Firearms


Nie jestem kolekcjonerem starej polskiej broni. Jednak, gdy taką zauważę na rynku to miejsce jej będzie na tej stronie. Zwykle są to rarytasy o wartości muzealnej. Zapraszam.



Strzelba. Andrzej Kownacki. Paryż, ok 1760-80

Niezwykle rzadka broń, wykonana przez polskiego rusznikarza, Andrzeja Kownackiego, była licydowana w paryskim domu aukcyjnym. Bardzo ciekawa to postać w historii polskiego rusznikarstwa. Andrzej Kownacki był serwitorem króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, tj. pracował dla dworu króla i nie podlegał jurysdykcji sądów miejskich (jedynie marszałkowskich i królewskich) ani prawom cechowym. Nie jest znana data ani miejsce urodzenia Andrzeja Kownackiego ani też pochodzenie społeczne. Przypuszcza się, że zdobywal doświadczenie zawodowe podczas długiego pobytu za granicą (byc może trwało to ok. 20 lat), od ok 1760 roku na terenach obecnej Belgii oraz Francji. W latach 1766 – 1786) był zarejestrowanym rusznikarzem w Paryżu. Posiadał tam bogatą klientelę związaną z dworem królewskim i wykonywał broń o wysokiej jakości technicznej i artystycznej. Znane są dwa przykłady takiej broni z tego okresu paryskiego jakie dotrwały do naszych czasów a ten z aukcji jest trzecim. W tym okresie Kownacki była nadwornym rusznikarzem Ludwika Józefa księcia Conde (żyjącego w latach 1736 – 1818) i prawdopodobnie sława rusznikarza księcia królewskiego i dworu burbońskiego sprawiła zainteresowanie króla Stansisława Augusta i zaproszenie Kownackiego do pracy na polskim dworze. Pierwotnie opiekował się tam zbiorami broni królewskiej oraz wykonywał ekskluzywne egzemplarze broni jako podarunki króla dla osób wybitnych. Z polecenia króla powstał pomysł uruchomienia prywatnej fabryki broni w Kozienicach pod koniec lat 80-tych XVIII wieku i Kownacki został powołany na niejako dyrektora tego przedsięwzięcia. Kownacki również nadzorował zakupu broni z zagranicy na potrzeby wojska. Manufakura broni w Kozienicach wkrótce upadła po czym została zniszczona przez wojska rosyjskie. Kownacki w czasie powstania kościuszkowskiego uruchomił inną manufakturę na terenie Warszawy, służącą nie tylko produkcji ale też również do naprawy broni. Po upadku powstania i rozbiorach prawdopodobnie pracował dla armii rosyjskiej, choć te informacje są fragmentaryczne i trochę niepewne. Pisząc skrót biograficzny korzystałem z opracownia Rafała Mroczka „Andrzej Kownacki – rusznikarz króla Stanisława Augusta Poniatowskiego” (Kronika Zamkowa, nr. 67-68, 2014).

Obecnie znanych jest około 11 egzemplarzy broni wykonanej przez Andrzeja Kownackiego. Niektóre z nich należą do kolekcji Zamku Królewskiegow Warszawie, jest też egzemplarz na Wawelu. Generalnie, broń wykonana przez tego rusznikarza to duży cymes dla kolekcjonerów.

Dubeltówka skałkowa na aukcji została wylicytowana za 11,000 euro (+25% młotkowego) przy wycenie 7,000 -8,000 euro. Załączam szerg kolorowych fotografii z katalogu aukcyjnego, ku pamięci i zazdrości kolekcjonerów polskiej broni. Proszę zwrócić uwagę na kolbę strzelby z rzeźbioną głową dzika oraz na plakietkę z nazwiskiem rusznikarza.

Lot 91. Rare fusil à platines de sécurité, le chargement des bassinets une fois effectué, les chiens étaient armés et l’on basculait le couvre-bassinet sur le côté. “Kownacky, rue Dauphine à Paris”, tenon de baïonnette, tête sculptée d’une hure de sanglier avec des yeux en nacre, pontet et plaque de couche ornés de trompe de chasse, carquois et lances
XVIIIème siècle. Très bel état, retouche du bleui et doré au canon, manque baguette. Longueur totale : 116 cm ; Longueur canons : 75 cm.
KOWNACKI Andrrzej – Arquebusier à Paris de 1766 à 1786. Successeur du Sieur Charlier, arquebusier de Mgr le Prince de Condé et Duc de Bourbon, particulièrement renommé pour les fusils à double détente et pistolets à l’Anglaise et à l’Ecossaise. Puis en Pologne, arquebuiser de la Cour. Estimation: 7 000 – 8 000 €. Pastor. 10/03/19



Strzelba. Koczi & Jachimek. Warszawa, ok 1850

Identyczna do zrabowanej podczas wojny z przez Niemców z Muzeum Wojska w Warszawie luksusowa polska strzelba myśliwska na amerykańskiej aukcji. W Morphy Auction odbędzie się 23 października aukcja na której wystawiono bardzo rzadką strzelbę produkcji Koczi & Jachimek (numer katalogowy 2402). Wyroby tej warszawskiej firmy mieszczącej się pod adresem Krakowskie Przedmieście 40, istniejącej w latach 1853 do początku lat 60-tych XIX wieku należą do wyjątkowej rzadkości, zaś opisywana na aukcji strzelba jest perłą z najwyższej półki. Indentyczna strzelba trafiła do warszawskiego Muzeum Wojska 1 grudnia 1918 r. (nr. kat. 12657 MN) i została zrabowana przez Niemców (nie faszystów czy nazistów) po upadku Powstania Warszawskiego.

Poniżej link do artykułu o strzelbie skradzionej:

http://cennebezcenne.pl/wp-content/uploads/2017/11/CBU_2015_1-2-s-63-65-JADODZINSKI.pdf?fbclid=IwAR0zOaj1OZ7MrsRNjaStCumHPvIpfxA7cLZ6GdPZpLS677BPKPAQGp68m-U

A oto link do aukcji w Morphy Auctions:

https://auctions.morphyauctions.com/A__TRULY_SUPERB_QUALITY__BEAUTIFULLY_RELIEF_GOLD-LOT475148.aspx

Dziękuje Panu Wojciechowi Budzyńskiemu za napisanie komentarza i za zwrócenie mi uwagi na skradzioną przez Niemców w czasie Powstania Warszawskiego z Muzeum Wojska strzelbę.

Z różnych źródeł docierają do mnie wieści, że tego pięknego egzemplarza polskiej broni nie nie należy absolutnie utożsamiać z tym ukradzionym z Muzeum Wojska. Powstał spory szum medialny w Polsce oparty na tym wątku.

https://dzieje.pl/dziedzictwo-kulturowe/oswiadczenie-mkidn-w-sprawie-historycznej-polskiej-strzelby-oferowanej-na-aukcji-w-usa

Lot 2402. TRULY SUPERB QUALITY, BEAUTIFULLY RELIEF GOLD INLAID AND ENGRAVED PERCUSSION SHOTGUN BY KOEZI & JAHCHIMEK OF WARSAW AND KRAKOW IN ITS ORIGINAL HIGHLY EMBELLISHED ROSEWOOD CASE WITH ACCESSORIES.

Ca 1850 This exceptional example of the gunmakers art has 31 – 1/8″ intricately patterned Damascus barrels with slightly raised broad game rib, gold inlaid with makers names and the addresses “Varsovie” (Warsaw) and “Faubourg de Eracovie” (suburb of Krakow), and with serial number “388”. Heer lists Jachimek I Sosnowski (circa 1850-60) in Warsaw but does not have an entry for Koezi. The rib is also flush gold inlaid with scenes of hounds, coursing stags and boar, as well as a small vignette of game birds, all in nicely detailed and engraved backgrounds. Sides of barrels are semi relief gold inlaid with mounted hunters and hounds chasing a fox on right, and a stag on left. These backgrounds are also well detailed; and gold inlaid rose bouquets accent ends of scenes. Bottoms of barrels are stamped with Belgian black powder proofs and bottom of right barrel is stamped “H. VINCENT”. An ebony ramrod with silver mushroom tip and brass tail (worm under cap) is held by two plain pipes. Patent breeches with vented platinum blow-outs are case hardened and nicely filed. Breech iron has integral fences, and is gold inlaid with mounted huntress. French grey isolated bar locks with tall serpentine round bodied hammers are relief gold inlaid and engraved en suite with barrels with hunters and hounds chasing fox on right and boar on left. Hammers are embellished with gold rose bouquets. Trigger plate, also French grey, has stylized pineapple finial matching thimble. These pieces also have gold rose bouquets. Blued trigger guard depicts more relief gold hunters with mounted pair on trigger guard about to finish off a wolf. Rifleman on trigger guard tang is taking aim at a lion. These scenes continue onto top tang of blued buttplate. A vacant silver shield is at top of grip, and rear of barrel channels in stock are protected by hallmarked gold washed silver guard. Superb lightly fiddle figured blackest ebony stock has relief acanthus carved panels at grip in place of checkering, and with triangles on sides of butt. Barrels attach to stock with captive sliding side bolt through oval steel escutcheons, lightly scroll engraved and with gold borders. Gun and accessories are housed in extravagant Brazilian rosewood case with four pin key-locking closure. Top of case is inlaid with engraved brass scrolls highlighted by tortoise shell infill with silver, ivory, and turquoise inlaid floral accents. Large central motif is topped by a pair of cherubs either side of an imperial crown. Top is outlined by brass and silver bands, and edge is of carved beaded rosewood. Interior is lined in red velvet with gold braid surround. A thin silk pillow with more gold braid accents separates top from bottom compartment. Bottom is French fitted for a multitude of exceptional quality steel and ebony accessories. These include a beautifully scroll and game scene embossed copper bodied German silver top powder flask by James Dixon with matching shot pouch having brown Morocco leather body. Other accessories include ebony handled nipple wrench, lead dipper, and cleaning rod. Steel accessories are all very finely turned, knurled and polished, and include a wad punch, mainspring vice, powder measure, oil bottle, and bullet mold. CONDITION: Excellent, showing little use, and only minor handling marks, and finish loss mostly from rubbing in case. Mechanically excellent. Case exterior shows added finish and considerable replacement of tortoise shell with red lacquer infill. 8″ piece of top surround is missing at right edge, and a 12″ crack is evident at lower right side of top. Interior cloth is very fine, somewhat faded, as would be expected. There are rubs and compressions from contact with gun and accessories. Protective pillow shows some fraying at right edge, gold braid somewhat tarnished. Accessories are generally excellent with minor staining and grime. Just a wonderful gun. MGM38.Accessories: Case, AccessoriesBarrel Length: 31 – 1/8″Barrel Wall Thickness: (L) .030 (R) .036 Choke: NoneDrop at Comb: 1 – 1/2″-Drop at Heel: 2″ FFL Status: AntiqueGauge: 10 BoreInternal Bore Diameter: (L) .745 (R) .745Length of Pull: 14 – 1/8″Manufacturer: Koezi & Jachimek Model: Percussion SXS. Serial Number: 388. Weight: 8 lbs. 0 oz. Starting bid $45,000. Estimate $90,000 – 120,000. Morphy Auctions. 10/23/19

Sold for $225,000 (hammer)



Para pistoletów. Carl Wagner. Warszawa, ok 1750

Para pistoletów wyprodukowanych około 1750/60 roku w Warszawie przez Carla Wagnera wzbudziła spore zainteresowanie wśród polskich kolekcjonerów starej broni palnej. Oba pistolety były numerowane (‘1’ i ‘2’, zatem była to rzeczywiście ‘para’) oraz na każdym z nich znajdowało się nazwisko producenta i miejsce wykonania, tj. Carl Wagner a Varsovie (Carl Wagner w Warszawie). Carl Wagner produkował broń nie tylko w Warszawie ale też w Dreśnie i generalnie w Saksonii. Te pistolety trudno nazwać polskim produktem. Części do nich były sprowadzone spoza terenów Rzeczpospolity a jedynie składano je w Warszawie. To jednak wystarczy by uznane były za ‘polską’ broń a tym samym za wielki cymes na rynku broni palnej. Dodatkowo, nie był to pojedynczy pistolet lecz para pistoletów a to znacznie podwyższa wartość. Przy cenie wywoławczej 5,000 -6,000 euro sprzedano je za 17,000 euro.

Lot 97. Paire de pistolets à silex, canons à pans puis ronds ornés d’un filet doré à la jonction des deux registres, poinçonnés aux tonnerres sur fond or: “C W” surmonté d’une couronne royale et signés en lettres d’or sur les pans supérieurs: “CARL WAGNER À VARSOVIE”, points de mire en argent ornés d’un fleuron, calibre 16,2 mm; queues de culasses numérotées: “1” et “2” en lettres d’or; platines à corps ronds signées: “C. WAGNER”, chiens à col de cygne, intéri­eurs des bassinets et des batteries dorés; queues de détente réglables système Stecher; garnitures en fer, unies et décou­pées; crosses en noyer veiné, sculptées, fûts se terminant par un embout de corne brune; baguettes en bois à embout de corne en suite; longueur 39,5 cm.
Époque, Pologne, Varsovie, vers 1750/1760. Bon état.
WAGNER Carl Christian, arquebusier en Saxe, à Dresde, et en Pologne, à Varsovie, vers 1754/1764. Estimate 5,000 6,000 euro. Thierry de Maigret. 04/06/18. Sold 17,000 euro

Jedną ze strzelb wyprodukowanych przez Carla Wagnera posiada w swoich zbiorach Zamek Królewski na Wawelu. Jest to prawdopodobnie ta sama strzelba (również sygnowana Carl Wagner a Varsovie) jaka pojawiła się we włoskim San Giorgio w 2014 roku (fot poniżej z tego katalogu).