Lot 1390. Rare Judaica sugar bowl. Hersz Szyldberg/Warsaw/Poland/Russia, around 1862. 84 zolotniki. Hallmarks: Manufacturer’s mark, city and fineness mark, year mark, proof mark. 13.3 x 19 x 13.8 cm. Weight: 842 g. On four flared legs. Bellied body with engraved leaf decoration. In the corners figures of orthodox Jews. Finished with a hinged lid with two birds of prey and a plaque with Hebrew script. In Jewish thought, the eagle is the symbol of mercy. Starting €850. Kastern. 06/20/25

Sporo dobrych wyrobów ze srebra, polskich i żydowskich złotników wypływa ostatnio na rynku niemieckiem. Kiedy i w jaki sposób tam się znalazły? Różne myśli przychodzą do głowy. Dwie cukiernice warszawskiego złotnika z Nalewek, Hersza Szybdberga, na jednej aukcji to spora niespodzianka. Dodatkowo, obie wykonane w tym samym stylu, mające ten sam korpusz puszki, pochodzące z tego samego 1862 roku. Cukiernice różnią się dekoracjami korpusu puszki zaś dodatkowy bonus to chyba oryginalne kluczyki zamków. Każda z nich to majstersztyk sztuki i niejedno z polskich muzeów chętnie by je przygarnęło. Na rynku polskim można obecnie spotkać sporo falsyfikatów polskich sreber, szczególnie żydowskich jubilerów. Zwykle, te ‘nówki’ świeca się jak u psa cojones, mają złe znaki wykonancy i probierzy, zdobienia są tanio wykonane (odlane). Warto zwrócić uwagę na te dwie cukiernice i przypatrzeć się szczegółom jak i puncom.

Otrzymałem od znajomego (AW) taki oto opis o Szyldbergu opublikowany przez dr Izabellę Rejduch-Samkową (artykuł opublikowany w: Fołks-Sztyme, nr 46 (4857), 21.11.1987, s. 11):

“Warto zasygnalizować dorobek warsztatowy żydowskiego złotnika, czynnego w Warszawie w drugiej połowie XIX w. – R. Hersza Szyldberga. Szyldberg znany był w Warszawie w latach pięćdziesiątych, sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XIX wieku. W 1869 roku wymieniony jest jako „złotnik konsensowy”. Warsztat Szyldberga znajdował się przy ul. Nalewki 31. Prace Szyldberga rozpoznajemy po monogramie „R.H.S.”, lub puncy „R. Szyldberg”. Znakiem formowym tego złotnika była waga z inicjałami R.H.S. Lub bez inicjałów. Judaika roboty Szyldberga: pucharki sederowe czy balsaminki znajdują się w zbiorach Muzeum Historycznego miasta Warszawy, oraz w Muzeum Historycznym w Krakowie. Warto zapoznać się z tymi pięknymi dziełami sztuki złotniczej. Balsaminki roboty Szyldberga mają czworoboczne lub sześcioboczne pojemniki na wonności, niekiedy z imitacją filigranu. Złotnik stosował też typowe dla środowiska warszawskiego rozwiązanie przy tego rodzaju przedmiotach, z charakterystycznym „kołnierzem” na nodusie oraz przewężeniem na czworobocznym zbiorniczku. Znak firmowy często umieszczał na fantazyjnie wygiętej chorągiewce zdobiącej balsaminkę. Szczególnie piękny jest pucharek sederowy z 1859 roku w zbiorach warszawskich. Z dużą przyjemnością wzrok miłośnika judaików spoczywa na naczyniu o subtelnej i wytwornej sylwecie, ożywionej z umiarem zastosowaną dekoracją roślinną. Trzeba bowiem powiedzieć, że Szyldberg nawiązywał w swych dziełach do złotnictwa barokowego łącząc w organiczną całość zaczerpnięte stamtąd ornamenty z motywami charakterystycznymi dla ostatnich faz klasycyzmu. Przedstawione powyżej wiadomości świadczą o tym, że warszawscy złotnicy żydowscy z drugiej połowy XIX wieku zaznaczyli się wyraźnie, a ich wyroby dorównują w pełni, a nawet przewyższają wartością artystyczną prace innych mistrzów. “

---

Lot 1391. Rare Judaica sugar bowl. Hersz Szyldberg/Warsaw/Poland/Russia, around 1862. 84 zolotniki. Hallmarks: Manufacturer’s mark, city and fineness mark, year mark, proof mark. 13.5 x 19 x 13.8 cm. Weight: 784 g. In Jewish thought, the eagle is the symbol of mercy. Staring €850. Kastern. 06/20/25