Marcin Zaleski (1796 – 1877)

Marcin Zaleski. Święto Jordanu na tle Zamku Królewskiego w Warszawie

Marcin Zaleski należy do czołowych polskich malarzy. Jego weduty warszawskie były wykorzystywane po II wojnie światowej do rekonstrukcji zburzonej przez Niemców Warszawy. Płótna tego malarza są na rynku rzadkościa. Stosunkowo niedawno zauważyłem na rynku austriackim pojawienie się sporej pracy tego malarza (olej na płótnie, 75,5 x 99 cm) w Krym Gallery. Praca ta namalowana została w roku 1836 i przedstawia Święto Jodanu (prawosławny obrządek święcenia wody) na brzegu Wisły z widokiem na warszawski Zamek Królewski w zimowy, styczniowy dzień. Na specjajnie zbudowanej scenie na Wiśle odbywa się ceremonia z udziałem prawosławnego duchowieństwa, żołnierzy rosyjskich i okolicznej ludności. Wisła jest skuta lodem i cześc publiczności obserwującej tę uroczystość stoi właśnie na pokrytej lodem rzece. W tylniej częci zbudowanej sceny wyróżnia się jedna postać w mundurze. Jest nią generał Iwan Paskiewicz, namiestnik Królestwa Polskiego w latach 1832-1856, postać o szcególnie złej wymowie w historii Polski.

Święto Jordanu namalował prawdopodobnie Zaleski na zamówienie strony rosyjskiej, może nawet samego Paskiewicza. Praca ta była wystawiana na widok publiczny jeszcze w roku jej namalowania, pośród innych prac tego malarza (wg Słownika Artystów Polskich).

Nie znam ceny tej pracy jaka prawdopodobnie przywędrowała z Rosji do Austrii. Ważna to praca historyczna ale nie dałbym złotówki by ją kupic i powiesić na ścianie w domu. Zbyt ponura to postać Paskiewicza, zbyt ponure to czasy jego prób rusyfikacji utraconych polkich ziem, zbyt przykry widok Zamku Królewskiego z satrapą moskiewskim.

Mam nadzieję, że praca Zaleskiego wróci tam skąd została sprowadzona. Warto jednak odnotować tej olej zanim zniknie z rynku.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s