Jan Ksawery Kaniewski (1805 – 1867) – atrybucja?

Jan Ksawery Kaniewski. Grand Duke Alexander Nikolaevich

Mniatura przypisywana polskiemu malarzowi, Janowi Ksaweremu Kaniewskiemu, przedtstawiająca Wielkiego Księcia Aleksandra Nikołajewicza, czyli późniejszego cara Aleksandra II. Pierwszy raz miniatura ta pojawiła się w niemieckim domu aukcyjnym Auctionata (firma zdaje się zbankrutowała) w listopadzie 2015 z wyceną €7,000 – €14,000 i została sprzedana za €8,000 (hammer). Po dwóch latach, zjawiła się w również listopadzie (2017) na aukcji w UK w Bonhams z wyceną £ 9,000 – 10,000 i nie znalazła kupca. W obydwu przypadkach miniatura była jedynie przypisana Kaniewskiemu. Po upływie kolejnych dwóch lat znalazła się na teraz aukcji w austriackiej firmie Wilnitzky z wyceną $7,200 – $9,000, choć być może można ją będzie kupić już za $5,000 (starting price). Tym razem praca opisana już jest jako ręki Kaniewskiego, be atrybucji. Skąd te zmiany, rozrzuty cen i atrybucji? Wydaje mi się, że zrozumienie leży w podaniu odrobiny prawdy w obecnym opisie proweniencji, tj. praca zostałą zakupiona (nie wiadomo jednak kiedy!) z prywatnej kolekcji w USA jako portret nieznanego młodego oficera. Przypuszczam (mogę sie jednak mylić), że powstał drobny przekręt i miniatury tej nie sprzedano w Auctionata a jedynie podano, że sprzedano po to by osiągnąć wyższą cenę w Bonhams. Inaczej podano by teraz proweniencję z Auctionaty. Ten trick jednak nie udał się i prawdopodobnie miniatura jest w rękach tego samego właściciela, który ją kupił w USA, czyli najprawdopodobniej p. Borysa Wilnitziego z z Austrii. Opisy tej miniatury z katalogów tych trzech domów aukcyjnych w zasadzie się pokrywają, jedynie teraz kładziony jest wielki nacisk na jej identyczność z datowanym portretem (1839) – sztychem na podstawie obrazu autorstwa Kaniewskiego opublikowanym w książce.

D. A. Rovinski’s “Detailed Dictionary of Russian Engraved Portraits”. Fedor Ivanovich Jordan engraver

Prawdodpodobnie Wilnitzky ma rację , że jest to praca Kaniewskiego, choć 100% pewności nigdy nie będzie. Brakuje bowiem drobnego detalu jakim jest sygnatura malarza na tej miniaturze. Stąd też desperacja właściciela by pozbyć się tej pracy, nawet za $5,000, i zarobić mniej ale zarobić. Zakładam, że Wilnitzky kupił te pracę za małe pieniądze (as portrait of an unknown young officer) nie mówiąc sprzedającemu kogo ona przedstawia (wiedza lub brak wiedzy kosztuje obie strony!). Bracia Wilnitzky sprzedawali do niedawna na swoich stronach internetowych, również w Artprice a czasami na ebay. Teraz otworzyli formalnie swój dom aukcyjny. Zobaczymy, jak się sprawa rozwinie z tą miniaturą. Dodam, że Boris Wilnitzky usiłował sprzedać tę miniaturę na swojej stronie internetowej za 9,000 euro lub nawet z 20% upustem bo za $9,000.  Dużo czytania poniżej z obecnego katalogu! Zachęcam do przemyśleń.

Lot 134. Jan X. Kaniewski (1805-1867) “Grand Duke Alexander Nikolaevich“, important small oil painting!!, 1839Portrait of 20-year-old Russian Hereditary Grand Duke Alexander Nikolaevich (future Emperor Alexander II of Russia). He is shown wearing the uniform of major-general of Leib-Guards Preobrazhenski Regiment (for comparison, see our images nr.9-10). He is shown wearing the same uniform on the 1841 watercolor of Woldemar Hau (see our image nr.11). This small oval oil portrait painted on English paintboard was made in Rome during the Grand Duke’s several-months-long stay in this city, in which he arrived on the 18th of December 1838. This visit to Rome was a stopover during a long journey through Europe, which Alexander Nikolaevich undertook accompanied by a modest entourage (see our image nr.12).
We speak with certainty of Rome as the place of this portrait’s origin because of the indisputable proof of following fact: the engraving after this portrait was included in D. A. Rovinski’s “Detailed Dictionary of Russian Engraved Portraits” (see our image nr.13). The Russian text beneath the engraving reads (translated into English): “I. Kaniewski painted 1839. – F. Jordan engraved. 1839 /His Imperial Majesty /Grand Duke Tsarevich /Alexander Nikolaevich /Heir of All-Russia Throne”. Incidentally, in 1839, both the painter Polish-Russian Jan Ksawery Kaniewski and the engraver Fedor Ivanovich Jordan lived in Rome on scholarships of the St. Petersburg Imperial Academy of Fine Arts.
The Grand Duke’s tutor, who accompanied him on this journey, gives an account of his pupil’s excursions to museums and private painting collections, of his visits to various antique and architectural monuments and “studios of artists from different countries living in Rome” (see our image nr.14). It is rather simple to imagine that the young prince similarly made visits to Russian artists, holders of scholarship of St. Petersburg Imperial Academy of Fine Arts. One of such visits was paid to the studio of Jan (Ivan) Kaniewski.¦
Of course, one should not exclude the possibility that the Grand Duke sat there for a large portrait, whose whereabouts are unknown today, and that our small painting was the artist’s own replica produced in the same time – this question remains thus far unanswered.
In any case, in Rome Alexander Nikolaevich made the acquaintance with this Polish-Russian artist and posed for him again many years later, already as Emperor Alexander II. Besides that, he patronized the artist during latter’s years as director of the Warsaw School of Fine Arts (1858-1864).


Jan Ksawery Kaniewski (in Russia – Ivan-Ksavery Ksaverievich Kanevskij; in Italy – Francesco Saverio Kaniewski) was born in 1805 in Krasilow, Podolia (Poland) and died in 1867 in Warsaw. He was educated at the Lyceum Krzemieniecki in Krzeminiec (now Kamenets-Podolsk, West Ukraine), where he received his first lessons in drawing and painting from Jozef Pitschmann. Between 1827 and 1833 he studied at the St. Petersburg Imperial Academy of Fine Arts, where he was repeatedly awarded academic medals. After graduating with the title of “volny khudozhnik” (free artist) and fortunate to have received academic grant for Rome, he arrived in this city in November 1833 via Dresden, Vienna, Bologna and Florence. In Rome he found fame thanks to his portrait of Pope Gregory XVI commissioned by Tsar Nikolai I (father of Alexander Nikolaevich; Tsar Nikolai must have mentioned Kaniewski’s name to his son, which explains the latter’s interest in visiting his studio). For this painting he was awarded the Vatican Order of the Golden Spur and elected a member of Accademia Virtuosi of the Pantheon. While in Rome he also painted portraits of other important persons, including (in 1837) Tsar’s brother (and Alexander Nikolaevich’ uncle) Grand Duke Michail Pavlovich (see our image nr.15). In the years 1842-1846 he was back in St. Petersburg where he received the title of Academician in 1845 for his work “Portrait of Field-Marshal Ivan Paskiewicz”. In 1846 he moved to Warsaw, where after the death of Alexander Kokular he occupied the chair of drawing and figure painting at the School of Fine Arts. As mentioned above, he was the director of this school between the years 1858 and 1864 under the patronage of Tsar Alexander II. In 1860 he became one of the founders of the “Society for the Encouragement of Arts” (Towarzystwo Zachety Sztuk Pieknych), with which he remained associated until the end of his life. After the School of Fine Arts was forcibly closed in 1864 as a result of general political repression, Kaniewski continued to lead a drawing class. His work included many portraits of members of the Russian Imperial family and dignitaries of Congress Poland. Provenance: private collection, USA (as portrait of an unknown young officer). Creation Year: 1839. Measurements: UNFRAMED: 17cm x 14.5cm. FRAMED: 22.6cm x 20cm x 4.5cm. Estimate $7,200 – $9,000. Wilnitzky Auctions. 11/29/19

3 thoughts on “Jan Ksawery Kaniewski (1805 – 1867) – atrybucja?

  1. Przedstawiona przez Pana analiza dotycząca sprzedaży tej miniatury w DA Auctionata jest prawidłowa.Boris Wilnitzky był udziałowcem tego krótkotrwałego przedsięwzięcia. Portret nie zmienił własciciela. Był w ofercie galerii przed aukcją i pozostał po aukcji.
    Od lat obserwuje ich ofertę. Osobiście podchodzę z dużą nieufnością do opisów i przedstawianych atrybucji. Wiele jest mocno naciąganych a niektóre wręcz nieprawdziwe.

  2. Prowadziłem konsultacje na temat tej miniatury z rosyjskimi kolekcjonerami.Nie wykluczono autorstwa Kaniewskiego. Jednakże pewne przypisanie pracy do tego malarza jest moim zdaniem nadużyciem.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s