Lot 58. Julian Stanczak. Interwoven, signed, titled and dated “J. STANCZAK J. Stanczak 1989 “INTERWOVEN”” on the reverse, acrylic on Masonite, 16 3/4 x 13 1/4 in. (42.5 x 33.7 cm). Executed in 1989, in the United States. Estimate $7,000 – 10,000. Phillips. 03/10/26

W wielu ważnych przypadkach ‘size does matter’ i jednym z nich jest rozmiar pracy sztuki współczesnej. Inaczej mówiąc, im większe płótno tym wyższa cena. Prace Juliana Stańczaka nie są w tym przypadku wyjątkiem. Jak widać, choć w wielkim uproszczeniu i przy odrobinie kpiarstwa/ironii, jego wielkie płótno jest warte w Polsce ok $100,000, cztery razy mniejsze (licząc powierzchnię) już tylko $17,000 (https://polishartcorner.com/2026/02/27/julian-stanczak-1928-2017-24/), zaś maleńkie z dzieijszego Phillips (15 razy mniejsze od tego w Desie) nie znalazło żadnego zainteresowania, nawet za psie $4,000. Juliana Stańczaka konsekwentną op-art twórczość bardzo sobie cenię, tudzież kłaniam się jego niezwykłemu życiorysowi.

Lot 453. Julian Stanczak 1928 – 2017. Ephemeral Grouping #5, signed twice, titled and dated 1968 (on the reverse) acrylic on canvas 28 by 28 in. 71.1 by 71.1 cm. Executed in 1968. Provenance: Martha Jackson Gallery, New York Barbara and Clifford Grodd, New York Acquired by descent from the above by the present owner. Exhibited: Hanover, Dartmouth College, Jaffe-Friede Gallery, Julian Stanczak: Artist-in-Residence, October – November 1968, p. 6; New York, Martha Jackson Gallery, Julian Stanczak: Recent Paintings, November – December 1968. Estimate $20,000 – 30,000. Sotheby’s. 02/27/26. Sold $17,000 ($21,760 with bp)

Dwie prace Juliana Stańczaka typu op-art, z podobnego okresu (1967 i 1968). Jedna w renomowanym Sotheby’s a druga w jeszcze bardziej renomowanej Desie-Unicum. Wymiary obu prac są podobne a włożona praca artysty w oba płótna prawdopodobnie była równa. Sotheby’s wycena to $20,000 – 30,000 zaś Desy-Unicum to równowartość $70,000 -100,000. Skąd te różnice? Około 20 lat temu powstało w Polsce na rynku antykwarycznym określenie PPP czyli Polish Price Paradox. PPP nie tłumaczy ale podsuwa zaobserwowany fakt, że ten sam obraz kupiony na zachodzie od razu nabiera kilkukronej większej wartości w Polsce. Jedni się cieszą, że ceny polskiej sztuki rosną w Polsce a drudzy patrzą ze zdumieniem na ten drenaż kieszeni. Drenaż kieszeni jest jednak dobrowolny bo nie ma przymusu przepłacania tego co kolekcjoner może kupić taniej na zachodzie. Jest jednak pewien niesmak nad którym większość wzrusza ramionami. Na przykładzie obu prac Juliusza Stańczaka można przesledzić ten proceder i wyciagnąć z niego wnioski. Proceder znany jest już od kilkudziesięciu lat i trzyma się bardzo mocno nad Wisłą, od Krakowa przez Warszawę po Sopot.

Mały wymiarami op-art Juliana Stańczaka. Była to niewątpliwie okazja.

Lot 140. JULIAN STANCZAK (Polish/American, 1928-2017). Crystals, 1990, acrylic on masonite panel, inscribed and dated verso, 16 3/4 x 13 1/2 in. Provenance: A gift from the artist to Rudolf Arnheim; by descent to a Michigan Gentleman. Other Notes: Inscribed and signed Dear Rudolf – you are “Crystal” in our mind – Keep on being forever…” / Julian Stanczak January 1990 on inscription panel verso. Estimate $8,000 – 12,000. Grogan & Company. 11/02/24. Sold $7,000

Odnoszę wrażenie, że prace Juliana Stańczaka są kupowane w USA niemal wyłącznie na sprzedaż w Polsce. Dlaczego ci, których ewentualnie rzeczywiście interesuje op-art w wykonaniu tego niezwykle konsekwentengo artysty sami nie kupią podobnych do tej pracy tylko liczą na pośrednictwo z olbrzymią marżą? Handlarz zarobi, dom aukcyjny w Polsce zarobi tylko (głupi) kolekcjoner zapłaci bo nie jest w stanie dokonać prostej w USA transakcji. Rozumiem, że w wielu przypadkach ci co mają pieniądze nadal pracują i nie mają czasu na śledzenie rynku aukcyjnego lecz wyobrażam sobie, że mając pasję kolekcjonerską powinni zawsze znaleźć się na to czas. Innym wytłumaczeniem jest takie, że to żadni kolekcjonerzy a jedynie ‘inwestorzy’ czekający na kolejne zwyżki cen i im jest wszystko jedno. Można się ze mną nie zgodzić, choć na tle tego niezwykłego zainteresowania w Polsce pracami Stańczaka mogę mieć trochę racji. Licytacja powyższej pracy of $25,000.

Lot 282. Julian Stańczak (1928 – 2017). Continual Overlay, acrylic on canvas, 1979, signed  and dated verso, framed.  30 x 30″. Provenance: Cleveland Art Association, gift from Julian and Barbara Stanczak. Estimate $30,000 – 50,000. Rachel Davos Fine ARts. 10/19/24. Sold $30,000

Desa-Unicum wystawiła 8 sierpnia na aukcję olejny op-art Juliana Stańczaka, Successive Rhythm-Rose, 1976: https://desa.pl/en/upcoming-art-auctions/dekady/julian-stanczak/rytmiczny-rozowysuccessive-rhythm-rose/. Obraz jest prawdziwy a cenę estymacyjną obrazu wyceniacze Desy ustalili na 180,000 – 220,000 złotych (ca $46,100 – 56,400).

Jaki zatem widzę problem? Problem to brak proweniencji. Polskie domy aukcyjne to ciekawe instytucje w których proweniencja obrazu nie gra roli. Czyżby nikt nie słyszał o falsyfikatach prac Juliana Stańczaka? Pojawiają się takie w USA i mam na to przykłady. Skąd ten obraz wziął się w Desie? Można dowiedzieć się z opisu, że został sprowadzony spoza EU skoro kupujący musi zapłacić 8% opłaty granicznej (dlaczego kupujacy ma zapłacić 8% opłaty granicznej skoro to nie on sprowadził ‘towar’ do Polski; czy sprzedający również płaci 8% bo to chyba on powinien zapłacić ten podatek?). Kiedy ten obraz został sprowadzony i skąd? Te pytania winny być wyjaśnione w zakładce pt. PROWENIENCJA, której brakuje. Wyjaśnienie proweniencji nie powinno być dobrą wolą Desy-Unicum lecz jej obowiązkiem. Bez proweniencji firma ta może sprzedawać kartofle i cebulę w workach a nie polskie malarstwo za równowartość $50,000.

Dochodzę do wniosku, że Desa chce coś ukryć nie podając proweniecji. Uważny czytelnik nadesłał mi ten brakujący ‘wstyd’, który firma próbuje ukryć. Okazuje się, że Desa ukrywa przed kupującymi, że obraz przywędrował z USA i został tam sprzedany w marcu 2024, czyli zaledwie 5 miesięcy temu, za hammer price $20,000 ($25,000 z opłatami): https://auctions.graysauctioneers.com/lots/view/1-8OUYSP/julian-stanczak-cleveland-1928-2017-successive-rhythm-rose-1976-.

Nie należy ukrywać, że obraz ten kosztował w USA w marcu $25,000 (97,500 PLN) a już w lipcu Desa Unicum pocmokała i ustaliła widełki na 239,400 – 292,600 PLN (180,000 – 220,000 PLN plus 20% premium Desy + 8% opłaty granicznej + 5% opłaty autorskiej). Desa nie pownna wstydzić się oczekiwanego dwukrotnego czy trzykrotnego zarobku tak jak nie powinna wstydzić się podania informacji gdzie ten obraz został kupiony. Duża firma, małe krętactwo.

Na zakończenie, warto policzyć przed zakupem, że wszystkie dodatkowe opłaty związane z tym obrazem to nie 20% lecz aż 33%!

Kolekcjonerzy, kupujcie obrazy Juliana Stańczaka (i nie tylko) na aukcjach w USA a nie w Desie. Dodatkowo, w USA nie ma opłaty droit de suite (5%) bo to jest podatek wymyślony chyba przez EU.

Obraz Juliana Stańczaka z lat 60-tych o innej formie optycznej. Proweniencja jest ważna.

Lot 67. Julian Stanczak (American, b. Poland 1928-2017) Untitled, 1965, acrylic on canvas, inscribed Stanczak in pencil verso, framed. Exhibited: The New Gallery, Cleveland Ohio, 1970’s. Dimensions: 36 x 35.5 in. canvas size, 38 x 37 in. as framed. Condition: Very good with no damage or restoration. Estimate $12,000 – $18,000. Neue Auctions. 04/27/24. Sold $22,500

Im dlużej wpatruję się w ten obraz tym bardziej wrażenie trójwymiarowości jawi się. $46,000 to już znacząca suma za duży akryl Juliana Stańczaka.

Lot #77022. Julian Stanczak (1928-2017). Crisp, 1977. Acrylic on canvas. 50 x 60 inches (127 x 152.4 cm). Signed and dated on the reverse: Julian Stanczak 1977. Signed, titled, and dated on the stretcher: Julian Stanczak “Crisp” 1977. PROVENANCE: Martha Jackson Gallery, New York. Estimate: $40,000 – $60,000. Heritage. 05/23/23. Sold $46,000

Op-art Juliana Stańczaka za 25,000 euro vs op-art Wojciecha Fangora, zwykle za 100,000 -500,000 euro. Pierwszy z nich stracił władanie prawą ręką wywieziony na Syberie przez czerwonych, drugi malował Staliny, Leniny i pochody pierwszomajowe dla czerwonych. W uproszczeniu, czerwoni i ich potomkowie nadal górą i rządzą szarą masą.

Lot 307. Stanczak, Julian (Borownica 1928 – 2017 Seven Hills, Ohio). Modular. Acryl auf Leinwand. 1981. 92 x 61,5 cm. Gerahmt. Verso zweifach signiert u. datiert sowie betitelt u. mit Widmung von 1987 versehen. Provenienz: Vom Vorbesitzer 1987 direkt beim Künstler erworben. Estimate 25,000 euro. Dr. Lehr. 04/29/23. Sold 28,000 euro

Lot 308. Stanczak, Julian (Borownica 1928 – 2017 Seven Hills, Ohio). Warm – Cold. Zwei Gemälde. Jeweils Acryl über Papiercollage auf Holz. 2003/05. Jeweils 40,3 x 40,3 x 3,2 cm. Verso jeweils signiert, datiert u. mit Widmung versehen. Werk 1 verso betitelt. Provenienz: Vom Vorbesitzer direkt beim Künstler erworben. – Restaurierte Eckläsuren. Estimate 6,000 euro. Dr. Lehr. 04/29/23. Sold 7,500 euro

Lot 309. Stanczak, Julian (Borownica 1928 – 2017 Seven Hills, Ohio) u. Harry Rand. Color / Color. Suite in four parts. Washington DC, The Dov Press, 1993. Mappe mit 20 Blatt Farbsiebdrucken auf Arches Vélin, vier (im Zick-Zack gefalteten) Bögen mit Gedichten von Harry Rand, einem Titelbogen u. einem Bogen Impressum. In schwarzer Leinenkassette mit silberner Titelprägung. 39,5 x 31 cm. 16 Blatt signiert, drei Blatt monogrammiert, 18 Blatt datiert u. als “ea” bezeichnet, ein Blatt nummeriert “21/40” sowie vier Blatt verso datiert u. betitelt. Im Impressum zusätzlich signiert u. als “ea” bezeichnet. Die vier Einlegebögen jeweils mit der Folgenummer bezeichnet. Die eingelegten Farbsiebdrucke korrespondieren jeweils mit einem Gedicht Harry Rands, das auf der gegenüberliegenden Seite abgedruckt ist. Estimate 800 euro. Dr. Lehr. 04/29/23. Sold 2,400 euro

Lot 310. Stanczak, Julian (Borownica 1928 – 2017 Seven Hills, Ohio). Whisper – Lineal Embrace – Pathway – o.T. Neun Blatt Farbsiebdrucke auf chamoisfarbenem Arches Vélin. 1993. Von 23,3 x 18,4 bis 27,3 x 21 (35,5 x 28) cm. Jeweils signiert, datiert u. als “A.P.” bezeichnet. Sieben Blatt verso betitelt. Enthält Motiv- bzw. Farbvariationen mit gleichem Titel. Estimate 600 euro. Dr. Lehr. 04/29/23. Sold 1,700 euro

Pełna teka 20 prac Juliana Stańczaka, jedna z 40 nakładu. Jednak… jest to jedynie wydruk komputerowy a nie indywidualne prace artysty. Stąd moje wątpliwości co do wartości. Udział artysty sprowadza się do naciśnięcia przycisku drukarki oraz sygnowania wydruku. Z drugiej strony, artysta trzymał taką pracę w ręku i oceniał jakość drukarki i jakość atramentu. Można zaliczyć do działu relikwii po artyście.

Lot 104. Julian Stanczak (Polish/American, 1928 – 2017). 14″ x 11″ prints. “Color / Color Suite of Four Parts“, The Dov Press, Washington, D. C., 1993, editioned 24/40, last page signed by Rand and Stanczak and numbered. Book includes 4 sections of 5 prints for a total of 20 prints, each initialed J.S. lower right and edtioned in pencil lower left. In black cloth hard bound portfolio case with silver and black embossed lettering. Estimate $800 – 1,000. Reserve $500. Aspire. 02/17/22. Sold $4,513.50 (with buyer’s premium)

Serigrafia Juliana Stańczaka, sygnowana przez autora. Spory nakład.

Lot 1076. Julian Stanczak (Polish/American, 1928-2017). Blue Cut-Out Fold, 1970, edition of 165. Signed “J Stanczak” in pencil l.r., numbered “101/165” in pencil l.l. Screenprint in blue and black on paper, image size 24 3/8 x 24 3/8 in. (61.9 x 61.9 cm), framed. Estimate $800-1,200. Skinner. 01/30/22