Lot 44. Eugène ZAK (Mogilno 1884- Paris 1926). Young girl’s head. Produced in 1907/1908. Oil on cardboard 27 x 24 cm. Signed upper right “Eug. Zak”. On the back, label of Galerie Zak, 16 rue de l’Abbaye Paris 6 Registration number 1035. Provenance: Galerie Zak, 16 rue de l’Abbaye, registration no. 1035; Jeanne Romans then by descent. Estimate €15,000 – 20,000. Millon. 10/28/25. Sold €21,000

Dom aukcyjny Millon będzie lictował olej Eugeniusz Zaka przedstawiający głowę kobiety. Praca ta ma proweniencję sięgającą Galerii Zak (nalepka galerii) i jej autorstwo nie powinno budzić wątpliwości. Interesujące, że znanych jest z rynku kilka podobnych prac, włączając sprzedaną w 2022 roku, mniejszą formatem, temperę o bardzo podobnej kolorystyce. Do tej tempery (https://www.enghien-svv.com/lot/123592/17520616-eugene-zak-1892-1926-portrait-de-jeune-femme-en-buste-1910?search=) nie była dołączona informacja o proweniencji. Kontynuując, w marcu tego roku Stockholms Auktionsverk sprzedał równie podobny portret kobiety ręki Eugeniusza Zaka, powołując się na proweniencje Galerii Moderna (https://polishartcorner.com/2025/03/19/eugeniusz-zak-1884-1926-39/). Na dokładkę, znana jest również fotografia przedstawiająca Eugeniusza Eugeniusza Zaka w swojej pracowni z wiszącym bardzo podobnym obrazem, choć mającym inne tło.

To wszystko rodzi oczywiste pytanie o autorstwo dwóch spośród tych czterech prac. Na tym tle należy wrócić do komentarza czytelnika Adartem, który już wcześniej rozważał na blogu autorstwo pracy ze szwedzkiego domu aukcyjnego. Brak ostrożności może kosztować od €10,000 do €20,000. Łatwo będzie komuś odrzucić wątpliwości i napisać, że Eugeniusz Zak replikował swoje prace. Czy aby na pewno aż tak wiele replikował?

Lot 171. Eugeniusz (Eugène) ZAK (1884-1926). Man with pipe. Lead pencil. Signed lower right. 20 x 15 cm [sztuka polska, polish art]. Estimate €800 – 1,000. Ader. 09/30/25. Sold €2,000

Może to jest szkic do jakiejś ważnej pracy Eugeniusza Zaka bo w innym przypadku trudno wytłumaczyć tak wysoką wycenę.

Lot 156. Eugeniusz ZAK (1884-1926). Portrait of a young woman. Watercolor on paper. Signed lower right; H. 40.5 cm – W. 30.5 cm Provenance: Private collection, descendant of Fernand Alexis Lambert (painter). Estimate €4,000 – 6,000. Oxio. 04/26/25. Sold €6,500

Niezła akwarela Eugeniusza Zaka. Trzeba jedynie sprawdzić jej proweniencję i najlepiej przyjrzeć się pracy naocznie (na fotografii sporo odbić od szyby).

261. 3943593. EUGENIUSZ ZAK (1884-1926). Portrait of female jeune. Mixing knife on cardboard, 30 x 23,5 cm, including frame approx. 34 x 28 cm. Signed Eug. Zac. PROVENANCE. Stamp on verso Galleri Modern. Estimate 4 547 – 5 457 EUR. Stockholms Auktionsverk. 03/20/25. Sold 220,000 SEK (19,984 euro)

Spore zainteresowanie tym portretem Eugeniusza Zaka na aukcji w Szwecji. Na dzień przed zakończeniem tej aukcji cena osiągnęła już blisko 11,000 euro.

Komentarz czytelnika:

Jeżeli obraz ten jest z okresu bretońskiego i był w ukryciu do tej pory to jest to rzeczywiście obiekt warty uwagi. Byłoby to faktycznie spore odkrycie.  Tego obrazu nie ma jednak na stronach archiwalnych francuskich czasopism, ani w żadnym współczesnym katalogu wystawowym dostępnym on-line. Śmiem twierdzić, że nie został on ujęty w monografii Stefanji Zahorskiej “Eugeniusz Zak” z 1927 r. ani w katalogu z wystawy w Muzeum Narodowym z 2004 r. Eugeniusz Zak 1884 – 1926 Barbara Brus-Malinowska.

Zwróciłbym uwagę na dwie rzeczy i związane z tą pracą wątpliwości:

Aukcja z 2022 r. -Katalog “FURNITURE and OBJECTS of ART-ARTS of ASIA-DESIGN”. Sunday 03 April 2022 14:00, Enghien-les-Bains , 2, rue du Docteur-Leray 95880 Enghien-les-Bains  https://cdn.drouot.com/d/image/vente?size=phare&path=38/123592/7ff95852fa2808b4c01766e9337cd43f

Podobny obraz z profilu kobiecego – tempera “Portrait de jeune femme en buste”, 1910. 

https://www.enghien-svv.com/lot/123592/17520616-eugene-zak-1892-1926-portrait-de-jeune-femme-en-buste-1910?search=& , poszedł wtedy na tej aukcji za 13.000 EURO

Natomiast w pierwszym i drugim przypadku dla mnie AUTENTYKIEM  jako  wzorzec z Sevres. jest zdjęcie Eugeniusza Zaka w jego pracowni na Montparnasse w Paryżu, przy sztaludze z dwoma obrazami datowany na 1910-1911. https://cyfrowe.mnw.art.pl/pl/zbiory/44787. Obraz z lewej strony ” Głowa mężczyzny” (był wcześniej znany i był już na aukcji) https://www.mutualart.com/Artwork/Tete-d-homme/A697A6AF31EE9567. Zahorska błędnie  jak widać datowała go na 1912 r. Obraz z prawej strony (załączam zbliżenie) jest w mojej ocenie pierwowzorem ww. prac i na pewno obraz z aukcji w 2022 r. to nie jest ten z pracowni Zaka w Paryżu. Pozdr. Adartem

Lot 188. Eugene Zak 1884 – 1926. Young Woman’s Head, signed Eug. Zak (lower right), oil on canvas, 46 by 38 cm. 18¼ by 15 in. Provenance: Mrs Chester Dale. Gifted to the Dallas Museum of Fine Art, Texas, in 1963. Their sale, Dallas Museum of Fine Arts Deaccession Auction, Butterfield’s, on the premises at Dallas Museum of Fine Art, 19 November 1983, lot 178. Sacks Fine Art, New York. Lipert Gallery, New York. Purchased from the above by the parents of the present owner in 1985. Literature: Arthur Tanikowski, Eugene Zak, Sejny, 2003, no. 85, pp. 96 (illustrated) & 183 (catalogued). Exhibited: Warsaw, National Museum of Warsaw, Eugene Zak, 2004, no. 182, p. 147. Estimate 20,000 – 30,000 euro. Sotheby’s. 11/13/24. Sold 32,000 euro

Dwa nieduże oleje Eugeniusza Zaka zostały zauważone i docenione w Sotheby’s.

Lot 187. Eugen Zak 1884 – 1926. Boy Sitting under a Tree, signed Eug. Zak (lower right), oil on paper mounted on board, 47 by 38 cm. 18½ by 15 in. Executed in 1921. Provenance: Lipert Gallery, New York, Purchased from the above by the parents of the present owner in 1994. Literature: Arthur Tanikowski, Eugene Zak, Sejny, 2003, no. 134, pp. 131 (illustrated) & 187 (catalogued), Exhibited: Warsaw, National Museum of Warsaw, Eugene Zak, 2004, p. 144, no. 173. Estimate 30,000 – 50,000 euro. Sotheby’s. 11/13/24. Sold 32,000 euro

Być może jest to portret młodej kobiety a nie mężczyzny ale obecnie to nigdy nie wiadomo. Cena sprzedaży przyzwoita.

Lot 201. Eugène ZAK (1884-1926.) Portrait of a young man. Mixed media on paper. Signed upper right. H_ 44 cm W_ 26,5 cm (as seen). Paper slightly damaged at center left. Estimate 4,000 – 6,000 euro. Pierre Berge at Associes. 10/23/24. Sold 7,000 euro

Lot 153. Eugène ZAK (1884-1926). Market in Pont Aven. Pencil on paper, signature stamped lower left 21 x 16.6 cm (view), framed. Estimate 400 – 500 euro. Boisgirard Antonini. 04/23/24. Sold 400 euro

Rysunki Eugeniusza Zaka wykonane na początku XX wieku, noszące faksymile jego sygnatury. Małe zainteresowanie kupujących.

Lot 152. Eugène ZAK (1884-1926). Bois d’amour, Pont-Aven, 1904. Pencil on paper, stamped lower left, titled, located and dated lower right 21.4 x 17 cm (view), framed. Estimate 400 – 500 euro. Boisgirard Antonini. 04/23/24. Passed

Olej Eugeniusza Zaka z lat 20-tych. Zaginony czy wisi w zbiorach?

Obraz podobno przed wojną był własnością Muzeum Narodowego w Warszawie. Może się kiedyś odnajdzie. Szukałbym za Odrą.

MNW posiada w swoich zbiorach jedynie fotografię tej pracy Zaka. Sama praca zaginęła. (04/05/24)

Należy się cieszyć z aktywności czytelnika i podziękować mu za rzetelny komentarz. Zachęcam również innych do podobnej aktwywności.

Szanowny Panie, 

Dziele sie ponizsza informacja majac nadzieje, ze dotrze ona za posrednictwem Panskiego bloga do szczesliwego nabywcy pracy Zaka z dzisiejszej aukcji w Maison Alexandre Landre (wyrazam zgode na publikacje tej wiadomosci).

W mojej ocenie ta praca pochodzi z okolicy 1909 r. wbrew blednej informacji opublikowanej w katalogu wystawy monograficznej MNW z 2004 r, gdzie przy czarno-bialej fotografii tej pracy (pochodzacej z archiwum artysty, w kolekcji MNW) podano date 1906 oraz informacje, iz Zak wystawial ja na Salon d’Automne w tym samym roku. Mysle, ze autorka katalogu pomylila ze soba dwie rozne prace wykonane w odmiennych technikach, majace ten sam pierwotny tytul za zycia artysty “Jeune paysan”: chodzi o (wg tytulow z katalogu MNW): “Chlopiec bretonski w kapeluszu” (rysunek kredkami, poz. kat 12 str 179) oraz “Mlody wiesniak z Bretanii” (technika mieszana, poz. kat 8, str. 80). 

Na dowod mojego twierdzenia: w czasopismie “Art et Docoration” z 1909 r. gdzie, omawiany jest Salon d’Automne mozemy odnalezc reprodukcje “Jeune paysan”(a.k.a. “Mlody wiesniak z Bretanii”) w technice mieszanej z niedawnej aukcji, co potwierdza ekspozycje na Salonie w tym roku: 

https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6123161z/f187.image.r=zak

Natomiast w  “Art et Docoration” z 1906 r. w podobnym artykule mozemy odnalezc reprodukcje rysunku “Jeune paysan” (a.k.a. “Chlopiec bratonski w kapeluszu”): 

https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k54024036/f179.image.r=zak

Oba portrety w katalogach Salon d’Automne 1906 oraz 1909 opisane sa jako “d” czyli “dessin” wiec bez reprodukcji z czasopisma trudno byloby dokonac tego jednoznacznego rozroznienia. 

Mam jeszcze wskazowke dla nabywcy, ktory mam nadzieje, poswieci czas na odtworzenie proweniencji – w katalogu wystawy MNW (oraz monografii A. Tanikowskiego) nie wymieniono jednej istotnej zagranicznej wystawy z 1909 r., w ktorej Zak bral udzial, a na ktorej prawdopodobnie wystawial ten konkretny portret. Reszte informacji pozwole sobie zachowac dla siebie. 

Pozdrawiam serdecznie z Krakowa,  Grzegorz  

Lot 183. Eugeniusz ZAK (1884-1926). Portrait of a man with a hat. Mixed media on paper. Signed upper right Dimensions (as seen): 22 x 24 cm. Estimate 3,000 – 5,000 euro. Maison Alexander Landre. 12/17/23. Sold 21,000 euro