Lot 20. Jan van Chelminski (Polish, 1851-1925). Officers on a Snowy Road with Two Monks, signed ‘Jan v. Chelminski’ (lower right), oil on canvas, 8 x 100.5 cm (3 1/8 x 39 9/16 in); framed 77.5 x 100.5 x 8.0 cm (30 1/2 x 39 9/16 x 3 1/8 in). Provenance: From the Meacham Family Collection, Cleveland, Ohio. Thence by descent. Estimate $10,000 – 15,000. Skinner-Bonhams. 11/24/25. Sold $12,000

Dwa obrazy przypisane Janowi Chełmińskiemu; jeden w USA w Bonhams a drugi w (zabawowym) Dusseldorfer Auctionhaus. Duży wymiarami obraz z USA wygląda dobrze ale jest dość nudny bo takich ‘spotkań na drodze’ było sporo na rynku, zarówno ręki Chełmińskiego jak też i innych monachijczyków czy też malarzy nie związanych ze szkołą monachijską, np. Wasilewskiego. Dla mnie jest to dobry obraz ale (powtarzam) nudny bo Chełmiński malował lepsze a niektóre spośród nich przedstawiłem na łamach tego blogu.

Inaczej sprawa ma się z obrazem sygnowanym monogramem (J.V.C) a uchodzącym za ręki tego malarza. Pomijam urągujące przyzwoitości ceny wyjściowe chyba wszystkich obiektów (opening price) w katalogu Dusseldorfer Auktionshaus. Problem pojawia się w tym przypadku nie z ceną wyjściową obrazu przypisanego Chełmińskiemu ale z atrybucją tej pracy. Pracę należy oglądać powiększając fotografie a okaże się, że daleko mu do ręki Jana Chelmińskiego. Artysta ten rzeczywiście sygnował niektóre swoje obrazy trzyliterowym monogramem, ale nigdy nie należy patrzeć na sygnaturę lecz na całość pracy. Nieporadne są namalowane postacie ludzkie, nieporadnie jest namalowany koń na pierwszysm planie, podobnie są namalowane konie na drugim planie a te na trzecim planie mają już mało wspólnego z tymi zwierzętami. Przypuszczam, że Roberto z Dusseldorfer (czyli człowiek z którym prowadzi się zwykle korespondencję) może mieć słabą głowę i został przekonany mocniejszym polskim trunkiem do przyjęcia tego obrazu. Dom aukcyjny z Dusseldorfu stara się prezentować na aukcjach prawdziwe polskie prace ale powinien być bardziej czujny w stosunku do dostawców towarów z Polski bo sądzę, że stamtąd dostarczono mu ten obraz.

Lot 1437. Chelminski, Jan van 1851 Brzustow – 1925 New York. Sattelplatz. Monogrammiert. Öl/Malk., 23,5 x 31 cm. Opening €300. Dusseldorfer Auktionshaus. 11/29/25

Lot 130. Jan Van Chelminski (Polish, 1851-1925). Oil on Panel. Undated, signed lower right, ‘Muchen’ under signature, depicting a hunt scene, in a gold-tone gesso on wood frame. Property from: a Private Collector, Chicago (East Lakeview), Illinois. Height: 11 1/4 inches, Width: 15 inches (panel). Frame Size: 17 1/4 inches by 20 1/8 inches. Estimate $1,000 – 2,000. Leonard Auction Company. 06/24/25

Obraz ten jest tak podłej jakości malarskiej, że zacząłem zastanawiać się czy go przedstawić na blogu czy też nie. Odnalazłem jednak pierwowór tej pracy sprzedany w 2018 roku w niemieckim Neumeister https://polishartcorner.com/2019/07/22/jan-chelminski-1851-1925-15/. Nie słyszałem by Jan Chełmiński malował repliki swoich prac, nawet we wczesnym swoim okresie malarskim w Monachium. Niech każdy sobie wysnuje wniosek porównując obie prace o niemal identycznych wymiarach – warto popatrzeć na fotografie dobrzej rozdzielczości. ‘Zopfy’ chętnie malowali w pewnym okresie wielcy polscy monachijczycy i nic złego mieć na płótnie wyfryzowanych paniczyków na koniach spędzających czas na polowaniach. Gorzej, kupić słabą i wytartą kopię.

Obraz z Neumeister:

Okazuje się, że jest i trzecia taka sama kompozycja Jana Chełmińskiego. Przesłał ją czytelnik z nastepuącym komentarzem (fragment cytuję):

Same sygnatury na obu obrazach budzą moją wątpliwość.  Chełmiński słynął z bardzo dokładnego odwzorowywania malowanych postaci i zwierząt Również w 2 i 3 planie (obiekty są nadal ostre w zbliżeniu, a nie rozmywa się rysunek postaci np. psów żenada !). Uważam, że jest 3 OBRAZ Z TEJ SERII – NAJLEPSZY moim skromnym okiem. Höfischer Ausritt. Ca. 1880/90er Jahre. Öl auf Holz. Rechts unten signiert und bezeichnet “München”. 29 x 38 cm (11,4 x 14,9 in). PROVENIENZ: Peter Karbstein & Norbert Schultze, Düsseldorf, Auktion 15. Juni 1983, Lot 19 (mit Farbabb. im Kat.). Kunstauktionshaus im Hotel Königshof, Cäcilia Wolf, Bad Oeyenhausen, 17. Juni 1984, Lot 487 (mit Kaufquittung in Kopie). Privatsammlung Norddeutschland. https://www.kettererkunst.de/image-max.php?obnr=117000370&anummer=446&ebene=0&ext=0&imgmax=1. Pozdr. JM

Trzeba zatem bardzo uważać decydując się na zakup pracy (rzekomo) Jana Chełmińskiego.

Lot 14. Chelminski, Jan V. (1851 Brzustów/Polen – 1925 New York City). Sattelplatz. Bursche, das Pferd seines Leutnants besteigend, auf regennassem Feldweg zwischen Koppeln und Weideland. Am Gatter Zivilist, Soldat und Burschen, gesattelte Pferde wegführend. Öl auf Malkarton. 24,5 x 30 cm. Rechts unten monogrammiert JVC. Gerahmt. – Provenienz: Spik, Auktion 551, Dez 1989, Lot 39; Berliner Privatbesitz. Estimate €2,200. Quentin. 05/03/25. Sold €1,500

FU JVC und Quentin. €1,500 WTF?

Lot 40. Jan van Chelminski (Polish, 1851-1925). Napoleon leading the cavalry officers in winter, signed ‘Jan V. Chelminski’ (lower right), oil on canvas, 58.4 x 85.5cm (23 x 33 11/16in). Provenance: Private collection, USA. Estimate £10,000 – £15,000. 03/26/25. Sold 22,000 GBP

Spory i dekoracyjny obraz Jana Chełmińskiego lecz trzeba pamietać, że manieryzm w malowaniu Napoleona w otoczeniu swoich genrałów wkradł się mocno do twórczości tego artysty. By nie być gołosłowny: https://polishartcorner.com/2017/05/01/jan-chelminski-1851-1925-10/; https://polishartcorner.com/2021/11/24/jan-chelminski-1851-1925-26/. Napoleon jednym imponuje a drudzy pamiętają o tym, że wysłał na San Domingo i wytracił tam ok 5,000 polskich legionistów – wróciło ok 300 z nich.

Przejażdżka konno brzegiem morza osób z wyższej klasy. Znanych jest wiele podobnych przejażdżek pędzla Jana Chełmińskiego w innych sytuacjach krajobrazowych. W sumie dość neutralna emocjonalnie praca, chyba zbyt wysoko sprzedana.

Lot 1704. Jan V. Chelminski (1851 Brzotów – 1925 New York). Ausritt an der Küste. Feinmalerische, in stimmungsvoller Lichtbehandlung komponierte Rokokoszene, die ein adeliges Paar mit Hund und berittenem Begleiter bei ihrem sonntäglichen Ausritt an der Küste schildert. Charakteristisches Werk des vornehmlich in München ausgebildeten Malers, der durch seine lebendig komponierten, überaus reizvollen Soldaten- und Reiterszenen große sowie internationale Anerkennung fand und ab 1884 in den USA, London und Paris ansässig war. Öl/Holzplatte (Malwarenetikett von Winsor & Newton und Malwarenstempel von Schachinger & Herrmann, München). L. u. sign. und dat. 1888. 27,5 cm x 38,1 cm. Rahmen. Oil on wooden panel. Signed and dated 1888. Schloss Ahlden. 11/30/24. Sold 4,200 euro

Mało obecnie przemawiający do polskiego kolekcjonera wczesny obraz Jana Chełmińskiego. Gdyby na koniach siedzieli polscu ułani to zainteresowanie byłoby spore.

Lot 3348. Jan von Chelminski. Reconnoitring hussars, 1876, oil on panel; framed, 26.5 x 35 cm, signed and dated on the lower right: Jan Chelminsky / 1876, private property, Austria, probably 1876 Munich, Kunstverein; probably 1876 Berlin, akademische Kunstausstellung. Estimate 4,000 EUR – 8,000 EUR. Im Kinsky. 06/19/24. Sold 4,500 euro

Bardzo możliwe, że jest dobry lecz bardzo nieudany obraz Jana Chełmińskiego (może przemyty?) ale trudno coś wydobyć z tak złej fotografii. Praca generalnie jest obecnie nudna i nie przemawia do oglądającego (czyli do mnie). Na pewno obraz warty jest wyściowe 100 euro ze względu na swoją ramę, którą można będzie użyć do innej pracy.

Lot 495. CHELMINSKI JAN (1851-1925). Cavalieri, olio su tavoletta cm.18×14, f.to in b. a s. Estimate €100 – €150. Aste di Antiquariate Boetto. 06/18/24. Sold 900 euro

Niezły, choć maleńki obrazek na desce Jana Chełmińskiego z okresu monachijskiego.

Lot 2911. JAN VAN CHELMINSKI (POLISH 1851-1925). CAVALRY OFFICER ON THE LOOKOUT. Oil on panel, signed lower left, dated (18)80, 13.5 x 17.5cm (5.25 x 6.75″). Estimate 300 – 600 GBP. Great Western Auctions. 06/15/24. Sold 850 GBP

Obraz Jana Chełmińskiego z proweniencją sięgającą Tygodnika Ilustrowanego (1891 r) oraz z późniejszym dokładnie udokumentowanym przechodzeniem z rak do rąk, z historią wystawienniczą w nowojorskiem Metropolitan Museum of Art. Obraz duży wymiarami i różni pozytywnie się od typowych scen tego artysty przedstawiających huzarów wojen napoleońskich. To wszystko ukształtowało cenę a przypuszczam, że to jeszcze nie koniec. Stawiam tezę, że obrazu tego nie kupił kolekcjoner lecz polski dom aukcyjny. Zwracam uwagę, że Sotheby’s OBNIŻYŁO swoje prowizje: od kupującego do 20% i sprzedającego do 10%. Ciekawe, czy polskie domy aukcyjne równie przejrzyście opublikują opłaty, zwłaszcza w stosunku do osób sprzedających bo jak słyszę, te negocjuje się pod stołem i są znacznie wyższe od 10%.

Lot 112. Jan van Chelminski Polish 1851-1925. Rotten Row, Hyde Park, signed lower right: Jan V. Chelminski, oil on canvas, canvas: 39 ½ by 59 in.; 100.4 by 150 cm; framed: 55 1/4 by 41 1.2 in.; 140.3 by 105.4 cm. Provenance: Collection of Collis P. Huntignton, Esq. New York; Collection of Eugene H. Block, New York, 1932; With F. Schnittjer & Son, New York; Their single owner sale: Parke-Bernet New York, 16 January 1943, lot 436; Where acquired by Leo Nunes; The Schneider-Gabriel Galleries, Inc., New York; Acquired from the above by the father of the present owner on 27 November 1944 for 750 USD. Illustrated: For an engraving of the present lot, see: Tygodnik Illustrowany, Warsaw, 1891, no. 69, p. 272 illustrated (listed as W Hyde-parku (In Hyde Park)). Exhibited: New York, The Metropolitan Museum of Art, Nineteenth Century Polish Paintings, February 16-March 19, 1944, no. 13. Estimate $25,000 – 35,000. Sotheby’s. 05/22/24. Sold $42,000 ($50,400 with bp)

Wątpliwości nie ma, że jest to dobra akwarela Jana Chełmińskiego. Byłaby lepsza, gdyby na koniu siedział polski szwoleżer. Spore zainteresowanie tą pracą.

Lot 165. Jan Van Chelminski. A CUIRASSIER. Signed lower right, watercolour. 36.75cm x 24.25cm (14.5in x 9.75in). A note verso indicates that this work was purchased in Paris, 1935. Estimate £300 – £500. Lyon & Turnbull. 02/13/24. Sold GBP 2,000