Erno Erb (1878 – 1943)

Obraz namalowany został gęsta pastą i jest dość typowy dla tego malarza, zamordowanego przez Niemców. Myślę sobie, że te liczne ‘Przekupki lwowskie’ powstały w ostatnim okresie życia Erno Erba, gdy ten malując dużo i podobnie walczył o swoje przetrwanie. Przekupki również mogą wzbudzić pewne współczucie swoim ubiorem, swoim towarem i tym swoim zajęciem wyczekiwania na klienta.

Lot 4526. Erno Erb, Marktszene, impasto genre painting in friendly colours, oil on card, c. 1940, signed “E. Erb” lower left, craquelure and minor, losses in the margins, framed, folded dimensions c. 26 x 36 cm. Staring 100 euro. Mehlis. 02/24/24. Sold 1,900 euro

One thought on “Erno Erb (1878 – 1943)

  1. Ad-artem:
    Erno Erb a zgodnie z zapisem- poprawną transkrypcją/transliteracją wskazaną w biogramie Żydowskiego Instytutu Historycznego
    https://delet.jhi.pl/pl/psj/article/15248/erb_ern_izaak
    Erb Ernö (Izaak)
    1878 [1890] Lwów – 1943 tamże) – malarz-samouk. Mieszkał we Lwowie i w pobliskim Truskawcu. We Lwowie prowadził „Pracownię artystyczną”, gdzie malował obrazy, wykonywał dekoracje i kostiumy dla teatru wodewilowego. Malował też polichromie w synagogach. Debiutował w 1920. Uprawiał malarstwo olejne, często rysował pastelami. Malował pejzaże, widoki miejskie ( Widok na św. Jura), sceny rodzajowe z życia małych miasteczek, typy żydowskie, polskie, ukraińskie ( Na targu, Żyd – handlarz, Pejzaż zimowy), portrety i martwe natury. Jego obrazy utrzymane są w jasnej tonacji, charakteryzuje je syntetyczne potraktowanie formy i urozmaicona, gruba faktura z wyraźnym duktem pędzla. Regularnie wystawiał w TPSP we Lwowie, Krakowie, wraz z TZSP w Warszawie i w innych miastach Polski. Zginął niemieckim obozie pracy przymusowej i obozie koncentracyjnym (ul. Janowska 134; ob. Szewczenki 134)
    “Na porządku dziennym było dotkliwe bicie, doraźne egzekucje i tortury. SS-mani gnębili i mordowali więźniów na różne sposoby – podczas mrozów na wiele godzin wieszali ich za nogi, kazali stać nago lub trzymali w beczkach z lodowatą wodą. Więźniowie byli rozstrzeliwani, duszeni. Okresowo przeprowadzano selekcje, w trakcie których Niemcy oddzielali osoby chore i wyczerpane. Rozstrzeliwano ich w pobliżu obozu, w tzw. Dolinie Śmierci. Filip Friedman w książce Zagłada Żydów lwowskich tak pisał o selekcjach w obozie janowskim: „Co pewien czas zabierano po kilka tysięcy obozowców na Piaski, na stracenie. „Selekcja” przy tego rodzaju „akcji” odbywała się zazwyczaj w sposób nader prosty. Urządzano tzw. „bieg śmierci”. Masa biegnących skazańców była obstawiona z obu stron szpalerem SS-manów, którzy biegnącym podstawiali nogi lub karabiny, bili ich po głowach, strzelali do nich itp. Kto się potknął i upadł – bywał odstawiany na bok, do uprzednio juz przygotowanej grupy „bez­apelacyjnych straceńców” – tzn. chorych, kalek i wyczerpanych strzępów ludzkich – i szedł wraz z nimi na Piaski”
    https://sztetl.org.pl/pl/miejscowosci/l/703-lwow/116-miejsca-martyrologii/47981-oboz-janowski-niemiecki-oboz-pracy-przymusowej-i-oboz-koncentracyjny-ul-janowska-134-ob-szewczenki
    .Na rynku galeryjnym funkcjonują co najmniej 2 prace E.E. mające status -“OSTATNIEJ”.
    Nr. 1- Erno Erb. “Farmers wife at the town square”

    Erno Erb (1878 – 1943)


    gdzie pomyłkowo wskazano,że ww. obóz znajdował się w Wilnie.
    Nr. 2 “Przekupka”
    https://artinfo.pl/dzielo/przekupka-243
    Od siebie dodam,że w wielu katalogach galeryjnych błędnie podaje się,że prace E.E. były prezentowane w 1932 r. w Wystawie Sztuki Polskiej w Buffalo.
    Informacja ta nie jest prawdziwa.
    Wystawa Sztuki Polskiej w Pałacu Sztuki w Bufallo (Al- bright Art Galery) prezentowana była grudniu 1931 r. i został do nie wydany w języku angielskim
    Złożyły się na nią prace (94 dzieł), z wystawy w National Galery of Canada
    w Ottawie oraz 45 obrazów, będących w posiadaniu Polaków, zamieszkałych w Bufallo,.
    Ponadto prezentowane były również druki polskie, wyroby przemysłu ludowego, kilimy,
    porcelana etc
    Omówienie wystawy “Światowid” nr 4, 1932, str.20

    Click to access NDIGCZAS001744_1932_004.pdf

    December 5—December 30, 1931, The Art of Poland, An exhibition of contemporary Polish prints sponsored by the National Gallery of Canada.
    https://www.tiki-toki.com/timeline/entry/146434/Albright-Art-Gallery-Past-Exhibitions-1913-1962/#vars!date=1928-10-06_12:14:35!
    Exhibition of Contemporary Polish Prints, Exhibition travelled in Canada: 1931, Jan. – 1932, Apr.
    https://www.gallery.ca/whats-on/exhibitions-and-galleries/exhibition-of-contemporary-polish-prints
    Styl Erba porównywano do malarstwa Maksa Liebermanna(1847-19350, jednego z najważniejszych twórców niemieckiego impresjonizmu.
    Powtarzany na obrazach E.E. w nieskończoność ten sam motyw-sceny targowe z dwoma lub trzema lwowskimi przekupkami na pierwszym planie, mogą faktycznie irytować i w końcu nawet nurzyć oglądającego, sugerując wręcz lekceważenie ze strony twórcy i chęć szybkiego zysku, niskim nakładem pracy.
    Mi osobiśćie zdecydowanie bardziej podobają się te prace E.E. na których na pierwszym planie uwypuklona jest architektura oraz właśnie tak zachwycające u tego twórcy słoneczne refleksy, których wyczucie i subtelność dorównuje uczniom Mistrza Jana Stanisławskiego chociażby przywołanego ostatbnio na Polish Art Corner obrazie Abrahama Neumanna- “Rynek w Kazimierzu”.

    Abraham Neumann (1873 – 1942)


    Moje ulubione prace E.E.:
    Fragment ze Lwowa, 1931 r.

    ULICZKA WE LWOWIE

    Rynek we Lwowie

    Kościół św. Wojciecha we Lwowie

    Lwów z budynkiem Opery

    Targ we Lwowie

    Na zakończenie chciałbym odnieść się do wspomnianej powyżej maniery E.E. dot. powtarzalności tego samego motywu- niemal w nieskończoność.
    No właśnie POWTARZALNOŚĆ versus NIESKOŃCZONOŚĆ.
    Erb Ernö (Izaak) nie ma grobu i miejsca doczesnego pochówku.
    Dzięki setkom-tysiącom? takich samych prac kiedy dokonało się ich lustrzne powielenie, w każdej z nich jest obecny ich twórca.
    Zodnie z kabałą luriańską każda ludzka dusza – podobnie jak ciało – składa się z wielu mistycznych członków. W ciała mogą się wcielać poszczególne jej części, czyli iskry. Transmigracja iskier w ostateczności służy rekonstrukcji pełnej postaci duszy.
    por.Anna Piątek “Motywy wędrówki dusz i dybuka w kulturze żydowskiej i ich współczesna realizacja w twórczości Jony Wolach”.
    http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-035f8ccb-7503-4564-a94a-a1714d3abe62
    W każdej z setek słonecznych prac Erb Ernö (Izaak) jest nadal obecna i w sposób naoczny, namacalna iskra duszy tego artysty.

Leave a comment