Jeden z czytelników napisał do mnie obszerny list w sprawie sprzedaży w Polswissart obrazu Henryka Siemiradzkiego Parnas (Parnassus). Obraz był na aukcji w Polswissart 11 marca i został sprzedany za 5,100,000 złotych (cena estymacyjna 5-7 mln, cena wywoławcza 4 mln) a został sprowadzony do Polski z aukcji w Sotheby’s w 2020 roku. Nie omieszkałem wówczas napisać na blogu dość krytycznie (https://polishartcorner.com/2020/11/19/henryk-siemiradzki-1843-1902-30/). Link do aukcji w Sotheby’s, gdzie sprzedano ten obraz za 680,000 GBP (z opłatami), przy wycenie 400,000 – 600,000 GBP: https://www.sothebys.com/en/buy/auction/2020/russian-pictures-2/parnassus.

Oryginalna praca Parnas to kurtyna o wymiarach ok 6 x 9 metrów, którą artysta wykonał około 1900 roku dla lwowskiego Teatru Miejskiego.

Proweniencja tej zredukowanej wymiarami pracy nie budzi żadnych wątpliwości i jest niezwykle dobrze udokumentowana. Jedynie czego brakuje na stronach Polswissart to napisanie o eseju mówiącym o tym, że obraz ten wykonał Henryk Siemiradzki na podstawie fotografii rzuconej na światłoczułe płótno. O tym wszystkim można sobie poczytać na stronach Sotheby’s (link powyżej) jak też zaznajomić się o powielaniu przez Siemiradziego techniki fotograficznej w celu dokonania późniejszych podmalowań. Mamy tam również informacje (link) do innej pracy artysty (Idylla) powstałej w ten sam sposób.

Polska prasa zachłystuje się sumą sprzedaży, podobnie jak to czyniła w przypadku Rubensa kilka lat temu: https://polishartcorner.com/the-red-flag/.

Podsuwam jeden z wczorajszych linków prasowych, z krótkim cytatem: https://dzieje.pl/wiadomosci/obraz-parnas-henryka-siemiradzkiego-sprzedany-za-rekordowe-6-mln-zl.

„Obraz olejny, niezbędny do takiej realizacji, powstał w finalnej fazie prac nad kurtyną. Jest to praca olejna na płótnie dublowanym o wymiarach 91 na 147 cm”.

Obraz ten chyba powstał później, gdy kurtyna była gotowa a nie odwrotnie – chyba nadużycie reprezentanta domu aukcyjnego p. Marty Rydzyskiej. Identyczny artykuł był wielokrotnie powielany przez różne gazety czy TV np. https://warszawa.naszemiasto.pl/absolutny-rekord-w-warszawie-sprzedali-125-letni-obraz-polskiego-artysty-powalajaca-kwota-zakupu/ar/c13p2-27358697. W sumie Polswissart ponownie bryluje PR-em, kopiowanym bezkrytycznie przez prasę.

Ja jestem daleki by krytykować polskiego kolekcjonera za wydanie ok 6 mln PLN (z opłatami) na obraz, który jest w końcu pomalowaną przez artystę monochromatyczną fotografią. Każdy przecież ma prawo wydać w dowolny sposób przez siebie zarobione pieniądze. O eseju opublikowanym przez Sotheby’s oraz o eseju Dominiki Sarkowicz (poniżej) trzeba jednak wiedzieć i o nim powinien napisać Polswissart lub się do niego ustosunkować. A tak pozostał kolejny niesmak powstały z ukrycia przez warszawski dom aukcyjny zastosowanej techniki fotograficznej. Obraz rzeczywiście jest pracą Siemiradzkiego ale technika przypomina mi malowanie widoków Starego Miasta powstałych przez rzucenie slajdu na płótno lub papier i obróbkę konturów przez artystę. Wracając, technika fotokopii była powszechnie znana w czasach Henryka Siemiradzkiego i była dość powszechnie stosowana do powielania prac.

Poniżej skopiowane fragmenty z katalogu Sotheby’s:

“The present work, almost identical in composition only far smaller than the Lviv version (which measures 6 by 9 meters), is dated 1900. Technical analysis has shown that the artist used an innovative photographic method to transpose the contours of the Lviv composition onto the canvas, serving the artist as a preparatory drawing. It is therefore obvious that the present work is not a study; rather it is a later, smaller and highly finished version, most likely the result of a commission.”

Henryk Siemiradzki’s materials and techniques: the case of Parnassus
By Dominika Sarkowicz, PhD, National Museum in Krakow

The painting Parnassus by Henryk Siemiradzki, a reduced-scale replica of the large-curtain of Lviv Opera House, is a unique example of the artist’s use of a photographic technique in the execution of his work. The composition, which is an almost exact reproduction of the first version, is executed in oil on canvas. However, instead of a traditional ground, the canvas was coated with a protein-based medium (most likely gelatin) containing photosensitive silver compounds. In the layer covering the canvas, gypsum has also been detected. A negative, most likely taken of the original Lviv curtain, was then projected onto the prepared support. Then the image was developed and fixed as part of the photographic process. As a result, a monochromatic image of the curtain was reproduced on the canvas support, a copy of the Parnassus composition only on a significantly smaller scale. The contours and details would have been slightly blurred, however they would still have been sufficient for the painter to use as a preparatory drawing to determine the proportions and distribution of particular components. It is important to emphasise that it was not a print made on photosensitive paper adhered to the canvas but a photograph enlarged and fixed directly onto it. Using this photographic technique, the artist simplified his work by omitting the stage of transferring the outlines of the composition onto a new canvas (and moreover, on such a reduced scale) with the use of a grid of auxiliary lines. Maria Siemiradzka, the artist’s wife, described this latter method in a letter as ‘boring and tedious’, certainly citing her husband’s opinion. Parnassus is not the only example that shows evidence of Siemiradzki’s use of a photographic technique to replicate a composition. The other is Idyll, executed after 1895, in which a very similar method was applied. (…)

Sarkowicz D., Klisińska A. 2017, Investigation of the Painting ‘Idyll’ Attributed to Henryk Siemiradzki: The Unusual Technology of a Canvas Painting Executed on an Enlarged Photograph, ‘Studies in Conservation’ (2017), access online: https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00393630.2017.1364876

Uwagi czytelników nie zgadzających się ze mną są zawsze akceptowane na łamach PAC.

Lot 1053. Henryk Siemiradzki, 1843 Nowolbelgorod/Charkiv – 1902 Tschenstochau. DIE BEKANNTGABE DER TÖTUNG CAESARS. Öl auf Leinwand. 25 x 40 cm. Catalogue price € 5.000 – 7.000. Hampel. 06/27/24

Zapowiedziałem we wcześniejszym wpisie pojawienie się niesygnowanego obrazu w monachijskim domu Hampel opisanego jako autorstwa Henryka Siemiradzkiego. Zaleciłem ostrożność znając brak profesjonalności tego domu w przypisywaniu atrybucji. Jeden z czytelników (jano5792a83019ea) uprzedził ten mój obecny wpis nadsyłając następujący komentarz:

Odnośnie obrazu z domu aukcyjnego Hampel, Lot 1053: Henryk Siemiradzki, “DER TÖTUNG CAESARS”
https://www.hampel-auctions.com/online-catalog-fullscreen.html?a=140&s=933&c=1053, to uważam, że co najwyżej jest to studium do obrazu innego malarza “The Funeral of Caesar” (1898) by Prospero Piatti (1840-1902).

Monachijski Hampel przyznał się w końcu do pomyłki i zamienił Henryka Siemiradzkiego na włoskiego artystę Prospero Piatti: https://www.hampel-auctions.com/o/Prospero-Piatti-1842-1902-zug.html?a=140&s=933&id=329&acl=1401663&q=piatti. Ciśnienie na tę firmę było wywierane z kilku stron i dlatego w końcu doszło do ‘kaput’. Łatwiej zgiąć kark firmie niemieckiej, która przyzna sie do pomyłki niż jakiejkolwiek polskiej firmie. (06/25/24)

Ta mała wymiarami praca wygląda na szkic do większego obrazu. Szkoda, że oprócz tych dwóch nalepek dom aukcyjny nie napisał więcej o proweniencji, czyli przechodzeniu pracy z rak do rąk – było przecież wielu kopistów prac tego malarza. Należało odszukać te wystawy i pochwalić się katalogami z opisem. Dlatego nastroszyłem się do tej pracy i nie zrozumiałem ceny jej sprzedaży.

Lot 61. Henryk Ippolitovich Siemiradzki (1843 Nowobelgorod bei Charkiw – Strzałków 1902) – Patrician woman resting in the shade of a tree, a coastal landscape in the background. Oil on wove, laid down on canvas. 19.7 x 31.1 cm. Signed lower left. With two old exhibition labels on the reverse of the frame. Framed. Estimate 8,000-12,000 euro. Karl und Faber. 05/17/24. Sold 17,000 euro

Lot 22. HENRYK H. SIEMIRADZKI (1843- 1902). At the fountain, signed ‘H. Siemiradzki’ (lower right), oil on canvas, 37 x 39 cm. Estimate €20,000 – €25,000. Hermitage Fine Art. 03/25/24. Sold 18,000 euro

Dom aukcyjny z Monako głównie specjalizuje się w sprzedaży prac artystów rosyjskich lecz również sprzedaje (usiłuje sprzedać) polskie obrazy. Polscy artyści, ktorzy się tam pojawiają mają zwykle swoje rodowody w akademii w Petersburgu. Jeden z obrazów Siemiradzkiego z tej aukcji ma certyfikat autentyczności pochodzący od córski artysty. Obraz ten był już sprzedawany w warszawskiej Desie, bez powodzenia a potem stosunkowo niedawno również bez powodzenia właśnie w Hermitage (https://polishartcorner.com/2023/06/28/henryk-siemiradzki-1843-1902-33/). Ten akt wygląda na mało atrakcyjny do pokazania na salonach i może dlatego sprzedaż kuleje. Drugi z obrazów, Przy fontannie, nie ma żadnych informacji o proweniecji, co stanowić powinno pewien problem. Niemniej, obraz sprzedano za wyjściowe 18,000 euro, bez innych ofert. Obrazy Siemiradzkiego bez proweniencji powinny być obiektem szczególnej kwerendy by bezprzecznie ustalić ich ojcostwo.

Lot 21. HENRYK SIEMIRADZKI (1843-1902). Feeding pigeons, inscribed by the artist’s daughter ‘Wlasnoreczny rysunek / p. P. ojca mego Henryka / Siemiradzkiego / z Siemiradzkich /Wanda Przyjemska / Warsaw 20 Marca 1941 ‘ (on the reverse), pastel on paper, 53 x 37 cm. Provenance: The artist’s daughter Wanda Przyjemska; Private collection; Desa Unicum Poland, ART OUTLET, 19.05.2015, lot 116; Private collection. Literature: Henryk Siemiradzki: Catalogue Raisonné of the Paintings, Vol. 2, (illustrated in colour, N 19/2, p.458); Karpova 2008: 114 ill. Estimate €12,000 – €15,000. Hermitage. 03/25/24. Not sold

Lot 21. HENRYK H. SIEMIRADZKI (1843- 1902). Portrait of young woman in headscarf, signed ‘H. Siemiradzki’ (lower right); hand-written expertise from 1942 with red wax seal (on the reverse), oil on canvas 29 х 27 cm. Estimate 15,000 – 20,000 euro. Hermitage Fine Art. 12/11/23. Not sold

Dwie prace Henryka Simeriadzkiego na aukcji w Monako. Obie były w 2012 roku sprzedane w Desie-Unicum: portret dziewczyny w chuście za 85,000 złotych a szkic rysunkowy za 24,000 złotych. Jestem zwolennikiem wolnego przepływu dzieł sztuki po świecie lecz wiem, że są w Polsce przepisy wymagające zezwolenia na wywóz przy wysokości sprzedaży chyba powyżej 40,000 złotych. „Włościanka rzymska” nie wygląda na aż tak wybitne dzieło by takiego zezwolenia nie otrzymała – tak sobie myślę. Czyżby polski rynek tak sie nasycił w ciągu 11 lat, że nie warto spróbować raz jeszcze tam sprzedać?

Lot 22. HENRYK H. SIEMIRADZKI (1843- 1902). Sketch for ‘An Orgy at the time of Tiberius on the Capri island’. Estimate 6,000 – 8,000 euro. Hermitage Fine Art. 12/11/23. Not sold

Dom aukcyjny zapewnia, że właścicielem tego falsyfikatu jest ‘Gentlemen’. Ten gentlemen nabył go wiele lat temu i teraz któryś już raz próbuje się go pozbyć. Rok temu ten obrazek był wyceniany na 12,000 – 18,000 GBP (https://polishartcorner.com/2022/03/11/henryk-siemiradzki-1843-1902-bs/) a obecnie w innym domu aukcyjnym cena otwarcia spadła do 6,000 GBP.

Lot 151. Henryk Ippolitovich Siemiradzki (1843 – 1902). Hard Choice (1874). Watercolour on paper. Signed and dated, lower right ‘Roma 1874 H. Siemiradzki’. Property of a Gentleman. Provenance: Anonymous sale, Bolland & Marotz Bremen, March 21 1998, lot 835;Private collection, Europe.This is a watercolour version of one of the first masterpieces by Siemiradzki, for which he received the Grand prix d’honneur (the Grand Gold Prize) at the International Exhibition of Art in Paris in 1878. The final version of the painting was held in the Museum August Kestner’s collection in Hannover. Unfortunately, after the Second World War, the painting has disappeared.Dimensions:(paper) 14.75 in. (H). x 20.25 in.  (frame) 25.25 in. (H) x 30.75 in. Estimate 10,000 – 15,000 GBP. Opening 6,000 GBP. Sloane Street Auction. 06/29/23. Sold GBP 9,500

Trudno jest obecnie przebić na rynkach europejskich cenę uzyskaną już raz w Polsce. Ten rysunek Henryka Siemiradzkiego był sprzedany chyba dwa razy w Polsce, ostatnio w 2015 roku za 42,000 złotych w Desie-Unicum. Obecnie na aukcji w Monako nie było nim żadnego zaintetesowania za wyjściowe 11,500 euro. Siemiradzki to wielkie nazwisko na rynkach światowych. Jedynie Polswissart ‘wyeksportował’ raz dużo płótno tego malarza z Polski – jak to mu się udało to doprawdę nikt nie wie bo to mowa była o wielkich pieniądzach i trzeba było nimi obdzielić wiele osób w państwowych instytucjach by uzyskać wówczas zezwolenie wywozowe.

Lot 100. HENRYK SIEMIRADZKI (1843-1902). Feeding pigeons. Inscribed by the artist’s daughter ‘Wlasnoreczny rysunek / p. P. ojca mego Henryka / Siemiradzkiego / z Siemiradzkich /Wanda Przyjemska / Warsaw 20 Marca 1941 ’ (on the reverse) pastel on paper 53 x 37 cm. Provenance: The artist’s daughter Wanda Przyjemska. Private collection Desa Unicum Poland, ART OUTLET, 19.05.2015, lot 116. Private collection Literature: Henryk Siemiradzki: Catalogue Raisonné of the Paintings, Vol. 2, (illustrated in colour, N 19/2, p.458) Karpova 2008: 114 ill. Estimate 12,000 – 17,000 euro. Hermitage Fine Art. 06/28/23. Not sold

Widmo krąży po Europie, widmo falsyfikatu Siemiradzkiego, parafrazując Marxa. Ta akwarelka pokazała się w Niemczech w 1998 roku by potem zostać sprzedana jako jedynie atrybucja w Bonhams za £ 4,812 (US$ 6,337): https://polishartcorner.com/2019/09/16/henryk-siemiradzki-1843-1902-atrybucja/. Obecnie brytyjczycy, po upływie niecałych trzech lat, uwzięli się na ten obraz, jako prawdziwą pracę ręki Siemiradzkiego, z wyceną £12,000 – £18,000. Czekam na sprzedaż i walkę rekinów handlarskich. Piszę po raz drugi w tej sprawie bo obawiam się, że polska instytucja aukcyjna, specjalizująca się w sprzedazy prac Adama Styki, Juliana Ajdukiewicza, plakatów Łempickiej przyjmie pod swój dach tę akwarelę by ogłosić światu kolejne wielkie odkrycie licząc na to, że klient się znajdzie.

Proszę zwrócić uwagę na pewną zbieżność faktów: im więcej opisu w katalogu (zamieściłem pełen, very impressive) tym mamy większy bullshit.

Lot 62. HENRYK SIEMIRADZKI (POLISH 1843-1902). The Girl or the Vase?, signed H Siemiradzki (lower right), watercolour and pencil, 39.2 x 53.4 cm (15 1/2 x 21 in). Executed circa 1874
PROVENANCE: Sale, Bolland & Marotz, Bremen, 21 March 1998, lot 835. Private collection, Europe
In 1872 Siemiradzki moved to Rome after winning a scholarship from the St. Petersburg Academy. The artist was capitvated by the ancient city and he became particularly interested in archaeological discoveries and classicsm.
The Girl or the Vase? shows a Roman patrician making the difficult choice between acquiring a slave girl or a rare vase. Siemiradzki makes reference to the corrupt power at the height of the Roman Empire and paints exhuberant and exotic objects, displaying his skilled draughtsmanship and ability in conveying splendour. Siemiradzki chooses to focus on lavish excess and dazzling objects, instead of historical accuracy. Towards the upper right of the composition is an imposing marble statue of Eros based on a famed Greek original, but which incorporates elements from several Roman copies. The beautifully painted nude slave’s robes and hair decoration identify her as Greek, despite her standing in a Roman setting. This excess and historical innacuracy within the painting may be viewed as a reference to Rome’s eventual fall.
Though The Girl or the Vase? does not depict a particular scene from history, it explores the themes of sex and power. In The Girl or the Vase? the girl’s robe is pulled off her as she struggles to maintain her dignity. She is treated purely as an object to both view and trade.
The Girl or the Vase? is a study for a larger final 1878 lost painting, previously in the collection of the Kestner Museum. Another larger version sold at Sotheby’s New York in 2005 for USD 1,426,000. The lost painting earned Siemiradzki the gold medal at the 1878 World’s Fair in Paris and the French Legion Honour.
Siemiradzki’s historical paintings propelled him to international fame. He was collected by Tsarina Alexandra Feodorovna ( Empress Consort of Emperor Nicholas II) and received commissions from the Russian Imperial family.

Estimate £12,000 – £18,000. Chiswick. 03/23/22

Jest to praca z dużą historią i ważna w dorobku Henryka Siemiradzkiego. Proszę sobie odszukać w sieci PDF książki z 1911 roku, napisanej przez Stanisława Lewandowskiego o Siemiradzkim, by zatrzymać oko na czarno białej fotografii tej pracy. Obraz ma wartość muzealną i jest to najszszlachetniejsza z pereł na rynku.

Lot 18. SIEMIRADZKI, HENRYK (1843–1902). Un naufragé mendiant, signé, inscrit “Roma” et daté 1878, également inscrit sur le châssis “Pour le tableau ‘Un naufragé mendiant'”. Huile sur toile, 208 x 293,5 cm. Provenance : Important 19th Century European Paintings, Drawings and Sculptures, Sotheby’s New York, 31 octobre 2000, Lot 58. Collection privée, Europe. Important Russian Art, Sotheby’s Londres, 25 novembre 2013, Lot 7. Collection privée, Europe. Exposé : Exposition Universelle, Paris, 1878, No. 135b.

Littérature : Catalogue de la section russe à l’exposition universelle de Paris, 1878, p. 10, No. 135b, répertorié comme Un naufragé mendiant.
C. Lamarre, L. Léger, La Russie et l’Exposition de 1878, Paris, 1878, p. 141, mentionné dans le texte.
L’Exposition universelle de 1878 illustrée, No.160, Paris, 1878, p. 840, cité dans le texte.
Grand dictionnaire universel du XIXe siècle, vol. 17, 2e supplément, Paris, 1890, p. 1844.
Dictionnaire universel des contemporains, vol. 2, Paris, Hachette, 1893, p. 1439.
S. Lewandowski, Henryk Siemiradzki,Varsovie, Gebethner & Wolff, 1911, p. 23, illustré.
T. Karpova, Genrikh Semiradskii, St Peterburg, Zolotoi Vek, 2008, pl. 27, illustré ; pp. 131, 132, mentionnés dans le texte.

Estimate 730,000 – 900,000 GBP. MacDougalls. 12/01/21. Sold 750,0000 GBP

Sygnatura pięknie jest położona i obiekt absolutnie kwalifikuje się do kupna prezez tych, którzy wierzą sygnaturze. Jak mnie przekonał czytelnik adamdanziger, mamy w Polsce dośc mocny rynek na prace przypominające obiekty prawdziwe (cassus niedawnego obrazu Tadeusza Makowskiego, https://polishartcorner.com/2021/09/26/tadeusz-makowski-1882-1932-19/comment-page-1/#comment-5149 ). Do tego typu prac dołożyłbym również litografie o których właśnie napisałem: https://polishartcorner.com/opinie/ . A może ktoś by mnie odciążył i założył blog właśnie na ten temat? Chętnie go rozreklamuję.

Lot 160. ATTRIBUTED TO HENRYK SIEMIRADZKY (Polish/Ukrainian, 1843 ñ 1902), Maiden of the Wheat Harvest, oil on canvas, 24.5 x 20 inches, framed: 32x 29.5 inches, bears signature lower left. Estimate $5,000 – 7,000. Michaan’s Auction. 10/16/21