
Ponad rok temu wywołałem zainteresowanie oraz dyskusję tematem związanym z jedną z międzywojennych drewnianych rzeźb ucznia zacnej Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem (https://polishartcorner.com/2023/09/13/szkola-zakopianska/), szkoły o dużej historii i zasługach dla polskiej rzeźby i rzemiosła. Obecnie mamy inną rzeźbę, bardzo stylizowaną, być może z podobnego międzywojennego okresu, być może pochodzącej z tej samej szkoły. Tym razem nie potrafię odszyfrować nazwiska rzeźbiarza a nawet nie wiem czy to był uczeń tej szkoły. Może któryś z czytelników rozpozna inicjały ze spodu pracy i może uzupełni ten wpis. Interesuje mnie nie wodolejstwo na temat tej czy innych rzeźb lecz posiadanie czystej wiedzy nt tego artysty,… rozumiem równocześnie, że może to być sprawa trudna do rozwikłania.
Lot 939. Zakopane School: wooden carving of a fox, marked on the base, Poland, late 19th/early 20th C. Dim.: 10 x 8,2 x 15 cm. Estimate 1,500 – 2,500 euro. Rob Michiels Auctions. 12/19/24. Sold 3,200 euro


Pozwoliłem sobie dodać fotografię tej rzeźby z wystawy w Villi le Fleur:

To co się narzuca to jej perfekcyjność wykonania i ‘nowość’ porównując z rzeźbą z aukcji w Niemczech. Rzeźba sprzedana w Niemczech ma drobne wgniecenia, być może spowodowane przestawianiem, upadkami, etc. Być może ktoś z VIlli la Fleur odezwie się by rozwiać wątpliości odnośnie tej (na dzisiaj) ‘repliki’ Liska z jej wystawy. Dmucham na zimne, bo rzeźby miedzywojenne szkoły zakopiańskiej z PSPSD osiągają obecnie na polskich aukcjach bardzo wysokie ceny (do 120,000 PLN) i mogłaby zachodzić obawa dokownywania oczywiście ich replik, choć do tego potrzeba pewnie wysokiej klasy maszyn do precyzyjnej obróbki drewna. Nie jest to mój wymysł lecz sugerowany przez innego czytelnika w poprzednim wpisie o innej rzeźbie https://polishartcorner.com/2023/09/13/szkola-zakopianska/
Dzień Dobry,
Niestety nie mamy tu podpisu artysty.
Jest tylko nazwa szkoły wpisana w krzyż: PS PD = Państwowa Szkoła Przemysłu Drzewnego,
Pozdrawiam
Dziękuję za szybkie odcyfrowanie nazwy szkoły z tego ‘stempla’. Identyczny znalazłem na innym obiekcie: https://krakowskidomaukcyjny.pl/artysta/szkola-zakopianska/
Dobry wieczór
O autorstwo rzeźby “Lis” pytałbym w dwóch miejscach:
-Galeria Dyląg
ul. św. Tomasza 22
31-027 Kraków, e-mail: galeria@dylag.pl
Ww. galeria, po pierwsze wykonała bowiem brązowy odlew-replikę tej rzeźby:
https://archiwum.allegro.pl/oferta/szkola-zakopianska-lis-braz-i8626685004.html
oraz wydała album:
KATARZYNA CHRUDZIMSKA-UHERA
“Halnym wyrzeźbione. Prace profesorów i uczniów Państwowej Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem 1911-1938”, Galeria Dyląg, Kraków 2016.
po drugie- rzeźba była wystawiana na wystawie
„Zakopane. Wyrzeźbione. Namalowane.”Villa la Fleur- Konstancin
https://pawelwronski.blog/wp-content/uploads/2024/03/5f8cf-zakopane-do-sieci_1319-3.jpg?strip=info&w=800
https://pawelwronski.blog/2024/03/27/zakopane-w-villi-la-fleur-w-konstancinie/
Od siebie dodałbym:
-uczniowie Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem podpisywali swoje prace ołówkiem.
Na spodzie “Lisa” można zobaczyć i częściowo odczytać napis “ZYGA” lub “ZUBA”
Na liście absolwentów tej szkoły , nie ma takiego nazwiska
https://www.gov.pl/web/plastykzakopane/absolwenci-szkoly
Co do formy to ja obstawiłbym autorstwo tej rzeźby przez podobieństwo charakterystycznego pierścieniowatego grzebienia lisa na Józef Fic (ur. 1912, Domaradz).
https://onebid.pl/pl/rzezby-jozef-fic-ur-1912-domaradz-wilczek-1931/1408059
Bardzo ciekawe są te dodatkowe informacje przez Pana przedstawione. Jednak… rzeźba przedstawiona w Villi la Fluer została wykonana z klocka innego drewna i bardzo możliwe, że jest to kopia. Nie jest to ta sama rzeźba z aukcji lecz wygląda, że jest to kopia tej wykonanej w PSPD (ważny ten wyciśniecty znak szkoły). Nie znam historii tej szkoły i nie mogę zatem założyć, że nie powielano w niej udanych i prostych wzorów. O ile sobie przypominam pisząc na blogu o poprzedniej rzeźbie to zachowała się dokumentacja szkoły i tam można szukać o ile oczywiście to kogoś bardzo zainteresuje. Porównanie do innej rzeźby (Fic, Wilczek) wygląda na trafne i może być to sama ręka ucznia czy też sugestia profesora szkoły.
Dobry wieczór
To co udało mi się na razie ustalić:
-“Lisek”, który był prezentowany na wystawie w Konstancinie jest oryginalną – anonimową-pracą ze Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem, datowaną 1922-39 i pochodzi ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu.
Dziękuję. To może oznaczać, że być może w zakopiańskiej PSPD replikowano bardziej udane prace. Ciekawi mnie czy ten poznański egzemplarz również jest oznakowany podobnie na spodzie, tj. literami PSPSD wplecionymi w tzw ‘złamany krzyżyk’ cz też ‘niespodziany krzyżyk’, inaczej mówiąc stylizowaną swastykę, powszechnie stosowaną wśród górali do dekoracji domów, ciupag, a nawet odznak góralskich oddziałów żołnierskich. W sumie, rzeźba z domu niemieckiego bardziej przekonuje mnie jako oryginalna praca od tej poznańskiej. Pozostaje wyjaśnić pochodzenie mosiężnej rzeźby ‘Liska’ sprzedawanego przez Galerię Dyląg na Allegro.
Bardzo ciekawy zbiór prac ze szkoły zakopiańskiej – “nieopatrzonych” na aukcjach internetowych w bardzo zróżnicowanej kolorystyce wyjściowego klocka drewna i jego następnie konserwacji ? zawiera dostępny on linie:
-KATALOG obiektów
prezentowanych na wystawie
„MADE IN ZAKOPANE”.
Zakopiańskie rzemiosło artystyczne
do II wojny światowej- Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem
https://muzeumtatrzanskie.pl/pdfy/Made-in-Zakopane-katalog-prac.pdf
Dzień dobry
To co udało mi się ustalić:
Rzeźba „Lis” w poznańskich zbiorach ma numer inwentarzowy MNP P 499
Jej wymiary to 15 x 7 x 9,5 cm. Nie posiada tzw. „krzyżyka niespodzianego” z wpisanymi literami: PSPD. Jest wykonana z jesionu.
„Lis” pochodzi ze zbiorów Muzeum Polski Współczesnej w Rapperswilu i decyzją MKiS w 1953 został przekazany do poznańskiego Muzeum.
Aktualnie „Lis” jest jedną z 13 rzeźb uczniów Zakopiańskiej Szkoły Przemysłu Drzewnego w kolekcji Muzeum Narodowego w Poznaniu. Autor rzeźby pozostaje nieznany.
Rzeźbę datować należy na lata 1922-1939.
Model rzeźby był powielany przez uczniów na przestrzeni lat, stąd w wielu przypadkach tak szerokie datowanie. Bez dodatkowych podpisów na rzeźbach bardzo trudno jest wskazać precyzyjniej autora.
Od kilku miesięcy, cały zbiór ww. 13 rzeźb po konserwacji jest prezentowany w ekspozycji stałej Muzeum Narodowego w Poznaniu.