One thought on “Jakub Markiel (1911 – 2008)”

1. (Jakub) Jacob Samuel (Jacques) Markiel (1911 – 2008)Autoportret:

   https://cdn.drouot.com/d/image/lot?size=phare&path=266/134619/3a7c1dd3fd72938d43ab55c77da55d5a

   Zaliczany jest do grupy malarzy żydowskiego pochodzenia z Ecole de Paris

   http://ecoledeparis.org/jacob-markiel/

   Jakub Markiel urodził się w skromnej żydowskiej rodzinie w Łodzi.”Pewnego dnia, gdy był dzieckiem, ojciec przyłapał go na rysowaniu, podarł jego rysunki i wrzasnął na niego, że zstąpił na niego dibbouk (zła dusza, która wchodzi w istoty ludzkie)”.Dzięki interwencji matki mógł nadal uczyć się rysunku, a następnie studiować na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.Będąc studentem ASP w Krakowie, uzyskał stypendium i jesienią 1934 przybył do Paryża gdzie rozpoczął studia na Wydziale Sztuk Pięknych w pracowni Louisa Rogera.

   https://www.debaecque.fr/vente/134619-fonds-de-latelier-de-jacob-markiel-19112006-peintre-polonais-de-lecole-de-paris

   W 1939 r. po wybuchu II wojny światowej Jakub Markiel zaciągnął się do Legii Cudzoziemskiej, skąd dostał się do niewoli w Niemczech. Uciekł (inne biografie podają że został zwolniony ze względu na stan zdrowia) i wrócił do Francji.W 1943 r. zdecydował się wyjechać do Afryki celem dołączenia do Wolnych Sił Francji generała De Gaulla, ale został aresztowany w wyniku donosu.23 czerwca 1943 r., znalazł się w konwoju więźniów żydowskich nr. 55. tzw. “marszu śmierci” do niemieckiego obozu Gross Rosen. Jako jeden z nielicznych przeżył marsz i został przydzielony do pracy w kopalni węgla kamiennego w niemieckim obozie pracy niewolniczej Jawischowitz, podobozie niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz- Birkenau.W 1944 r. na rozkaz kierownika niemieckiego obozu pracy Jawischowitz ozdobił rysunkami korytarze czterech nowo wybudowanych bloków, a także wykonał dwie figury, które zostały ustawione wewnątrz podobozu po obu stronach bramy wejściowej. Herman Raffowicz, jeden z więźniów Jawischowitz, tak je opisywał: W 1944 r. nasz kolega Jacob Markiel […] otrzymał od esesmanów polecenie wyrzeźbienia dwóch posągów, które miały przedstawiać […], górnika i robotnika z Schachtkommando [grupy więźniów pracujące na powierzchni przy różnego rodzaju pracach niwelacyjnych i murarskich]. Aby dzieło zostało zaakceptowane, jego postacie miały herkulesową aparycję i były ponadnaturalnej wielkości. Kontrast był uderzający, gdy widać było, jak pod tymi atletycznymi figurami kłębi się tłum chudych, zgarbionych i wynędzniałych więźniów o zapadniętych, zrozpaczonych oczach.

   Wspomniane rzeźby zachowały się do chwili obecnej.

   

   W 1945 r. kierownik Szkoły Górniczej w Brzeszczach Tadeusz Michna zabrał je z terenu podobozu i umieścił przy wejściu do budynku szkoły. W 2007 r. zostały one przekazane Państwowemu Muzeum Auschwitz-Birkenau (PMAB) w Oświęcimiu, gdzie poddano je gruntownej konserwacji. Tam też wykonano ich wierne kopie, które zostały ustawione na terenie dawnego podobozu, obecnie parku miejskiego. Znajdują się one blisko miejsca, w którym w latach 1944-1945 stały oryginały.

   https://brzeszcze.pl/jakub-markiel-historia-wieznia-podobozu-jawischowitz-autora-dwoch-pomnikow-posagow-gornika-i-robotnika-z-schachtkommando,3855

   Jakub Markiel wykonywał w obozie również portrety dla esesmanów i kapo oraz, potajemnie, dla więźniów.”Żyd francuskiego pochodzenia Markiel był doskonałym portrecistą, malował farbami olejnymi i akwarelami nie tylko dla współwięźniów, ale także dla esesmanów (oni dostarczali mu przybory malarskie): […] rysował również karykatury; niektóre z nich krążyły wśród zaufanych więźniów, wywołując śmiech, satysfakcję, pewność lepszego jutra, a często i refleksje bardziej ogólne, o sztuce, malarstwie, inicjowały rozmowy o widzianych na wolności przed wojną galeriach, obrazach, ich twórcach itp.”https://grzybowski.ukw.edu.pl/download/53920/Grzybowski_Smiech_zycia_i_smierci.pdfCzęść portretów wykonanych potajemnie więźniowie przemycili na zewnątrz i jako wyraz wdzięczności podarowali osobom, które niosły im pomoc.Namalował m.in. córkę piekarza, która dawała mu chleb, gdy nikt nie patrzył.

   http://trasapamieci.brzeszcze.pl/zawartosc/grafika/107/165_w.jpgNastępnie Jakub Markiel przemycał chleb do obozu i dzielił się nim z innymi więźniami.

   https://www.jacobsamuelart.com/gallery/jacques-markiel/

   DLATEGO CHLEB -SYMBOL ŻYCIA-JEST TAK WAŻNYM MOTYWEM NA OBRAZACH JAKUBA MARKIELA.

   Zwykł mawiać”, że piękna martwa natura to taka, która przedstawia rzeczy najważniejsze, kawałek chleba, książkę, kieliszek wina”.

   https://cdn.drouot.com/d/image/lot?size=phare&path=266/134619/e37e6eaa7d6d8715d6140c2f8dc1a4ac

   https://cdn.drouot.com/d/image/lot?size=phare&path=266/134619/8d2f3e66a3398ca528a0af3159917447https://www.debaecque.fr/vente/134619-fonds-de-latelier-de-jacob-markiel-19112006-peintre-polonais-de-lecole-de-paris

   W obozie narysował również dziesięcioletniego węgierskiego żydowskiego chłopca Geza Scheina, który także pracował w kopalni węgla.http://trasapamieci.brzeszcze.pl/zawartosc/grafika/107/166_w.jpg

   Po wyzwoleniu z obozu Jakub Markiel wrócił do Francji, gdzie otworzył swoją pracownie malarską, odnosząc liczne sukcesy.Przez całe życie, pomimo tak strasznych przeżyć malował dalej portrety (również serię własnych autoportretów)

   https://cdn.drouot.com/d/image/lot?size=phare&path=266/134619/9ded35bba94b00f491824386659fa0e7

   https://cdn.drouot.com/d/image/lot?size=phare&path=266/134619/28e0c527aaf003fce468fcbb574b5d32oraz pejzaże pełne ciepłych barw, oddające moim zdaniem bardzo dobrze nastrój i charakter portretowanych osób i miejsc.

   https://cdn.drouot.com/d/image/lot?size=phare&path=266/134619/a98a5f9370465dfe9d65142434c274a1

   https://cdn.drouot.com/d/image/lot?size=phare&path=266/134619/1b185d8cc704184dd169b8fe4eddef0e

   https://cdn.drouot.com/d/image/lot?size=phare&path=266/134619/43af5cbe26b41c09b20bee92394187d5

   https://cdn.drouot.com/d/image/lot?size=phare&path=266/134619/e9aa2d61ab9225c7c16ff2737ea4d20e

   https://cdn.drouot.com/d/image/lot?size=phare&path=266/134619/8970bcae5a28e2bc58f2318076996a37

   https://cdn.drouot.com/d/image/lot?size=phare&path=266/134619/7ac1c66fdc434ea05815359829ffb25b

   https://cdn.drouot.com/d/image/lot?size=phare&path=266/134619/f40126f4ae25458289d0448f7b5cce9b

   Nie zapomniał również o swoich doświadczeniach obozowych.

   https://cdn.drouot.com/d/image/lot?size=phare&path=266/134619/f7f83bd737f30d73179fb814a9aeadd6

   W 2023 r. odbyła się aukcja związana z likwidacją zbioru prac malarskich oraz kilku rzeźb z pracowni Jakuba Markiela. Spośród których wiele obrazów nie przekroczyło wartości 100 euro.

   https://www.debaecque.fr/catalogue/134619?lang=fr&search=&offset=0&max=50

   Reply