Lot 1471. Portraitmaler des 16./17.Jh., “Stephan IV Báthory, König von Polen”, Öl/Kupfer, 18 x 15, R. Opening 300 euro. Von Zengen. 11/22/24. Sold 5,500 euro
NIewielki olej na blasze miedzianej przedstawiający polskiego króla Stefana Batorego był przedmiotem aukcji w Niemczech. Praca może wyglądać iż powstałą w epoce panowania króla i jest bardzo podobna (może nawet lepsza) do znanego portretu wykonanego przez Marcina Kobera ok 1580 r. (poniżej) o nieco mniejszych wymiarach, będącego w muzealnej kolekcji w Wiedniu. Nawet sam Baciarelli namalował bardzo ‘mięsisty’ portret tego króla, wzorując sie pewnie nieco na innych znanych mu obrazach, kierując się jednak w malowaniu własną estetyką i wyobraźnią. Znanych jest również wiele jest innych portretów tego króla. Obraz z domy Von Zengen warty był zainteresowania i został słusznie zauważony.
Fotografie wizerunków Stefana Batorego wymieniane w komentarzu Adartem:
Polish Art Corner 
Najbliższy temu wizerunkowi jest portret Kobera z Uffizi: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:King_Stefan_Batory_by_Marcin_Kober.JPG
Oraz jego kręgu z Muzeum Narodowego w Krakowie: https://zbiory.mnk.pl/pl/wyniki-wyszukiwania/zaawansowane/katalog/214144
Dobry wieczór
Polskie muzea (Narodowe w Krakowie- polecam mini omówienie na stronie wyszukiwarki zbiorów p. Doroty Dec) i Muzeum w Wilanowie wskazują,że matką wszystkich prac-kopii,circum, folowers etc. Marcina Kobera jest wielkoskalowy portret w postawie stojącej Króla, wykonany na osobiste zamówienie króla, ofiarowane po jego śmierci przez Annę Jagiellonkę do jego kaplicy grobowej w katedrze na Wawelu, a od końca XVIII wieku będące w posiadaniu Zgromadzenia Księży Misjonarzy na Stradomiu w Krakowie.
Osobiście uważam jednak, że minitatury (do tego na blasze) wykonywane są z reguły z pierwowzoru również miniatury- co potwierdzałoby intuicję John Doe.
Przed przeczytaniem WYBITNEGO opracowania- Pana Marcina Latki, szukając na własną rękę znalazłem w Catalogo generale dei Beni Culturali włoski opis dwóch miniatur Kobera znajdujących się w kolekcji Le Gallerie degli Uffizi:
“Il ritrattino è uno dei più grandi fra quelli posseduti da Cardinal Leopoldo. Il ritrattato, Stefano Bathory (1533-1586), divenne re nel 1576 e fu ritratto nel 1583 dal pittore di corte Martin Koeber in un ritratto a figura intera dal quale derivarono molte versioni di vari formati. Quella in esame differisce dall’originale per il drappeggio e per il colore del tendaggio, qui rosso e giallo, là verde con perle e frange dorate. Il ritratto non giunse a Firenze per via diplomatica ma fu acquistato dal cardinale Leopoldo dopo una lunga trattativa con il suo corrispondente bolognese Annibale Ranuzzi”.
Natomiast od siebie dodałbym, że charakterystyczny na miniaturze na blasze na stronie PAC jest orzeł z herbem Stefana Batorego, który występuje tylko na trzech pracach:
-Trzeci obraz to olej znajdujący się w zbiorach Skarbca Królewskiego na Wawelu-załączam.
Data powstania: po 1583, Autor: nieokreślony
Wymiary:80,3 cm x 37,7 cm z ramą: 49 x 93 x 5 cm
Aktualnie po rekonstrukcji sarkofagu królewskiego obraz trumienny został zastąpiony kopią autorstwa dr hab. Ewa Wiłkojć.
artinpoland.weebly.com/en/lost-portraits-of-the-jagiellons
Only two signed works by Kober are known, but the late 16th century portraits of Sigismund III and his family, painted in a very distinctive style, can fairly be attributed to him. The signed works are a life-size portrait of King Stephen Bathory, signed with a monogram and date (MK / 15.83, Museum of the Missionary Fathers in Kraków) and a miniature likeness of Sigismund III from 1591, signed on the reverse in German (MARTINVS KÖBER RÖ : KEI : MAI : / VNDER- THENIGSTER BEFREITER MALER / VON BRESSLAV . VORFERTIGET / ZV WARSCHAV . DEN 30 APRILL . 1591., Wawel Royal Castle).
After Bathory’s death in 1586, Kober went abroad – from about 1587 he worked for Emperor Rudolf II in Prague and returned to Poland around 1589. In 1595 he went to Graz.
The miniature portrait of King Stephen in the Uffizi Gallery in Florence is attributed to Kober (oil on panel, 17.5 x 14 cm, inv. 1890 / 8855). It was probably made in 1583 and sent to the Medicis. It is one of two known portraits of the Polish-Lithuanian monarch in this collection, the other, with the inscription: STEPHAN: / BATTORI / POL:REX, was painted by Cristofano dell’Altissimo in 1587 from an original effigy, probably by the Swiss-German artist Jost Amman (oil on panel, 59 x 42, inv. 1890 / 411). This last portrait is most likely equivalent to the mention in the general inventory of the Medici collection of 1595-1597: “N. 31 Paintings on wood with walnut frames around 1 ell high [Florentine ell – approx. 58.4 cm], that is, portraits of ordinary size […] the Grand Captain King of Poland Stephen Bathory” (N. 31 Quadri in tavola con cornicie di nocie atorno alti braccia 1 incirca, cioè ritratti di misura ordinaria, entrovi in ciascuno li appresso ritratti, cioè […] il Gran Capitano Re di Polonia Stefano Battorio, Inventario della Guardaroba Generale, ASF, GM 190, c. 132) among the portraits of members of the Medici family, portraits of the Duke of Bavaria, General Cappello, Pietro Aretino, Vittoria Colonna, “a prince in armor” (um Principe grande armato), a Sultana and Bianca Cappello.
Among the works attributed to Kober and his circle there is also a miniature of King Stephen Bathory in the National Museum in Kraków (oil on copper, 17.4 x 14.8 cm, MNK I-290), purchased in 1909. This undated portrait was made around 1585 because it shows the king at age of 52, according to the Latin inscription at the top left in the frame (STEPHAN[US] BATORİ DE / SCHVMLAİ ∙ REX POLO/NİÆ ∙ M:[AGNUS] DVX ∙ LITHVA/NİÆ ∙ PRİNCEPS ∙ TRAN/SİLVANİÆ ∙ ANNO ∙ÆTA/TİS Lİİ). The style of this painting is very distinctive and characteristic of Lavinia Fontana (1552-1614), a woman painter active at that time in Bologna in the Papal States and particularly close to her self-portrait in the studio, painted in 1579 (oil on copper, diameter 15.7 cm, Uffizi Gallery in Florence, inv. 1890, 4013). Even the inscriptions on both miniatures were created in the same style. Since Lavinia’s stay in Poland-Lithuania is not confirmed, she probably received a miniature by Kober to copy.
Another portrait of Bathory in Italian or more specifically Venetian style is in Wilanów Palace in Warsaw (oil on canvas, 108.5 x 73.8, Wil.1163, earlier 570), mentioned for the first time in an inventory from the mid-19th century. Its style is very close to the portrait of Anna Jagiellon (1523-1596) kept at the National Museum in Warsaw (MP 5323) and portrait of Bianca Cappello (1548-1587), Grand Duchess of Tuscany, a friend of Anna (sold at Capitolium Art in Brescia on October 17, 2018), both by Alessandro Maganza (before 1556-1632).
Also Francesco Bassano the Younger, in 1586, the eldest son of Jacopo Bassano, who worked in the Bassano family workshop in Venice with his three brothers, received a portrait of the monarch by Kober to copy. This miniature, close in style to the earlier effigy of the monarch in Italian costume (Kunsthistorisches Museum Vienna, GG 5775) and the portrait of a Knight of Malta in the Civic Museum in Bassano del Grappa, both attributed to Francesco Bassano the Younger, was acquired by the Wawel Royal Castle in 2013 from a private collection. It bears the Latin inscription STEPHANVS I / REX POLONIE / ANNO / 1586 and because it reproduces the same known effigy of the monarch is it also linked to Kober or his circle.
This was a universal practice and two engraved effigies of Bathory by Italian engravers were created from such effigies, most likely by Kober or another artist permanently or temporarily active in Poland-Lithuania. An engraver and goldsmith active in Venice and Padua Domenico (Zenoi) Zenoni (inscription: Stepano Battori Re di Polonia …) and another anonymous engraver, active in Italy (inscription: Questy in 2 giornate uenuto d’Alba iulia, fece solenne entrata in Cracouia …), received such effigy in 1576 to reproduce it in their prints.”© Marcin Latka
skoro o blogu p. Latki mowa, to muszę uprzedzić, że większość (z pewnymi wyjątkami) jego identyfikacji np. rzekome portrety Anny Jagiellonki z załączonego linku nie ma żadnego oparcia w rzeczywistości, to są tylko jego domysły oparte na kruchych podstawach, nawet nie podobieństwie. Nawet na stronie Zamku na Wawelu pisano o tym swego czasu.
Strona o której mowa: https://artinpoland.weebly.com/en/lost-portraits-of-the-jagiellons
Dobry wieczór Ad vocem uwagi p. Pasjonatki a dokładnie które identyfikacje p.Marcina Latki prac Martina Kobera podważa Pani?
czy w swoim komentarzu wspomniałam Kobera? Napisałam o identyfikacji przedstawionych osób m.in. Jagiellonek i większosci Polaków z tego WYBITNEGO opracowania czyli bajkach z mchu i paproci. A z przypisaniem prac Kobera i jego kręgu innym artystom nawet nie chce mi się dyskutować
Dziękuje za odpowiedź i dalsze uwagi. Jest dla mnie oczywiste, że w przypadku kategorii imitator, circum lub followers jak najbardziej dopuszczalne jest dokonywanie oceny subiektywnej w oparciu o styl obrazu.
Proszę zobaczyć jak ciekawie wygląda omówienie tej kwestii zestawione na popularnej wikipedia.org
https://pl.wikipedia.org/wiki/Marcin_Kober
gdzie np. w przypadku 2 miniatur Kobera przywołane jest np. poważne opracowanie p. Elżbiety Błażewskiej. Marcin Köber i portrety z jego kręgu. „Rocznik Krakowski”. XLVII, s. 69–88, 1976 gdzie wskazano co następuje:
-Miniaturowy portret Stefana Batorego
Olej na blasze miedzianej, 13,4 x 17 cm[ przypis nr 50]
Galeria Uffizi we Florencji, E. Błażewska uznała go za słabej jakości naśladownictwo[51].
-Miniaturowy portret Stefana Batorego
Olej na papierze naklejonym na ciekną deskę, 13 x 9 cm[52]
Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu, pierwotnie w kolekcji z zamku Ambras. Zdaniem E. Błażewskiej autorem był anonimowy flamandzki artysta z kręgu arcyksięcia Ferdynanda Tyrolskiego[53].
Z powyższego jak najbardziej wynika, ze w przypadku sporu o autorstwo można dokonywać subiektywnej oceny.
Anonimowy flamandzki artysta z kręgu arcyksięcia Ferdynanda Tyrolskiego jest tak samo autorytatywnie dopuszczalny jak propozycja p. Marcina Latki, że Fontana i Francesco Bossano Młodszy wykonywali kopię obrazu na zlecenie.
Skontaktowałem się z ww. autorem, który wskazał mi, że atrybucje odnośnie portretów Batorego są oparte na analizie stylu obrazów a nie na źródłach pisanych, które są bardzo skąpe.