Lot 15. Ludwig KLIMEK (1912-1992). “FILLETTE ASSISE COUSANT“. Dessin au fusain signé en bas à droite 29,5 x 22,5 cm (à vue hors cadre) 45 x 38 cm (avec cadre) Ludwig KLIMEK (1912-1992) “PORTRAIT DE JEUNE FEMME” Dessin à la mine de plomb signé au stylo bille bleu et dédicacé “à monsieur Lemanviot en amical souvenir” 25 x 18 cm ( à vue, hors cadre)* 40 x 33 m (avec cadre). Estimate €50 -80. VARENNE ENCHERES. 09/08/25

Dwa subtelne oblicze Ludwika Klimka w postaci rysunków ołówkiem. Poza tym dwie prace w dominującym ekspresyjnym stylu. Zaskakujące są wyceny, of 15 euro (cena paczki papierosów) do 50 euro.

Lot 603. Ludwig KLIMEK (1912-1992). Etude de nus. Technique mixte sur papier. Cachet de la vente d’atelier de 1998 en bas à gauche. 42 x 29 cm (à vue). Encadré sosu verre. Estimate €40 – 60. Hôtel des Ventes du Bassin d’Arcachon. 09/12/25

Lot 287. Ludwig KLIMEK (1912-1992). Femme. Aquarelle sur papier signée en bas à droite. 46 x 35 cm. Cadre. Estimate €15 – 20. Sadde. 10/03/25

Stanislas Ignace WITKIEWICZ Dit Witkacy (1885-1939) (attribuée à) “Portrait féminin bleu” Pastel et fusain sur papier vert 64,5 x 50 cm (non encadré, quelques pliures). Provenance : * Collection particulière de Tadeusz ROZYCKI. Estimate €20,000 – 30,000. ACCORD ENCHERES COMPIEGNE VENETTE. 09/27/25

Rynek oddycha wakacyjnym życiem i pokazuję jedynie część poloników.

Stanislas Ignace WITKIEWICZ Dit Witkacy (1885-1939) “Portrait féminin” Pastel et fusain sur papier brun, signé en bas à droite, daté 1930 XII et annoté. 64,5 x 50 cm (non encadré, quelques pliures). Provenance : * Collection particulière de Tadeusz ROZYCKI. Estimate €10,000 – 15,000. ACCORD ENCHERES COMPIEGNE VENETTE. 09/27/25

Stanislas Ignace WITKIEWICZ Dit Witkacy (1885-1939) “Portrait féminin” Pastel et fusain sur papier brun, signé en bas à droite, daté 1931 IX et annoté NTT NP / TC + Empedecoco 64,5 x 50 cm (non encadré, quelques pliures). Provenance : * Collection particulière de Tadeusz ROZYCKI. Estimate €10,000 – 15,000). ACCORD ENCHERES COMPIEGNE VENETTE. 09/27/25.

Lot 115. Tadeusz MAKOWSKI (1882-1932) Jeune fille aux cerises Pastel sur papier H_17 cm L_12,5 cm Provenance : – Galerie Montaigne, Paris – Collection particulière, France. Estimate €2,000 – 3,000. Pierre Berge et Associes. 07/13/25, Sold €1,950

Lot 530261. Styka, Adam (Kielce/Poland 1890 – 1959 Doylestown/Pennsylvania), Oriental couple in front of a rocky gorge, oil on coarse canvas, signed lower left, 85.5 x 60.5 cm, in a wide wooden frame with offset golden ornamented inner strip, frame with traces of age, overall size: 105.5 x 80 cm. Estimate €200 – 300. Auktionshaus Saarbrücken. 08/02/25

Lot 81. Ludwig Gedlek. (Krakau 1847-1904) Rast vor dem Haus, signiert L. Gedlek, Öl auf Holz, 26,5 x 20,5, gerahmt. Starting €4,000. Dorotheum. 08/11/25

Lot 28. AntoniKozakiewiczPolish(1841 – 1929)forest landscape with streamoil on masoniteSigned lower right. Biography from Richter & Kavitz: Antoni Kozakiewicz was a Polish artist who studied at the Kraków Art Academy and worked in Vienna before moving to Munich in 1872. He exhibited in the Glass Palace in Munich from 1879-1899 before returning to work in Warsaw. Kozakiewicz participated in the Universal Exhibition in Paris in 1900. He is known for his portraits, genre scenes, rural motifs, historical scenes, and depictions of hunting.22 1/4″H x 28 1/4″W (board), 27 1/2″H x 33 1/2″W (frame). Estimate $700 – 900. Ripley Auctions. 07/26/25

Lot 181. Czeslaw Wasilewski, Polish, 1875 to circa 1947, oil painting on canvas depicting a winter hunting scene with Troika. Signed lower right. Framed. Frame 33 x 23 in, canvas 28 x 18 in. Estimate $100 – 150. Antique Arena. 06/20/25

Lot 293. Alfred VON WIERUSZ-KOWALSKI (1849-1915) Loup dans la neige, huile sur panneau. Signé en bas à droite. H_20.5 cm L_31 cm. Alexandre Landre. 07/20/25

Lot 294. Alfred VON WIERUSZ-KOWALSKI (1849-1915) Calèches dans la neige, huile sur panneau. Signé en bas à droite. H_20.5 cm L_31 cm. Alexandre Landre. 07/20/25

Lot 103. WOJCIECH FANGOR (1922-2015), ATTRIBUTED TO, OIL ON CANVAS. Signed (reverse). Image Size: 40 x 40 in (101.6 x 101.6 cm). This painting comes with a COA issued by Artemis Gallery. Estimate £30,000-£40,000. Hartington Gallery. 07/13/25

Lot 274. LEBENSTEIN Jan (1930-1999), Composition, watercolor, ink and gouache on paper, signed lower right and dated 61, illegible inscription lower left “figure ….”, H: 24 cm, L: 17.5 cm. Estimate €800 – 1,000. Quai des Enchères. 07/10/25

“Figura” rzucona na rynek wakacyjny, warta oglądania jedynie z bardzo, bardzo daleka.

Lot 27. JAN DOBKOWSKI (POLISH B.1942). Three Figures, 1984, acrylic on canvas, 100 x 64 cm (39 3/8 x 25 1/4 in.), framed dimensions: 110 x 74 cm (43 1/4 x 29 1/8 in.), signed and dated at lower right. Estimate $15,000 – 20,000. Shapiro Auctions. 06/28/25. Sold $24,000

Aukcja kolekcji Alicji i Stanisława Jonasów w Shapiro Auctions należy już do przeszłości. Ku mojemu zdziwieniu przebojem był obraz Jana Dobkowskiego, którego cena estymacyjna została przelicytowana. Ku mojemu drugiemu zdziwieniu, obrazy Henryka Stażewskiego nie znalazły dużego zainteresowania. Jeden sprzedano a drugi spadł. Dobry to moment obecnie by kupować poloniki w USA bo dolar dołuje i ten stan trochę potrwa. Za rok będzie już odwrotnie.

Lot 145. Kajetan STEFANOWICZ (1886-1920). Portrait of a woman, 1912. Oil on canvas. Signed and dated upper right. Dated and located Paris on the back. Dedicated on the back (behind the stretcher, partly illegible): “[…] Ty klątw nie rzucaj na mą duszę bo serce biedne mam bezdomne / lecz że odchodzę w bezdusze – aż nazbyt prędko Cię zapomnę… / Kajetan Paris 1912”. 65 x 60 cm. Estimate 800 – 1,200 euro. Ader. 03/20/25. Sold 7,000 euro

Artysta zginął z bronią w ręku pod koniec wojny polsko-bolszewickiej. Jego prace są rzadkością a ten portret kobiety bardzo odbiega swoją formą i dojrzałością.

Około trzy lata zalała nas z zachodu fala NFT-ów (Non Fungible Token-ów) jako zapowiedź świetlistej przyszłości w handlu m. inn. dziełami sztuki. Zachłystywała się zwłaszcza Desa-Unicum w 2021 roku (Our next step is going to be an auction devoted exclusively to the NFT art, scheduled by DESA Unicum for the first half of 2022. In the following months, auctions of digital works are to become a cyclical event at the auction house (https://desa.pl/en/nft-new-dimension-art/). Reklamowała również o dziwo Agra-Art starająca się na gwałt wejść w ten interes. Na łamach tego blogu odbywała się dość żywa dyskusja w dziale Opinie. Naganiacze naganiali inwestorów do inwestowania i ciekawi mnie jak ta sytuacja wygląda obecnie. Należałoby spodziewać się gwałtownego wzrostu obrotów, wielkich zysków nie tylko domów aukcyjnych, bo one zawsze zarabiają, lecz zwłaszcza inwestorów. Wygląda jednak na to, że z balona wyszło gorące powietrze. Ci co mieli stracić pieniądze to już je stracili a ostrożniejszym udało się przeczekać.

Wielu mądrali nadal pisze w Polsce bardzo mądre artykuły z których prawie nic nie mogę zozumieć. Potrafiłem jednak to i owo wyekstrahować z niektórych z nich. Np: https://mikulski.krakow.pl/blog/czy-jestesmy-swiadkami-epokowej-zmiany-dla-rynku-nft-w-polsce/ znalazłem taki oto ciekawy fragment pisany kiepską polszczyzną:

„W 2021 r. artyści, celebryci, influencerzy i sportowcy zaczęli wydawać swoje prace połączone z ich wirtualnymi odpowiednikami NFT. I pomimo tego te, że 95% tokenów wg. Raportu Business Insidera oraz Firmy dappGambl ma wartość bliską zeru. „

Jeszcze w 2024 roku tak oto napędzano klientów: https://businessinsider.com.pl/kryptowaluty/nft-jak-zaczac:

W ostatnich latach rynek NFT doświadczył gwałtownego wzrostu, odkrywając przed inwestorami szereg fascynujących możliwości generowania dochodu. Tym samym kolekcjonerskie aktywa cyfrowe stały się atrakcyjną opcją dywersyfikacji portfoliów. Ich potencjał idealnie obrazuje fakt, że w marcu 2021 r. dzieło sztuki cyfrowej Everydays: The First 5000 Days autorstwa Beeple’a zostało sprzedane za rekordową sumę 69,3 mln USD na aukcji Christie’s.

Autorka powołuje się z tymi rekordami na stan z 2021 roku. A jak przedstawia się sytuacja obecnie? Ile zarobili ci, którzy mogli sobie pozwolić na spore ryzyko? https://www.stuff.co.nz/business/money/132562919/the-celebrities-that-have-had-the-biggest-losses-with-nfts

Wybrałem kilka przykładów z rynków zachodnich bo o polskich inwestorach panuje cisza:

Justin Bieber. Justin Bieber jumped on the NFT bandwagon at the beginning of 2022 when he bought from the popular collection Bored Ape Yacht Club. (…) He bought #3001, valued at more than $2m at the time of the sale. Since then the NFT has dropped 95.65% for a current price of $89,000.

Logan Paul. YouTube star Logan Paul owns the most discounted NFT in the world. He bought a Bumble Bee NFT for $1m, but it’s now only worth $15.

Neymar Jr. Footballer Neymar Jr bought Bored Ape Yacht Club #5259 for nearly $1m in January 2022. The NFT took a huge hit, losing 89.81% of its value. Given the current floor price of the NFT collection, Neymar’s NFT is projected to be worth just under $92,000.

Słowem, pieniądze wyparowały nie tylko w Polsce ale też na zachodzie.

Na zakończenie wartość NTF w złotówkach. Najwyższą wartość NTF miał w 14 marca 2021 i był warty 4.15 złotych. Dla pokrzepienią ducha można już spokojnie odetchnąć –  wartość już jest stabilna i wynosi na dzisiaj nieco ponad grosik bo precyzyjnie 0.01265 zł. Mówimy o stracie wartości 99.7%. Naganiajmy dalej. Kolejny przykład na to, że domy aukcyjne nie bardzo wiedzą o czym piszą. Ciekawe ile WŁASNYCH pieniędzy (nie klientów) zainwestowały polskie domy aukcyjne (wpisać nazwę domu aukcyjnego) w NFT? Jaka jest odpowiedź?

Zalety posiadania NFT w sztuce są przeogromne. Cytuję z innego źródła:

• A new way to generate income
• Opportunities to receive royalties on future sales
• Less risk of digital art getting damaged
• Upfront cost to join an NFT marketplace lower than traditionally selling art

Zatem, kupą mości Panowie! Należy ożywiść ten rynek skoro jest obecnie taki mdły. Mój nos mówi mi, że był to i jest nadal wielki skandal i żałuję, że polskie wybrane polskie domy aukcyjne tak naganiały bezmyślnie do tych przekrętów bo tracą w ten sposób resztki wiarygodności. Gdzie podziały się te zapowiadane, cykliczne aukcje Desy? Inne opinie mile widziane.

Za wiedzą p. Janusza Miliszkiewicza pozwalam sobie przedstawić kopię jego najnowszego artykułu z Rzeczpospolitej (15 styczeń 2025) pt “Kliencie, na rynku sztuki broń się sam“. Autor od lat woła na puszczy o wprowadzenie przejrzystości na rynku antykwartycznym ku dobru nie tylko klientów lecz również domów aukcyjnych. Te coroczne wołania autora nie spotykają się z zainteresowaniem domów aukcyjnych, które w większości preferują by to one decydowały jak ma wyglądać rynek aukcyjny. Dla nich ważny jest portfel klienta mający zmienić właścicela.

P. Miliszkiewicz pisze między innymi o fikcyjnych cenach sprzedaży oraz o braku pełnej proweniencji sprzedawanych tam obrazów. Podawana jest zwykle ‘wygodna’ dla domu aukcyjnego proweniencja a nie wszystkie sprzedaże na przestrzeni lat. Inną poruszaną sprawą jest brak regulacji prawnych zawodu eksperta. Z tym ostatnim postulatem nie muszę się w pełni zgodzić, zwłaszcza po przedstawieniu przykładów wielu postaci ekspertów bez ‘pieczątki’ przez p. Krzysztofa Zagrodzkiego (patrz ostatni jego artykuł: https://polishartcorner.com/offside/). Wydaje mi się, że regulacja statusu eksperta winna raczej dotyczyć odpowiedzialności prawnej za wydaną ekspertyzę a nie za przejście kursów z otrzymaniem dyplomu z pieczątką eksperta. Ekspert, który odpowiadałby swoim majątkiem za pisane zamówionych bzdur, czy mocniej pierdół, (patrz sprawa Rubensa w Polswissart sprzed roku: https://polishartcorner.com/the-red-flag/) przestałby oszukiwać klientów a niektórzy z nich nie siedzieliby w kieszeniach tuzów aukcyjnych, pisząc na ich zamówienie.

Wątków w artykule p, Miliszkiewicza jest kilka. Myślę, że w rok 2025 wchodzimy po staremu, tj. bez przejrzystości. Kilka przykładów o braku proweniencji podam z nadchodzącej aukcji w Sopockim Domu Aukcyjnym (SDA) z dnia 26 stycznia 2025. Wiele obrazów tam wystawionych zostało sprowadzonych z zachodu o czym nie ma ani słowa, …ot wygląda jakby wypadły sroce spod ogona, nie wiadomo gdzie były, nie ma potrzeby o tym pisać i liczy się jedynie zarobek na nich. Tak można handlowac kafelkami (płytkami) do łazienki sprowadzanymi z Niiemiec czy Włoch ale nie dziełami sztuki, których proweniencja stanowi ważny element ich metryki.

Przykłady? Proszę bardzo. Oto obraz Alfreda Wierusza-Kowalskiego (https://www.sda.pl/auction/object/alfred-wierusz-kowalski-zimowe-spotkanie-mysliwi-w-drodze-na-polowanie-lata-18901900,52187,en), (wyceniony na 450,000 – 550,000 PLN (106,000 – 129,000 euro) pochodzi z niemieckiego domu aukcyjnego Lempertz (https://polishartcorner.com/2024/11/16/alfred-wierusz-kowalski-1849-1915-80/), gdzie został sprzedany DWA MIESIĄCE temu za 48,000 euro. Nie jest w smak SDA podać te informacje bo od tej sprzedaży trzeba będzie zapłacić dodatkowo podatek obrotowy (obiekt sztuki był w rękach właściciela poniżej 6-ciu miesięcy). Zatem brakuje w katogu informacji o poprzedniej sprzedaży oraz o fakcie natychmiastowej odsprzedaży przez ‘kolekcjonera’. Urząd Skarbowy powinien śledzić tę aukcję.

Drugi przykład z tego katalogu stanowi obraz Adama Styki (https://www.sda.pl/aukcja/obiekty/adam-styka-pod-marokanskim-sloncem,52192,pl) wyceniony na 130,000 – 150,000 PLN (30,000 – 35,000 euro) sprzedany TRZY MIESIĄCE temu za 11,500 euro (https://polishartcorner.com/2024/10/28/adam-styka-1890-1959-98/). Również SDA nie pochwaliło się pochodzeniem tej pracy, nie mówiąc o cenie kupna jak też nie zauważyło krótkiego okresu ‘przewałki’ z rąk do rąk.

Trzeci przykład z tego katalogu to praca Magadaleny Abakanowicz (https://www.sda.pl/auction/object/magdalena-abakanowicz-dlon-1992-r,52189,en) wyceniona na 28,000 – 35,000 PLN (6,500 – 8,200 euro), przywieziona z Francji (https://polishartcorner.com/2024/05/22/magdalena-abakanowicz-1930-2017-50/), kupiona tam w maju 2024 za 2,200 euro.

Więcej przykładów z tego katalogu SDA nie podam bo szkoda mi czasu i miejsca. Co charakteryzuje opisy tych obiektów to piękne eseje o artystach i wirtuozeriach ich pędzla. SDA stara się edukować klientów z grubymi portfelami na temat rzekomo nieznanych im życiorysów Wierusza, Styki, Abakanowicz, zaś strefę handlową zręcznie pomija. O proweniencji ani mru-mru. Zobaczymy wkrótce, czy tylko SDA będzie identycznie postępowało w tym roku jak w latach poprzednich oraz czy może inne domy aukcyjne zmienią swój proceder.

Pragnę wyraźnie podkreślić, że nie jestem przeciwnikiem zarabiania na sztuce przez domy aukcyjne czy zwykłych handlarzy z tego żyjących. Jestem natomiast przeciwnikiem zamulania informacji o proweniencji. Jestem zwolennikiem przejrzystości. Pragnę, aby wszystkie znane fakty zostały wyciągnięte na światło dzienne i by klienci mieli możliwość je poznać i by mogli podjąć samodzielną decyzję opierając się na nich. “Sunlight is the best disinfectant“. Nie rozumiem dlaczego panuje taki opór od Krakowa przez Warszawę po Sopot. Nie rozumiem dlaczego Stowarzyszenie Antykwariuszy i Marszandów Polskich (SAiMP) nie pomaga by rynek antykwaryczny stał się przejrzysty. Pomimo dość pozytywnych opinii o rynku w 2024 wyrażonych przez artinfo.pl (https://artinfo.pl/artinformacje/artinfo-pl-oglasza-wyniki-rynku-sztuki-za-2024-rok) to mamy jednak stagnację, która byłaby zapaścią gdyby nie rzut na taśmę aukcji w grudniu. Domy aukcyjne chcą nadal kontrolować rynek, chcą bić kolejne rekordy sprzedaży a wkrótce może okazać się, że rynek bez udziału klientów będzie martwy. Dbajcie o klientów i przedstawiajcie wszystkie znane wam informacje a nie te wybiórczo wygodne, wybrane przez was. Nie ma zgody na dotychczasowy stan. Będzie o tym na pewno więcej.

Zapraszam Urząd Skarbowy do śledzenia Polish Art Corner. Może obecny (nie)rząd Tuska będzie miał okazję do załatania dziury budżetowej ściagając należny wg prawa podatek z działalności domów aukcyjnych. Dwa przykłady podałem tutaj na talerzu.

Podsumowując: “Kliencie, na rynku sztuki broń się sam“, nie polegaj na pięknych słowach wydrukowanych przez domy aukcyjne, ucz się sam. Pomocy nie spodziewaj się bo jej znikąd nie ma, zwłaszcza ze strony SAiMP. Zapraszam innych do wypowiedzi.

Monachijskie oleje Michała Wywiórskiego cieszą się wielkim powodzeniem u kolekcjonerów. Postacie i konie są jednak bardzo statycznie malowane. Śnieg jednak artysta potafił bardzo dobrze oddać na płótnie i później tworzył podmalunki zimowe nawet Wojciechowi Kossakowi. W sumie, Michał Wywiórski był o niebo lepszym pejzażystą niż ‘monachijczykiem’. Obraz z aukcji jest jedynie OK i licytujący mocno przepłacił – koń stoi spokojnie na tle zimowego pejzażu lecz poniósł kupującego.

Lot 1515. Gorstkin-Wywiorski, Michal 1861 Warschau – 1926 Berlin. Pferdeschlitten mit Hunden. Signiert. Öl/Holz, 54 x 30 cm. Opening 2,000 euro. Dusseldorfer Auktionshaus. 11/30/24. Sold 17,000 euro

Moim zdaniem to był najlepszy polonik na tej aukcji. Międzywojenne prace Jana Zamoyskiego to spora rzadkość

Lot 1518. Zamoyski, Jan 1901 Kazimierza Wielka – 1986 Warschau. Portrait einer Alten. Signiert. Datiert 1928. Öl/Lwd., 43 x 36 cm. Opening 1,000 euro. Dussldorfer Auktionshaus. 11/30/24. Sold 18,000 euro