a to już pachnie diabelską siarką. Może wrócę do tematu tych litografii pośmiertnych jak tylko rynek odpocznie i zbiorę kilka przykładów. To wygląda bardzo podobnie do wspomnianego przeze mnaie dwa tygodnie temu ekscesu w Polsce ze sprzedażą serigrafii pośmiertnych Tamary Łempickiej (https://polishartcorner.com/2021/04/11/tamara-lempicka-1898-1980-akwatinta-z-ok-1932-roku-vs-serigrafia-po-1990-roku/) z wyceną prawie do $20,000. Pachnie siarką!

---

Lot 19. Moise KISLING (Cracovie 1891 – Sanary sur mer 1953). Portrait d’une femme brune. Made in 1943. Oil on canvas, 32 x 24 cm. Signed lower left “Kisling. Provenance: Parke Bernet, New York 1973. Private collection. Bibliography: Jean Kisling, Kisling 1891-1953, Text by Henri Troyat, Catalogue raisonné, Tome 2, Edition Jean Kisling, Italy,1982, reproduced under number 202 p.152. Estimate 30,000 – 35,000 euro. Millon. 05/04/21

---

Lot 101. Moses KISLING (1891-1953). Bouquet of flowers, circa 1925. Oil on canvas. Signed lower left. Height : 65 cm. 65 cm ; Width : 50 cm. Will be included in the “Volume IV and Additives to Volumes I, II and III” of the Catalogue Raisonné of the Work of Moses Kisling currently being prepared by Mr Marc Ottavi. A certificate of Mr. Marc Ottavi will be given to the buyer. Estimate 30,000 – 50,000 euro. Audap & Associes. 04/28/21

---

List od cztreniczki i moja odpowiedź:

Szanowny Panie,

W kwestii grafik Mojżesza Kislinga nie do końca mogę się zgodzić z Pana ostatnim wpisem. Trudno także o porównania z pośmiertnymi odlewami pamiątkarkimi Mitoraja.  

–   Grafiki sygnowane “Atelier Kisling” zostały wydane ok 60 lat temu, w znanej powszechnie ilości, od lat są przedmiotem obrotu rynkowego i nikt ich już nie powiela 

–   Jak na grafiki mają duży walor dekoracyjny (odnoszę się tylko do większych rozmairarmi kopomozycji typu “Piękna Ewa” , “Martwa Natura z Rybami”, “Portret Chłopca” itp. 

– Ceny wywoławcze nie są przeważnie windowane: 500-800 złotych. Czasem mniej rozgarnięci nabywcy licytują te częściej powielane grafiki do kwot powyżej 4 tysięcy złotych. To już wyłącznie ich problem. Rzadsze grafiki sa oczywiście odpowiednio droższe. 

Nie wydaje mi się także by sporych rozmiarów grafiki typu “Bukiet Kwiatów”, “Piękna Ewa”, “Martwa natura z rybami” byly gdziekolwiek do nabycia za 40-60 euro. To jakieś odosobnione przypadki w rodzaju grafik Pankiewicza, które raz na pięć lat rzeczywiście można wyszukać w okazyjnej cenie.       

W przypadku Mitoraja mówimy o przepłacaniu na poziomie kilku-kilkunastu-kilkudziesięciu? tysięcy złotych. Te 200-300 złotych w kontekście Kislinga to doprawdy margines. 

A.

---

Szanowna Pani,

Pozwolę sobie nieco później na ustosunkowie precyzyjnie do tematu grafik, które wykonał Mojżesz Kissling a następnie powielał syn malarza. Potrzebuję trochę czasu by wgryźć się w ten temat a może pomogą też czytelnicy bardziej zorientowani. Dlatego w tej chwili kieruję kilka szybkich ad hoc uwag.

Jeśli grafili zostały wykonane 60 lat temu to jest ich dość dużo na rynku i wydaje mi sie, że powstały w sporych seriach, każda po 100 – 150 sztuk. To widać po opisie, gdzie czasami pojawiają się na nich różne litery (‘R’ czasami ‘W’) a czasami nakład jest opisany równiez cyframi rzymskimi a nie arabskimi. Przyznam, że nie rozumiem w tej chwili tych oznaczeń ale jest ich wiele.

Pełna moja zgoda odnośnie walorów dekoracyjnych grafik Mojżesza Kislinga.

Ostatnie cen estymacyjnych w polskich domach aukcyjnych to przykładowo: 4,000 – 7,000 złotych (Desa, Portret rudowłosej), 2,000 – 3,000 zł (Desa, Chlłopiec w niebieskim berecie), 2,200 – 2,500 zł (SDA, Pejzaż), etc., wszystkie na nadchodzących aukcjach. Ma Pani rację, że każdy może wydać swoje pieniądze w dowolny sposób, tj. ci mało rozgarnięci maja prawo przelicytować. Można licytować i niktomu prawo tego nie zabrania. Obecnie we Francji widzę aż trzy grafiki na aukcjach wycenione 40 – 60 euro w Millon, są też inne wycenione 100 – 150 euro w innych miejscach.

Najważniejsza dla mnie sprawa to ta, że grafiki te zostaly wykonane najprawdopodobniej już po śmierci Mojżesza Kislinga na zlecenie jego syna, Jeana Kislinga. Mają one wytłaczaną pieczęć ‘Atelier Kisling’, sygnaturę Jeana Kislinga a nie Mojżesza Kislinga a numeracja nakładu jest różna, co może sugerować wielokrotną produkcje kolejnych serii tej samej grafiki (może 60 lat temu?).

Dodam, że bardzo porządne domy aukcyjne we Francji dodają przed taką grafiką ‘D’après Moïse KISLING’ co oznacza, ze prace te wykonano ‘według’ a nie ‘przez’ Mojżesza Kislinga. To nie jest drobiazg, bo prace wykonane i zatwierdzone przez samego artystę byłyby cenione o niebo wyżej. Warto zauważyć, że polskie domy aukcyjne pomijają owe słowo ‘d’apres’ opisując je jako prace samego artysty. To d’apres może być oczywiście rozważane jako określenie semantyczne ale w tym właśnie leżą pieniądze; może zatem pominięcie ‘d’apres‘ prowadzi do walki o te prace tych ‘mało roztargniętych’…ku uciesze tych rozgarniętych. Myślę, że wrócę do tej sprawy ale potrzeba mi czasu by dotrzeć do źródeł.

Grafik Pankiewicza chyba nikt nie powielał po jego śmierci.

Pozdrawiam i dziękuję Pani za uwagi. JD (PAC). (04/24/21)

---

….i odpowiedź:

Dziękuję za odpowiedź. 

Miał Pan rację w kwestii cen grafik sygn. “Atelier Kisling”. Zajrzałam na kilka zachodnich stron, typu catawiki,  liveauctioners i  wspomniane grafiki rzeczywiście są do nabycia w cenach znacząco poniżej 100 euro. Sugerowałam się zawsze polskimi cenami oraz francuskim ebayem (gdzie ceny od lat oscylują na poziomie min. 250-300 euro, a teoretycznie powinno ich tam być najwięcej!). Podobnie jest zresztą z grafikami Norblina i Chodowieckiego, ceny zachodnie nijak się mają do realiów naszego rynku aukcyjnego. 

Proszę oczywiście zbadać temat gdyż  na aukcjach pojawia się coraz więcej, zwłaszcza mniejszych wymiarami litografii, w dość irytujących cenach wywoławczych. Zawyżanie cen pośmiertnych odbitek Chagalla czy serigraii S. Dalego to zresztą w Polsce tradycja.
pozdrawiam,

A. (04/26/21)

---

BREAKING NEWS. Rozmawiałem przed chwilą z Ottavi’m. Mówi mi że czwarty tom ‘catalogue raisonné’ przewidziany jest na 2023 rok. Przy tej okazji zostaną wznowione trzy porzednie tomy, uzupełnione i poprawione.
Tymczasem załączam skan z “Dictionnaire de l’Estampe en France” z krótkim opisem graficznej działalności Kislinga. Tamże na końcu odsyła on do drugiego tomu ‘catalogue’ który “zawiera listę grafik oryginalnych oraz replik wydanych po śmierci Kislinga pod kontrolą swojego syna”.

Krzysztof Zagrodzki

(04/26/21)

Lot 38. KISLING Moses 1891-1953: Young Child with Blue Hat, 1928. Oil on canvas SHD 73×51 cm Provenance: Former collection Claude Fischer. Exhibitions: Le Mans Museum in 1975-Tokyo Museum of Modern Art “Kisling, a great figure of the Paris School”, travelling exhibition in 7 Japanese museums between 2019 and 2020. Bibliography : Catalogue raisonné Vol II p125 n°96. Estimate 55,000 – 65,000 euro. Chaville Encheres. 04/11/21

Czy to nie są oczy dzieci Tadeusza Makowskiego?

---

Lot 39. KISLING Moses 1891-1953: White flowers. Oil on canvas SHD 33×24 cm. Provenance: Kiki de Montparnasse (acquired from the artist) Alice Creuset-Paris. Estimate 25,000 – 35,000 euro. Chaville Encheres. 04/11/21

---

Lot 40. KISLING Moses 1891-1953: Small nude on a sofa, 1951. Oil on canvas SBG and dated 22×33 cm. Certificate of Mr Chanoit-expert. Provenance : Gal de la Présidence-Paris. Bibliography: Catalogue Raisonné P302 n°94. Estimate 35,000 – 40,000 euro. Chaville Encheres. 04/11/21

Lot 260. Moïse Kisling 1891 – 1953. Nu allongé sur drap rouge et vert, signed Kisling (lower left), oil on canvas, 81.2 by 100cm., 32 by 39⅜in. Framed: 107 by 126cm., 42⅛ by 49⅝in. Painted in 1927.

Provennace:

Oscar Ghez Collection, Geneva (acquired by 1965)
Mrs Robert Oppenheim (sold: Sotheby’s, New York, 4th July 1979, lot 265)
Private Collection, Switzerland (acquired circa 1980s. Sold: Sotheby’s, London, 4th February 2015, lot 193)
Purchased at the above sale by the present owner

Literature: Jean Kisling, Kisling 1891-1953, Turin, 1971, vol. I, no. 42, illustrated p. 329

Exhibited:

Turin, Galleria Civica d’Arte Moderna, 80 Pittori da Renoir a Kisling (The Collection of Oscar Ghez and his Modern Art Foundation), 1964, pl. 377, illustrated in the catalogue
Annecy, Musée du Château d’Annecy, De Renoir à Kisling, 1964-65, no. 104
Nice, Palais de la Mediterrannée, Kisling et son temps, 1973, no. 19

Estimate 150,000 – 200,000 GBP. Sotheby’s. 03/26/21. Sold 252,000 GBP

Kilka olejów Mojżesz Kisling na marcowych aukcjach. Na górze ‘killer’ wyceniony do 200,000 funtów szterlingów. A na samym dole tulipany na tle krajobrazu, wycenione jedynie do 12,000 euro (praca bez proweniencji i certyfikatów a te ostatnie widać kosztują!). Duży wybór.

---

Lot 250. MOÏSE KISLING (1891-1953). La naufragée, signed ‘Kisling’ (lower left); dated ‘1927’ (on the reverse), oil on canvas, 18 1/8 x 21 7/8 in. (46 x 55.5 cm.). Painted in 1927. This work will be included in the forthcoming Volume IV et Additifs aux Tomes I, II et III of the Moïse Kisling catalogue raisonné currently being prepared by Marc Ottavi.

Provenance

Patrick Moreau, Paris.
Anonymous sale, Galateau, Hôtel des Ventes de Limoges, 3 December 2000, lot 73.
Acquired at the above sale by the present owner.

Estimate 22,000 – 35,000 GBP. Christie’s. 03/24/21

---

Lot 264. MOÏSE KISLING (1891-1953). Jeune femme blonde, signed, dated and inscribed ‘Kisling Paris 1947’ (upper right), oil on canvas, 13 x 9 ½ in. (33 x 24 cm.). Painted in 1947

Provenance

Galerie Drouant-David, Paris.
Private collection, Paris.
Anonymous sale, Hôtel Drouot, Paris, 16 June 1990, lot 123.
Acquired by the present owner by 1993.

Literature: J. Kisling & J. Dutourd, Kisling, vol. III, Landshut, 1995, no. 99, p. 386 (illustrated).

Estimate 28,000 – 40,000 GBP. Christie’s. 03/24/21

---

Lot 299. MOÏSE KISLING (1891-1953). Jeune fille, signed ‘Kisling’ (upper right), oil on canvas
18 1/8 x 13 in. (46.3 x 33.2 cm.). Painted in 1922

Provenance

Robert Lebel, Paris.
Anonymous sale, Sotheby’s, London, 4 December 1985, lot 273.
Acquired at the above sale by the present owner.

Literature

J. Kisling & H. Troyat, Kisling, vol. II, Turin, 1982, no. 59, p. 116 (illustrated).

Exhibited: Tokyo, Metropolitan Teien Art Museum, Kisling: Grande figure de l’École de Paris, April – July 2019, no. 27, p. 50 (illustrated); this exhibition later travelled to Okazaki City Museum, July – September 2019; Akita Museum of Art, September – November 2019.

Estimate 25,00 0 – 35,000 GBP. Christies. 03/24/21

---

Lot 885. Moïse Kisling, 1891 Krakow, Poland – 1953 Sanary-sur-Mer, France. NEW YORK SUBURB, 1942. Oil on canvas. 33 x 41 cm. Signed “Kisling” lower right. In decorative gilt frame. The artist was a French painter of Polish heritage. He initially trained at the Academy of Fine Arts in Krakow before moving to Paris, where he lived at Montmartre since 1910. He was acquainted with many of his contemporaries, among others his neighbours Amadeo Modigliani, whom he painted. After the occupation of France during the Second World War he emigrated to the US.
Provenance:
Collection Segal, Paris.
Private collection, Paris.
Private collection, Dubai.
Literature:
J. Kisling, Kisling, tome I, Turin 1971, no. 79, repr. en noir et blanc p. 290.
The work is included in the catalogue raisonné by Jean Kisling.

Estimate 40,000 – 60,000 euro. Hampel. 03/25-26/21

---

Lot 24. MOÏSE KISLING (1891-1953). Port de Marseille, un quai du vieux port, signed and dated ‘Kisling 1918’ (lower right); signed, inscribed and dated ‘M. Kisling, Marseille, Aout 1918’ (on the reverse), oil on canvas, 60.4 x 73.3cm (23 3/4 x 28 7/8in). Painted in August 1918
The authenticity of this work has kindly been confirmed by Monsieur Marc Ottavi and Monsieur Jean Kisling. This work will be included in the forthcoming Volume IV et Additifs aux Tomes I, II et III of the Moïse Kisling catalogue raisonné currently being prepared.
Provenance:

Anon. sale, Chayette & Cheval, Paris, 17 March 2017, lot 137.
Private collection, Paris (acquired at the above sale). Estimate 35,000 – 55,000 GBP. Bonhams. 03/25/21

---

Lot 119. Moïse KISLING (1891-1953). La Tartane, 1919. Aquarelle sur papier signée en bas à gauche 36 x 27 cm Un certificat de Jean Kisling accompagne cette oeuvre Bibliographie : «Kisling» Tome 3, par Jean Kisling édité par lui-même, 1995, reproduit et décrit dans la section paysage sous le N°64, page 320. Estimate 4 000 – 5 000 €. Tessier & Sarrou et Associes. 03/26/21

---

Lot 38. Moïse KISLING (1891-1953). Saint-Tropez, signed ‘kisling’ (bottom right), oil on canvas, 54.5 x 46.1 cm. Painted in 1918, signed ‘kisling’ (lower right), oil on canvas, 21 ½ x 18 1/8 in. Painted in 1918. Estimate 50,000 – 70,000 euro. Christie’s. 03/30/21

---

Lot 39. Moïse KISLING (1891-1953). Beverly Hills, signed ‘Kisling’ (lower left) and dated and inscribed ‘Beverly Hills 1942’ (lower right), oil on canvas, 34.1 x 73.1 cm. Painted in Beverly Hills in 1942, signed ‘Kisling’ (lower left) and dated and inscribed ‘Beverly Hills 1942’ (lower right), oil on canvas, 13 3/8 x 28 ¾ in. Painted in Beverly Hills in 1942. Estimate 50,000 – 70,000 euro. Christie’s. 03/30/21

Lot 55. MOÏSE KISLING (Cracovie, 1891 – Sanary-sur-Mer, 1953). TULIP FLOWER ON LANDSCAPE. Oil on canvas Signed lower left Kisling 49.5 x 72 cm. Surprisingly pulpy, almost musical tulips stand in the foreground of a field of blooming crucifers against a background of tormented purplish sky. This composition, dreamlike, can question the influence of the Surrealist movement. Would there be any resonance with Magritte’s works? Estimate 8,000 – 12,000 euro. Kohn Marc-Artur. 03/27/21

LOT 31968. Moïse Kisling (1891-1953), Jeune Fille Nue. Oil on canvas, 1934. Signed (lower right)  and inscribed Paris 1934 (lower left). 22 x 16 cm. Provenance: Estate of Elena Parys Feldberg. Literature : Kisling, Jean,   Troyat, Henri; Kisling vol II; 1982;  num. 72 in the book . Charensol, Georges;  Moise Kisling:  Editions de Clermont; 1948;  num 64 in the book. Exhibitions :Guy Stein Gallery, 1937, Paris, lot 18. Estimate $20,000 – 30,000. Hammersite. 03/15/21

Trzy oleje I jedna mało znana mi akwatinta Mojżesza Kislinga. Pierwszy obraz pochodzi z Izreala, z domu Hammersite. Obraz ten został w katalogu ocenzurowany (inna obyczajowość). Poniżej ten sam obraz po usunięciu cenzury.

---

Lot 33. Moïse Kisling 1891 – 1953. Tête de jeune femme. Signed Kisling (upper right). Oil on canvas, 13 ½ by 10 in. (34.2 by 25.4 cm). Framed: 25 ¼ by 22 in. (64.1 by 55.8 cm). Painted in 1931. To be included in the Volume IV et Additifs aux Tomes I, II, et III of the Catalogue Raisonné de l’Oeuvre de Moïse Kisling currently being prepared by Jean Kisling and Marc Ottavi. Estimate $12,000 – 18,000. Sotheby’s. 03/11/21

---

Lot 5945741. Moise Kisling (French/Polish, 1891–1953), Still Life (Poppies), Oil on Canvas, 1938. Provenance: Sotheby’s New York: Wednesday, November 13, 1996, Impressionist & Modern Art, Part II, Lot 389, realized $37,375 incl. premium. 16 1/4 x 13 1/4 inches; frame: 24 1/4 x 21 inches. Estimate $50,000-70,000. Opening $40,000. iGavel. 03/16/21

Czerwone maki Mojżesza Kislinga z proweniencją z Sotheby’s ale najwyraźniej bez rekomendacji syna malarza co jest obecnie wyraźnie tendencją. Miejsce sprzedaży dość niecodzienne bo to jest mały, choć  bardzo porządny internetowy dom aukcyjny założony przez znanego eksperta sztuki chińskiej i japońskiej. Za $40,000 + $10,000 (premium) = $50,000 możne da się kupić ten mały olej. Zainteresowania na razie nie widać – może chociaż jakiś polski dom aukcyjny… bez walki?

---

Lot 156. Moïse KISLING (1891-1952). YOUNG GIRL IN DUTCH COSTUME. Aquatint in colour, signed lower right in pencil, annotated artist’s proof lower left. On view: 65 x 46.5 cm.  Estimate 1,500 – 2,000 euro. Jean Marc Jelvaux. 03/16/21