Bardzo dobry polski malarz, może nie jest zapomniany lecz jest nieobecny na rynku z tego względu, że malował mało i niczego nie replikował. Tworzył czasami wiele studiów do swoich obrazów i te od wielkiego święta pojawiają się na aukcjach. W tym przypadku, praca o nazwie Rêverie to być może nic innego jak szkic do ogromnego obrazu o nazwie Ondyny. Ciekaw jestem ilu spośród czytających wie kim były Ondyny, czy też pojedyńcza Ondyna. Obraz Ondyna był takich rozmiarów, że nie mieścił się na fotografii zamieszczonej na końcu tego wpisu, przedstawiającej Juliana Bończę-Tomaszewskiego na tle swojej pracowni. Jest jeszcze jedna możliwość, bardziej prawdopodobna, odnośnie obrazu Rêverie. Gotów jestem zgodzić się, że oryginalne wielkie płótno czyli Ondyny, zostało pocięte i to jest jeden z jego fragmentów (71 x 127 cm).

---

Obraz ten pojawił sie na aukcji Desy-Unicum w dniu 16 kwietnia 2024 roku (lot #24) z wyceną 20,000 – 30,000 PLN (ca 4,600 – 7,000 euro). Firma ta pracując w ogromnym pośpiechu nie uniknęła jednak kilku drobnych błędów: 1) Obraz jest sygnowany “JT Boncza” a nie “J. Bończa”. To jest drobiazg, lecz litery “J” and “T” są ze sobą związane w sposób taki, że daszek nad J jest rozciągniety i przechodzi w literę T. W ten właśnie sposób widzimy sygnaturę artysty na większości jego prac i tak należy ją odczytać. 2) Julian Boncza Tomaszewski nie sygnował swoich prac jako “Bończa”, tj. z polską literka ‘ń’ lecz ze zwykła liteą ‘n’, czyli “Boncza”. Ilustracja w albumie z 1912 roku (można sobie ściągnąć w całości : https://fbc.pionier.net.pl/details/nnVlVm6) przedstawia pełen obraz a ten z aukcji (Desa wspomina) jest jedynie dość drobnym fragmentem tej monumentalnej wymiarem pracy. Warto przyłożyć ten fragment do fotografii całego płótna by sobie wyobrazić wymiary ‘Odyn’. Boncza-Tomaszewski wykonywał wiele szkiców do swoich dużych wymiarami prac i te są pokazane w wyżej wymienionym albumie Henryka Piątkowskiego. Szkice te były przenoszone na płótna oczywiście ze zmianami. Zatem, skłaniam się, że praca z aukcji stanowi szkic do ‘Odyn’, zmieniając tym samym swoją wcześniejszą opinię. Ciekawe jest co stało się z oryginalnym płótnem. (04/02/24)

Lot 275. Julien BONCZA-TOMASZEWSKI (1834-1920). Rêverie. Huile sur toile signée en bas à gauche (quelques restaurations). 71 x 127 cm. Estimation: 1 500 € – 2 500 €. MARYLOU COMBALIER. 10/20/23. Sold 1,500 euro